Trung Quốc ra lệnh cấm thi hành lệnh trừng phạt của Mỹ đối với 5 nhà máy lọc dầu 'teapot'

Trung Quốc đã ban hành lệnh cấm nhằm chặn các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với 5 nhà máy lọc dầu bị cáo buộc mua dầu từ Iran. Động thái này được đưa ra sau khi Bộ Tài chính Mỹ công bố các biện pháp trừng phạt vào cuối tháng trước, cấm các công ty này tiếp cận hệ thống tài chính Mỹ và tìm cách trừng phạt bất kỳ ai giao dịch với họ.

Trong một tuyên bố hôm thứ Bảy, Bộ Thương mại Trung Quốc cho rằng các lệnh trừng phạt “hạn chế một cách không phù hợp” hoạt động kinh doanh giữa các doanh nghiệp Trung Quốc và các nước thứ ba, “vi phạm luật pháp quốc tế và các chuẩn mực cơ bản chi phối quan hệ quốc tế”. Bộ này đã ban hành “lệnh cấm” quy định rằng các lệnh trừng phạt “sẽ không được công nhận, thi hành hoặc tuân thủ” nhằm “bảo vệ chủ quyền, an ninh và lợi ích phát triển quốc gia”.

“Chính phủ Trung Quốc luôn phản đối các lệnh trừng phạt đơn phương thiếu sự ủy quyền của Liên Hợp Quốc và cơ sở pháp lý quốc tế,” Bộ Thương mại cho biết thêm. Lệnh cấm nhắm vào các biện pháp của Mỹ chống lại Nhà máy lọc dầu Hengli Petrochemical (Dalian) và 4 nhà máy lọc dầu “teapot” khác: Shandong Jincheng Petrochemical Group, Hebei Xinhai Chemical Group, Shouguang Luqing Petrochemical và Shandong Shengxing Chemical.

Khi công bố lệnh trừng phạt vào ngày 24/4, Bộ Tài chính Mỹ gọi Hengli là “một trong những khách hàng có giá trị nhất của Tehran”, cho rằng công ty này đã tạo ra hàng trăm triệu đô la doanh thu cho quân đội Iran thông qua việc mua dầu thô. Chính quyền Trump trước đó đã áp đặt các lệnh trừng phạt đối với 4 nhà máy lọc dầu còn lại nêu trong tuyên bố của Bộ Thương mại Trung Quốc, cùng với các cơ sở khác, vào năm ngoái.

Trung Quốc nhận hơn một nửa lượng dầu từ Trung Đông, phần lớn trong số đó đến từ Iran. Theo công ty dữ liệu hàng hóa Kpler, Trung Quốc đã mua hơn 80% lượng dầu Iran vận chuyển trong năm 2025. Các nhà máy lọc dầu “teapot” của Trung Quốc hoạt động độc lập và thường nhỏ hơn các cơ sở do các tập đoàn dầu khí nhà nước như Sinopec vận hành.

Các cơ sở này, đóng vai trò quan trọng trong nỗ lực đảm bảo nguồn cung dầu của Trung Quốc, khai thác dầu thô được giảm giá mạnh do các nước chịu trừng phạt như Iran, Nga và Venezuela bán ra. Các nhà máy teapot chiếm một phần tư công suất lọc dầu của Trung Quốc, hoạt động với biên lợi nhuận hẹp và đôi khi âm, đồng thời gần đây bị siết chặt do nhu cầu nội địa yếu. Các lệnh trừng phạt của Mỹ đã tạo thêm rào cản cho các nhà máy lọc dầu, bao gồm khó khăn trong việc bán các sản phẩm tinh chế với ký hiệu xuất xứ chính xác.