Quan hệ giữa Washington và Kyiv đang xấu đi rõ rệt khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công khai chỉ trích người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelenskyy, còn phía Ukraine cáo buộc các lô vũ khí và thông tin tình báo bị chậm trễ.
Phát biểu với phóng viên bên ngoài Nhà Trắng hôm thứ Hai, ông Trump cho rằng Ukraine nên cử người khác thay ông Zelenskyy để đàm phán chấm dứt chiến sự với Nga. Theo ông, nhà lãnh đạo Ukraine lẽ ra đã có thể giải quyết cuộc chiến từ lâu và sẽ đạt được một thỏa thuận tốt hơn nếu nghe theo lời khuyên của Mỹ. "Có lẽ đã đến lúc Zelenskyy cần tìm người khác để đàm phán", ông Trump nói.
Những lời chỉ trích trên diễn ra sau nhiều ngày căng thẳng giữa hai nhà lãnh đạo. Hôm Chủ nhật, ông Trump khẳng định trên mạng xã hội Truth Social rằng ông Zelenskyy không muốn chấm dứt chiến tranh. Trước đó trong tháng, ông từng kêu gọi thay thế tổng thống Ukraine và gọi ông Zelenskyy là "kẻ hiếu chiến" liên quan đến các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào nhà máy lọc dầu của Nga.
Cùng lúc, Tổng thống Mỹ bảo vệ quyết định miễn trừ trừng phạt đối với Nga, cho rằng cần giữ Moskva tại bàn đàm phán. Ông Zelenskyy nói quyết định này "sẽ gây tổn hại cho Ukraine" và củng cố nỗ lực quân sự của Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Hồi đầu tháng 10, ông Trump cũng công bố kế hoạch để Nga cung cấp hơn 300.000 tấn dầu diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu, nhằm hạ nhiệt giá nhiên liệu đã tăng mạnh sau khi Mỹ và Israel phát động chiến sự với Iran hồi cuối tháng 2. Quyết định này gây bất bình không chỉ ở Kyiv mà cả với các đối tác châu Âu và giới chức Mỹ, những người cho rằng động thái đó có lợi cho Moskva trong khi cuộc chiến tại Ukraine vẫn tiếp diễn.
Trong cuộc gặp các thượng nghị sĩ Mỹ hôm thứ Hai, ông Zelenskyy nói rằng những quyết định của chính quyền Trump "khó có thể giải thích giữa những người bạn với nhau". Nhà lãnh đạo Ukraine cho biết các lô vũ khí bị chậm giao và việc chia sẻ thông tin tình báo bị hạn chế.
Theo ông Zelenskyy, Lầu Năm Góc đang trì hoãn chuyển giao tên lửa mà các đối tác đã thanh toán thông qua chương trình Danh sách Ưu tiên Yêu cầu Ukraine (PURL). Ông cho hay ít nhất một gói tên lửa đang chờ chữ ký của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth. Ngoài ra, một số nước châu Âu sẵn sàng chuyển tên lửa đánh chặn Patriot từ kho dự trữ của mình nhưng vẫn chờ Mỹ phê duyệt.
Trong video đăng trên Telegram, ông Zelenskyy nói rằng ba lần trong tuần qua, Ukraine đã không nhận được cảnh báo trước về các cuộc tấn công của Nga, vốn thường được các đối tác cung cấp. Tuần trước, ông cũng cho rằng việc dịch vụ Starlink bị gián đoạn tại Ukraine là "có chủ đích", song Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio bác bỏ cáo buộc này.
Những căng thẳng song phương diễn ra trong bối cảnh Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff dự kiến tới Na Uy trong tuần này cho vòng đàm phán tiếp theo về chấm dứt chiến sự tại Ukraine, theo Reuters dẫn ba nguồn tin thân cận. Hai nguồn tin cho biết họ kỳ vọng ông Zelenskyy sẽ tham dự các cuộc gặp.
Các cuộc thảo luận tại Oslo dự kiến có sự tham gia của ông Zelenskyy, Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store, đại diện nhóm E4 gồm Anh, Pháp, Đức và Ba Lan, cùng Liên minh châu Âu và NATO.
