Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã có thể nhập cảnh vào Trung Quốc để tham gia hội nghị thượng đỉnh cùng Tổng thống Donald Trump, bất chấp việc ông đang bị Bắc Kinh áp đặt lệnh trừng phạt. Bí quyết nằm ở một điều chỉnh ngôn ngữ và ngoại giao: Trung Quốc đã thay đổi cách phiên âm tên của ông trong các tài liệu chính thức cho chuyến thăm.
Theo phóng viên Alan Fisher của Al Jazeera tại Bắc Kinh, Trung Quốc đã sử dụng một 'thủ thuật' khi viết tên họ của Rubio bằng một chữ Hán khác, phiên âm âm tiết đầu tiên của họ thành 'Lu' thay vì cách phiên âm cũ. Với tên gọi mới là 'Marco Lu', Bắc Kinh có thể chào đón vị ngoại trưởng mà không cần dỡ bỏ lệnh trừng phạt vốn có thể được áp dụng trở lại vào dịp khác.
Việc thay đổi cách phiên âm tên của ông Rubio do chính phủ và truyền thông chính thống Trung Quốc thực hiện ngay trước khi ông nhậm chức Ngoại trưởng vào tháng 1/2025. Đến tháng 3, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã gợi ý sẵn sàng nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với ông Rubio nếu ông tới Bắc Kinh cùng Tổng thống Trump.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm từng tuyên bố ngày 16/3 rằng các biện pháp trừng phạt nhằm vào 'những phát ngôn và hành động của ông Rubio liên quan đến Trung Quốc trong nhiệm kỳ Thượng nghị sĩ Mỹ'.
Vì sao Rubio bị Trung Quốc trừng phạt?
Các lệnh trừng phạt có nguồn gốc từ thời ông Rubio còn làm Thượng nghị sĩ bang Florida, từ năm 2019 cho đến khi được đề cử vào chính quyền Trump. Chính phủ Trung Quốc đã trừng phạt ông hai lần vào năm 2020 vì ông lên tiếng phản đối chiến dịch trấn áp của Bắc Kinh tại Hong Kong, một cựu thuộc địa Anh đang đòi quyền tự trị lớn hơn khỏi sự kiểm soát của Trung Quốc.
Là người Mỹ gốc Cuba và là một nhà phê bình mạnh mẽ chủ nghĩa cộng sản, ông Rubio cũng chỉ trích những cáo buộc rằng Trung Quốc lạm dụng người Hồi giáo thiểu số Duy Ngô Nhĩ tại Tân Cương, một khu vực tự trị ở tây bắc Trung Quốc. Với tư cách Thượng nghị sĩ, ông là một trong những người đề xướng Đạo luật Phòng chống Lao động Cưỡng bức Duy Ngô Nhĩ, dự luật quốc hội được thông qua năm 2021, yêu cầu các công ty chứng minh hàng hóa nhập khẩu từ vùng Tân Cương không được sản xuất bằng lao động cưỡng bức.
'Nhiều công ty đã thực hiện các bước để làm sạch chuỗi cung ứng của họ,' ông Rubio từng phát biểu. 'Đối với những ai chưa làm vậy, họ sẽ không còn có thể tiếp tục biến người Mỹ – thẳng thắn mà nói, là tất cả chúng ta – trở thành đồng phạm không chủ ý trong những hành vi tàn bạo, trong tội ác diệt chủng.'
