Bạo lực định cư Israel gia tăng: Nhà báo, nhà ngoại giao bị tấn công; Gaza đối mặt khủng hoảng lương thực
Al Jazeera Staff
{"summary":"Trong mùa thu hoạch ô liu, bạo lực của người định cư Israel nhằm vào nông dân Palestine tại Bờ Tây đã vượt tổng số vụ của cả năm 2025, khiến ít nhất một người thiệt mạng và hơn 120 người bị thương. Căng thẳng lan sang cả nhà báo và nhà ngoại diện quốc tế khi nữ phóng viên ảnh của Washington Post và đoàn ngoại giao Bỉ - Pháp - Ba Lan bị hành hung. Tại Gaza, việc Israel dừng nhập khẩu hàng hóa thương mại đẩy giá lương thực tăng vọt, trong khi các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn bất chấp thỏa thuận ngừng bắn.","reading_digest":"Bạo lực của người định cư Israel tại Bờ Tây đang bước vào giai đoạn được giới quan sát mô tả là nghiêm trọng nhất trong nhiều năm, khi mùa thu hoạch ô liu - vốn là sinh kế truyền thống của nông dân Palestine - trở thành tâm điểm của các cuộc tấn công có tổ chức.\n\nTheo Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo của Liên Hợp Quốc (OCHA), chỉ từ ngày 1/9 đã có hơn 200 vụ tấn công của người định cư nhằm vào nông dân Palestine, vượt con số 185 vụ của toàn bộ mùa thu hoạch năm 2025. Hệ quả là ít nhất một người Palestine thiệt mạng, hơn 120 người bị thương và hơn 2.500 cây ô liu bị hư hại. Riêng ngày thứ Sáu ghi nhận 34 vụ, làm 19 người bị thương; thứ Bảy có thêm 40 vụ. Các vụ việc không chỉ là hành động tự phát: một phán quyết tôn giáo của Giáo sĩ Dov Lior - cố vấn tinh thần của đảng Do Thái Quyền lực thuộc Bộ trưởng An ninh Quốc gia Itamar Ben-Gvir - cho phép người định cư hái ô liu trong vườn của người Palestine, với lý do cần "công khai thể hiện quyền sở hữu đất đai". Trong các nhóm trò chuyện của người định cư, một bài đăng còn đặt cây ô liu ngang hàng với vũ khí trong "chiến dịch giành đất Judea và Samaria".\n\nBà Sarit Michaeli, cựu giám đốc vận động quốc tế của tổ chức nhân quyền Israel B'Tselem, đánh giá người định cư đang "đánh cắp mùa màng ô liu của Palestine với quy mô chưa từng thấy trong 22 năm" bà làm việc về vấn đề này.\n\nCăng thẳng leo thang thành sự cố quốc tế khi ngày 16/10, khoảng 80 người định cư đeo mặt nạ mang gậy tấn công người Palestine hái ô liu tại Abu Falah, đông bắc Ramallah. Nữ phóng viên ảnh Heidi Levine, 63 tuổi, của tờ Washington Post bị ngã và bị đánh đập hơn 10 phút, gãy xương sườn, phải phẫu thuật tay, bị cướp máy ảnh, điện thoại và hộ chiếu. Một thành viên hội đồng làng sau đó bị lính Israel bắn vào đùi. Đến thứ Bảy, một đoàn thăm gồm tổng lãnh sự Bỉ cùng các nhà ngoại giao Pháp, Ba Lan và đại diện nhà thờ tại Taybeh cũng bị tấn công: cửa kính xe lãnh sự quán Bỉ bị đập vỡ, thị trưởng một thành phố Pháp, ông Bernard Baudoux, 78 tuổi, bị đá và đánh đập.\n\nPhản ứng quốc tế đến nhanh nhưng chưa đồng đều. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói Washington "rất quan ngại", Đại sứ Mỹ Mike Huckabee gọi vụ tấn công bà Levine là "hành động khủng bố đáng khinh bỉ do những kẻ hèn nhát đeo mặt nạ thực hiện". Pháp yêu cầu bắt giữ thủ phạm, Liên minh châu Âu mong đợi "trách nhiệm giải trình đầy đủ". Quân đội Israel gọi vụ Taybeh là "nghiêm trọng", còn lãnh đạo đảng Yashar Gadi Eisenkot mô tả bạo lực định cư là "khủng bố Do Thái dưới sự bảo trợ của chính phủ Israel". Tuy vậy, văn phòng Thủ tướng Benjamin Netanyahu chỉ lên án có điều kiện, đặt câu hỏi "ai là người khơi mào bạo lực" và cho rằng "cáo buộc càng nghiêm trọng thì bằng chứng càng phải mạnh mẽ".\n\nNgày thứ Hai, cảnh sát và Shin Bet triển khai "Chiến dịch Lá Ô liu", bắt 10 người Israel trong các cuộc đột kích gần Ofra và Shiloh liên quan đến vụ tấn công nhà báo và nhà ngoại giao. Tuy nhiên, không có thông báo điều tra nào với hàng chục vụ tấn công khác nhằm vào người Palestine trong cuối tuần.\n\nNgoài các vụ việc nổi bật, người định cư còn đánh đập phụ nữ tại Beit Lid, gây thương tích nặng cho một công dân Mỹ tại Burqa, làm bị thương sáu người tại Ma'in (Masafer Yatta), đốt bốn xe cộ tại Turmus Aya, phóng hỏa một nhà thờ tại Mikhmas, đâm chết khoảng 20 con cừu tại Kafr Malek và chặt hạ 120 cây ô liu tại Kisan gần Bethlehem.\n\nTại Gaza, khủng hoảng nhân đạo tiếp tục xấu đi. Ngày 14/10, Israel tuyên bố không cho hàng hóa thương mại …
