Mehrdad Akhlaghi trở thành Bộ trưởng Quốc phòng Iran giữa lúc xung đột leo thang

Quốc hội Iran ngày 17/10 đã bỏ phiếu phê chuẩn ông Mehrdad Akhlaghi Ketabchi làm Bộ trưởng Quốc phòng và Hậu cần Lực lượng Vũ trang, trong bối cảnh chiến sự giữa Tehran và Washington được dự báo sẽ tiếp tục leo thang.

Theo kết quả kiểm phiếu, 237 nghị sĩ bỏ phiếu thuận và 15 phiếu chống. Phiên họp được tổ chức trực tuyến kể từ khi cuộc chiến giữa Iran với Mỹ và Israel nổ ra ngày 28/2.

Ông Akhlaghi, 68 tuổi, tiếp nhận vị trí trong bối cảnh người tiền nhiệm Aziz Nasirzadeh thiệt mạng cùng nhiều lãnh đạo cấp cao khác, trong đó có Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, ngay ngày đầu cuộc chiến. Trước khi ông Akhlaghi được phê chuẩn, chức vụ này do ông Majid Ebn-e Reza tạm thời đảm nhiệm; ông Ebn-e Reza nay trở thành cấp phó của tân bộ trưởng.

Nhiệm vụ trọng tâm

Tân bộ trưởng quốc phòng sẽ chịu trách nhiệm tái thiết và mở rộng hạ tầng công nghiệp quốc phòng của Iran, lĩnh vực đã bị Mỹ và Israel nhắm mục tiêu nặng nề. Kế hoạch quốc phòng của ông đã được giới chỉ huy quân sự cấp cao, Tổng thống Masoud Pezeshkian và Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của quốc hội thông qua trước đó.

Phát biểu sau khi quốc hội bỏ phiếu, Tổng thống Pezeshkian khẳng định: “Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ không khởi xướng xâm lược bất kỳ quốc gia nào, nhưng sẽ bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ đất nước một cách mạnh mẽ và đến cùng trước mọi hành vi xâm lược.” Ông cho biết ông Akhlaghi có hơn 42 năm kinh nghiệm công tác tại Bộ Quốc phòng và các tổ chức liên quan.

Chuyên gia tên lửa đạn đạo

Theo truyền thông nhà nước, chuyên môn chính của ông Akhlaghi là tên lửa đạn đạo, động cơ đẩy nhiên liệu rắn, công nghệ hàng không vũ trụ và sản xuất công nghiệp quốc phòng. Trước đây, ông từng đứng đầu Tập đoàn Công nghiệp Shahid Bagheri, Tổ chức Công nghiệp Hàng không Vũ trụ và Tổ chức Công nghiệp Quốc phòng.

Bản thân ông Akhlaghi và các tổ chức này đều nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ; ông cũng chịu lệnh trừng phạt của Liên Hợp Quốc.

Theo báo Tasnim, cơ quan truyền thông gắn với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), ông Akhlaghi gắn liền với việc phát triển nhiều loại tên lửa và các dự án vũ khí liên quan trong nhiều thập kỷ qua. Ông được cho là đã tham gia mở rộng các dòng tên lửa đạn đạo chủ lực Sejjil và Zolfaghar, cùng các loại vũ khí dẫn đường chính xác như tên lửa Almas và bom dẫn đường Yasin.

Ngoài ra, ông được cho có chuyên môn về bệ phóng không gian, tên lửa nghiên cứu và hạ tầng liên quan đến Trung tâm Không gian Imam Khomeini ở Semnan — những yếu tố được xem là then chốt trong các cuộc chiến của Iran với Israel và Mỹ.

Ưu tiên phát triển vũ khí chiến lược

Trong tháng này, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Iran, Chuẩn tướng Reza Talaei-Nik, nói với báo giới rằng việc đề cử ông Akhlaghi phản ánh nhu cầu của Iran trong việc tăng cả số lượng lẫn chất lượng vũ khí chiến lược, đặc biệt là tên lửa và máy bay không người lái. Ông khẳng định “các loại vũ khí tấn công đang được cải tiến tích cực”.

Mỹ nhiều lần tuyên bố đã phá hủy phần lớn năng lực công nghiệp quốc phòng của Iran, song Tehran khẳng định vẫn duy trì được đáng kể năng lực tấn công và phòng thủ nằm ngoài tầm với của các cuộc không kích Mỹ – Israel, đồng thời cho biết các vũ khí này đã được nâng cấp dựa trên kinh nghiệm chiến đấu mới.

Theo các nguồn tin, ông Akhlaghi từng cho biết đã gặp các chỉ huy quân sự cấp cao, trong đó có Tư lệnh IRGC, Chuẩn tướng Ahmad Vahidi, nhằm nắm rõ hơn yêu cầu của lực lượng này trong và sau chiến tranh. Các ưu tiên của ông trên cương vị bộ trưởng quốc phòng gồm đẩy nhanh phát triển công nghiệp quốc phòng, củng cố phòng không, ứng dụng công nghệ mới thông qua doanh nghiệp nhà nước và tư nhân, cải thiện phúc lợi cho lực lượng vũ trang và mở rộng hợp tác quốc phòng quốc tế.

Trong phát biểu đầu tiên trên cương vị mới, ông Akhlaghi đã đáp trả chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump, sau khi Washington trong tháng này đe dọa sử dụng loại bom được mệnh danh “mẹ của mọi loại bom” nhắm vào hạ tầng hạt nhân và năng lượng của Iran. Ông nói với báo giới: “Chúng tôi đã chuẩn bị và tiếp tục công việc với tâm thế thoải mái. Tổng thống Mỹ nên nghĩ đến việc rút lực lượng của mình khỏi khu vực chúng tôi một cách nguyên vẹn. Nếu ông ta thả một quả bom, ông ta phải tính xem sẽ phải di tản bao nhiêu binh sĩ theo chiều ngang.”