Người Palestine lập đội tuần đêm tự vệ trước các cuộc tấn công của người định cư ở Bờ Tây

Cuộc sống của Abdul Rahman Jabr, 32 tuổi, đã thay đổi từ hơn một năm trước, khi ngôi nhà của anh ở làng al-Mughayyir, phía đông Ramallah, thuộc Bờ Tây bị chiếm đóng, trở thành mục tiêu tấn công của người định cư Israel. Sau vụ việc, anh dựng hàng rào thép gai quanh nhà nhằm ngăn chặn những cuộc tấn công tiếp theo.

Ngôi nhà do anh xây đầu năm 2023, trước khi kết hôn, nằm ở rìa làng – khu vực vốn có lịch sử dài bạo lực từ người định cư. Hiện anh sống tại đây cùng vợ và con gái hai tuổi, nhưng các cuộc tấn công nhằm vào nhà anh và hàng xóm ngày càng gia tăng trong năm qua.

Xe của anh bị người định cư đốt tháng 4/2024, cửa sổ nhà bị đập vỡ bằng đá. Anh không còn đếm nổi số lần nhà mình bị nhắm tới. Chỉ trong tuần trước, người định cư đã bảy lần tiếp cận khu đất của anh, khiến anh phải nghỉ làm để ở nhà bảo vệ vợ con.

“Tôi nghĩ về vợ và con. Làm sao có thể bảo vệ họ khi chúng tôi không có sự bảo vệ nào? Tôi bắt đầu quây nhà bằng thép gai và hàng rào sắt. Đây không phải biện pháp đủ, nhưng là điều duy nhất tôi có thể tự làm”, anh nói.

Theo anh, mọi hộ lân cận đều phải lắp hàng rào tương tự để tự bảo vệ. “Chúng tôi đã kêu gọi không biết bao nhiêu lần nhưng không ai lắng nghe, nên buộc phải làm bước này. Ít nhất nó cũng giúp giữ vật nuôi của họ tránh xa sân nhà chúng tôi”.

Đội tuần đêm

Trải nghiệm của Abdul Rahman không phải cá biệt. Đây là một phần trong làn sóng gia tăng nhanh chóng hoạt động của người định cư trên khắp Bờ Tây kể từ khi chiến tranh ở Gaza bắt đầu tháng 10/2023.

Theo Ủy ban Chống Thực dân hóa và Bức tường, trực thuộc Tổ chức Giải phóng Palestine (PLO), người định cư đã thực hiện 14.742 vụ tấn công nhằm vào người Palestine, đất đai và tài sản của họ trong giai đoạn từ ngày 7/10/2023 đến ngày 4/10/2026.

Chỉ trong bảy tháng đầu năm 2026, ủy ban ghi nhận 4.113 vụ, từ hành hung người đến phá hoại vườn cây ăn quả – tăng 63% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng tháng này chứng kiến hàng loạt vụ tấn công nhằm vào nông dân Palestine khi họ thu hoạch ô liu.

Trước tình hình đó, người Palestine bắt đầu tổ chức lực lượng bảo vệ gia đình và nhà cửa.

Tại thị trấn Sinjil, phía bắc Ramallah, một nhóm thanh niên Palestine đã đẩy lùi nhiều cuộc tấn công của người định cư trong những tháng gần đây. Basel Awad (bút danh vì lý do an ninh) cho biết ủy ban bảo vệ của làng, mà anh là thành viên, hoạt động không chính thức và nhằm bảo vệ nhà của cư dân.

Mỗi đêm, từ 20 đến 30 người không vũ trang tập trung tại các vị trí then chốt – những nơi người định cư từng dùng làm bàn đạp để đột kích Sinjil. Họ đã phải trả giá đắt: quân đội Israel bắt giữ sáu thành viên đội bảo vệ và ít nhất 10 người bị thương, trong động thái được cho là nhằm giải tán lực lượng tuần đêm này.

“Chúng tôi dựng một lều ở khu Jabal al-Batin, nơi thường xuyên bị tấn công. Mùa đông năm ngoái, binh lính đến và bắn hơi cay vào trong. Tất cả chúng tôi bị ngạt, sau đó họ phá dỡ và tịch thu lều”, Basel kể.

Bảo vệ cộng đồng

Bất chấp nguy hiểm, người Palestine vẫn từ chối rời bỏ nhà cửa và để đất đai rơi vào tay người định cư.

Nasr Radwan, 53 tuổi, là một trong những chủ đất ở làng Beitillu, phía tây Ramallah, nơi thường xuyên bị người định cư đột kích. Khu đất của Nasr, các anh em và họ hàng rộng 1.500 dunum (khoảng 150 ha) với hơn 100 mạch nước. Ông từng nhiều lần bị người định cư đánh đập, nhưng ông và các anh em vẫn kiên quyết có mặt trên đất mỗi ngày.

Theo ông, tháng 6 vừa qua, người định cư dựng một tiền đồn gần đất của gia đình, dùng làm căn cứ để tấn công mùa màng và hành hung người thân. “Vụ mới nhất xảy ra thứ Bảy tuần trước. Chúng tôi đang thu hoạch ô liu trên đất thì bị tấn công, cửa kính xe bị đập vỡ, anh trai tôi bị đánh. Dù vậy, chúng tôi vẫn đến đó mỗi ngày”, ông nói.

Trong ba năm qua, người định cư tìm cách chiếm đất của gia đình, chặn đường vào khiến ông và người thân không thể tiếp cận bằng xe. Các thành viên gia đình vẫn kiên trì đi bộ 5 km để tới đất của mình.

“Chúng tôi biết ở trên đất mình là đối mặt với các cuộc tấn công liên tục, thậm chí có thể mất mạng. Nhưng chúng tôi cũng biết nếu bỏ đi, đất sẽ mất mãi mãi. Đây không chỉ là đất đai hay nguồn sống, mà là linh hồn, ký ức và chính cuộc đời chúng tôi”, Nasr nói.

Vi phạm luật quốc tế

Khi các cuộc đột kích của người định cư được chính quyền Israel dung dưỡng, cư dân Palestine không có biện pháp bảo vệ thực sự hay phương tiện pháp lý nào khi bị tấn công. Điều này khiến các làng ở Bờ Tây đối mặt với bạo lực triền miên mà người định cư gây thiệt hại, hành hung hay đôi khi giết người mà không bị trừng phạt.

Hồi tháng 8, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch) báo cáo rằng chính quyền Israel đã không truy tố người định cư về các hành vi bạo lực nhằm vào người Palestine. Theo tổ chức nhân quyền Israel Yesh Din, tính đến cuối năm 2025, trong số hàng trăm vụ việc được ghi nhận từ năm 2005, chỉ 3% dẫn đến kết án. Cơ chế tuần đêm của các làng là nỗ lực của người Palestine nhằm giảm thiểu những rủi ro này.

Omar Rahhal, giám đốc Trung tâm Nhân quyền SHAMS có trụ sở tại Ramallah, nói rằng việc người Palestine phải tự vệ trước các cuộc tấn công của người định cư không miễn trừ trách nhiệm pháp lý của Israel với tư cách cường quốc chiếm đóng theo Công ước Geneva lần thứ tư trong việc bảo vệ dân thường.

Theo ông, các biện pháp như vậy chỉ là giải pháp tình thế trước tình cảnh mất cân bằng quyền lực sâu sắc. Một minh chứng là sự hiện diện của binh lính Israel khi người định cư tấn công gia đình và san phẳng đất đai của người Palestine.

“Tình trạng miễn trừng phạt, việc trang bị vũ khí cho người định cư, phân bổ ngân sách cho các khu định cư và các chính sách của các bộ trưởng trong chính phủ Israel là những yếu tố góp phần duy trì các cuộc tấn công và làm gia tăng số nạn nhân”, ông nói.