Yemen: Hơn 250.000 người phải di dời kể từ khi giao tranh leo thang, LHQ cảnh báo khủng hoảng
Alex Milan Durie, Al Jazeera English
Hơn 250.000 người đã phải di dời trong nội địa Yemen kể từ khi giao tranh bùng phát trở lại vào tháng 7, với Taiz là tâm điểm của cuộc khủng hoảng. UNHCR cảnh báo pháo kích và hạn chế tiếp cận nhân đạo đang cản trở cứu trợ, trong khi UNICEF cho biết thiếu nhiên liệu đe dọa hệ thống cấp nước phục vụ khoảng 3 triệu người tại Taiz.
Hơn 250.000 người đã phải di dời trong nội địa Yemen kể từ khi chiến sự tại nước này bùng phát trở lại vào tháng 7, theo Cơ quan Người tị nạn Liên Hợp Quốc (UNHCR), trong bối cảnh giao tranh giữa lực lượng Houthi và các lực lượng trung thành với chính phủ được quốc tế công nhận đang diễn ra ác liệt trên nhiều mặt trận.
Theo tuyên bố ngày thứ Ba của UNHCR, thành phố Taiz ở tây nam Yemen là tâm điểm của cuộc khủng hoảng di dời, chiếm 76% số người rời đi và là nơi tiếp nhận 52% số người mới di dời. Lahij, cũng ở tây nam, tiếp nhận 23% số người mới di dời, tiếp đến là Aden ở phía nam với 13%.
UNHCR cho biết: “Pháo kích gia tăng tại Taiz, bao gồm cả ở các khu dân cư và quanh các cơ sở y tế, trong khi tình trạng bất ổn và các hạn chế trên những tuyến đường chính tiếp tục cản trở hoạt động tiếp cận nhân đạo và việc di chuyển.”
Lực lượng Houthi, còn được gọi là Ansar Allah, đã bao vây Taiz từ đầu tháng 10, phong tỏa tuyến đường nối thành phố này với Aden – thủ đô lâm thời của chính phủ được Ả Rập Saudi hậu thuẫn và được quốc tế công nhận.
Phát ngôn viên UNHCR Matthew Saltmarsh cho biết tại một cuộc họp báo ở Geneva (Thụy Sĩ): “Những nhu cầu cấp bách nhất mà chúng tôi xác định được là chỗ ở, lương thực và hỗ trợ tiền mặt đa mục đích.” Theo cơ quan này, khoảng 33.700 gia đình vẫn cần hỗ trợ chỗ ở trong bối cảnh hoạt động ứng phó nhân đạo cho cuộc chiến bị thiếu kinh phí nghiêm trọng.
Riêng Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) cho biết giao tranh leo thang và tình trạng thiếu nhiên liệu tại Taiz đang đe dọa hệ thống cấp nước phục vụ khoảng 3 triệu người, trong đó có ít nhất 1,6 triệu trẻ em. Ông Akhil Iyer, đại diện UNICEF tại Yemen, nói tại cuộc họp báo ở Geneva: “Taiz vốn đã là một trong những khu vực khan hiếm nước nhất của Yemen, nay lại đối mặt với áp lực mới lên các dịch vụ thiết yếu nhất đối với hàng nghìn gia đình phải di dời.”
Các cảnh báo trên được đưa ra trong lúc giao tranh giữa lực lượng chính phủ được Ả Rập Saudi hậu thuẫn và lực lượng Houthi thân Iran tiếp tục gia tăng.
Theo giới chức địa phương, số người thiệt mạng trong vụ phóng tên lửa đạn đạo của Houthi vào một trại huấn luyện quân sự ở tỉnh Shabwa của Yemen đã tăng lên ít nhất 58 người. Chính phủ Yemen mô tả địa điểm này là một trung tâm huấn luyện an ninh nằm xa tiền tuyến, trong khi lực lượng Houthi nói họ nhắm vào các lực lượng được Ả Rập Saudi hậu thuẫn. Các bệnh viện tại Ataq đối mặt tình trạng thiếu máu khi đội ngũ y tế ứng phó với thương vong và các gia đình tìm kiếm người thân mất tích.
Vụ tấn công được tiếp nối bằng các đòn trả đũa của lực lượng chính phủ gần Taiz, làm dấy lên thêm lo ngại về cuộc khủng hoảng nhân đạo đang xấu đi tại Yemen.
Tường thuật từ thủ đô Sanaa, phóng viên Yousef Mawry của Al Jazeera cho biết: “Lực lượng Houthi không có dấu hiệu lùi bước. Phát ngôn viên quân sự của họ nói rằng họ tiếp tục tiến hành thêm các vụ tấn công tên lửa vào sâu bên trong lãnh thổ Ả Rập Saudi.” Ông nói thêm: “Khi các vụ tấn công xuyên biên giới gia tăng, người dân Yemen lo ngại chiến tranh đang đến gần nhà họ hơn, đặc biệt khi cả hai bên đe dọa leo thang tấn công, trong khi Ả Rập Saudi tăng cường chiến dịch không kích.”
Trong khi đó, ngày thứ Ba, phát ngôn viên liên quân do Ả Rập Saudi hậu thuẫn, Turki al-Maliki, cho biết lực lượng của liên quân đã phá hủy 127 kho vũ khí và bệ phóng tên lửa của Houthi.
Về phía Anh, nước này cho biết sẽ triển khai các máy bay phản lực của Không quân Hoàng gia trong các nhiệm vụ phòng thủ nhằm giúp bảo vệ Ả Rập Saudi trước các cuộc tấn công gia tăng của Houthi. Bộ Quốc phòng Anh nêu rõ trong một tuyên bố rằng các chiến đấu cơ Typhoon sẽ hoạt động theo “vai trò phòng thủ” và không tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Houthi.
Căng thẳng tại Yemen đã tăng vọt kể từ tháng 7, khi Houthi tuyên bố phong tỏa các cảng của Ả Rập Saudi, và giao tranh leo thang mạnh vào tháng trước khi lực lượng này chiếm giữ vùng lãnh thổ chiến lược từ tay các lực lượng trung thành với chính phủ dọc bờ Biển Đỏ.
Các lực lượng chính phủ được Ả Rập Saudi hậu thuẫn đã đáp trả những tổn thất bằng một cuộc phản công và phát động chiến dịch “Bình minh Yemen”, nhằm giành lại các vùng lãnh thổ do Houthi kiểm soát, bao gồm cả Sanaa – nơi lực lượng này chiếm giữ từ năm 2014.
