UN cảnh báo El Niño có thể đẩy 50 triệu người vào nạn đói trước cuối năm sau

Các nhà dự báo của Liên Hợp Quốc cảnh báo rằng hệ thống thời tiết El Niño đang phát triển nhanh có thể đẩy khoảng 50 triệu người vào tình trạng thiếu lương thực trầm trọng trước cuối năm sau. Con số này nằm ngoài hàng trăm triệu người đang phải đối mặt với nạn đói nguy hiểm do hạn hán kéo dài ở một số khu vực châu Phi và áp lực giá lương thực từ chiến tranh tại Trung Đông.

Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) của Liên Hợp Quốc ngày thứ Tư cảnh báo rằng ngay cả khi El Niño dự báo yếu hơn mô hình tính toán, nó vẫn có thể khiến nhiều quốc gia rơi vào tình trạng mất an ninh lương thực. Hiện 45 quốc gia với 225 triệu người đang trong tình trạng thiếu lương thực trầm trọng, và El Niño có thể làm tăng thêm hơn một phần năm số người này.

Theo phân tích, Trung và Nam Mỹ, vùng Caribe và miền nam châu Phi có khả năng bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Ở khu vực Nam Á và Đông Nam Á, lượng mưa có thể giảm, gây ra các vấn đề nghiêm trọng cho nông nghiệp và người nông dân.

El Niño năm nay – hiện tượng thời tiết diễn ra vài năm một lần ở Thái Bình Dương, làm thay đổi lượng mưa trên toàn cầu – được đánh giá là mạnh nhất trong ít nhất 70 năm. Nhiều người gọi đây là “siêu El Niño”, mặc dù thuật ngữ này chưa được chính thức công nhận.

Tác động đến giá lương thực và mùa vụ

Các nhà dự báo khu vực tư nhân đã cảnh báo về tác động của El Niño đến giá lương thực toàn cầu, nhưng báo cáo của WFP là nghiên cứu đầu tiên xem xét kỹ lưỡng về nạn đói toàn cầu. WFP cho biết họ hy vọng sẽ giảm thiểu tác động của thời tiết cực đoan thông qua hệ thống cảnh báo sớm và các nỗ lực cứu trợ “phòng ngừa”, với ngân sách ít nhất 80 triệu USD.

Hậu quả sẽ còn kéo dài lâu dài vì nông dân có thể mất hơn một mùa vụ để cạn kiệt nguồn lương thực dự trữ. Ở miền nam châu Phi, mùa trồng trọt chính kéo dài từ tháng 10 năm nay đến tháng 3 năm 2027, nhưng tác động tồi tệ nhất sẽ xảy ra khoảng 9 tháng sau đó, trong mùa khan hiếm sau thu hoạch.

“Tác động lớn nhất đến an ninh lương thực ở miền nam châu Phi sẽ là trong mùa khan hiếm 2027-2028,” Richard Choularton, giám đốc dịch vụ khí hậu và phục hồi của WFP, nói.

Trong giai đoạn El Niño 2015-2016, khoảng 60 đến 100 triệu người bị ảnh hưởng bởi tình trạng mất an ninh lương thực trầm trọng – thuật ngữ WFP dùng để chỉ nạn đói dưới mức diệt vong. Trong những năm đó, WFP chưa triển khai các hành động phòng ngừa cập nhật, vì vậy các chuyên gia hy vọng thời tiết cực đoan năm nay sẽ ít tác động hơn ngay cả khi El Niño nghiêm trọng hơn.

Tuy nhiên, Choularton cho biết các nỗ lực đã bị cản trở do thiếu dữ liệu, vì một số hoạt động thu thập dữ liệu đã bị cắt giảm do thiếu kinh phí.

Giá lương thực và rủi ro toàn cầu

Jean-Martin Bauer, giám đốc an ninh lương thực của WFP, cho biết giá lương thực có thể chịu áp lực trên toàn thế giới, không chỉ ở 45 quốc gia được khảo sát. “Điều này cũng phụ thuộc vào lựa chọn của các nước xuất khẩu. Rất quan trọng là tránh tình trạng các nước lớn ngừng xuất khẩu lương thực,” ông nói. “Ở cấp khu vực, chắc chắn có thể có giá cao và vấn đề tiếp cận lương thực.”

Tại Anh và châu Âu, nông dân đã cảnh báo về tác động của nhiệt độ cực cao và thiếu mưa đối với mùa màng, trong khi các nhà bán lẻ chuẩn bị đối mặt với giá cả tăng cao.