Tổng thư ký NATO: Châu Âu đã 'thấm' thông điệp từ Mỹ về chi tiêu quốc phòng

Tổng thư ký NATO Mark Rutte ngày 5/5 cho biết các nhà lãnh đạo châu Âu đã 'thấm' thông điệp từ Tổng thống Mỹ Donald Trump, sau khi Washington tuyên bố rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức. Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh ông Trump ngày càng tỏ ra thất vọng với các đồng minh NATO, cáo buộc họ không ủng hộ đủ cho cuộc chiến của Mỹ và Israel nhằm vào Iran.

Phát biểu trước cuộc họp Cộng đồng Chính trị châu Âu tại Armenia, ông Rutte thừa nhận 'sự thất vọng từ phía Mỹ'. 'Các nhà lãnh đạo châu Âu đã thấm thông điệp. Họ đã nghe rõ ràng và toàn bộ thông điệp', ông nói, đồng thời nhấn mạnh 'người châu Âu đang tăng cường nỗ lực, một vai trò lớn hơn cho châu Âu và một NATO mạnh mẽ hơn'.

Lầu Năm Góc thông báo việc rút quân khỏi Đức vào ngày 2/5, chỉ vài ngày sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz phát biểu rằng Iran đang làm bẽ mặt Mỹ trong các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt chiến tranh. Bà Kaja Kallas, quan chức ngoại giao hàng đầu của Liên minh châu Âu (EU), gọi thời điểm công bố này là một 'bất ngờ'. 'Tôi nghĩ điều đó cho thấy chúng ta phải thực sự củng cố trụ cột châu Âu trong NATO và phải làm nhiều hơn nữa', bà nói, đồng thời nhấn mạnh rằng 'binh sĩ Mỹ ở châu Âu không chỉ bảo vệ lợi ích châu Âu mà còn bảo vệ lợi ích của Mỹ'.

Cuối tuần qua, người phát ngôn NATO Allison Hart cho biết liên minh quân sự 32 nước 'đang làm việc với Mỹ để hiểu chi tiết về quyết định điều chỉnh lực lượng tại Đức'.

Chỉ trích chiến tranh Iran

Những chỉ trích từ châu Âu về cuộc chiến tại Iran đã gia tăng trong những tuần gần đây, khi xung đột gây chấn động kinh tế toàn cầu do sự gián đoạn liên tục đối với hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz. Tuần trước, Thủ tướng Merz so sánh cuộc chiến này với các cuộc can thiệp quân sự trước đây của Mỹ như tại Iraq và Afghanistan. 'Đây là một tình huống khá rối rắm và nó đang tiêu tốn của chúng ta rất nhiều tiền. Cuộc xung đột này, cuộc chiến chống Iran, có tác động trực tiếp đến sản lượng kinh tế của chúng ta', ông nói.

Tây Ban Nha đã từ chối cho Mỹ sử dụng không phận hoặc căn cứ quân sự để tấn công Iran. Thủ tướng Pedro Sanchez lên án cuộc chiến là 'không chính đáng' và 'một sự can thiệp quân sự nguy hiểm' nằm ngoài khuôn khổ luật pháp quốc tế. Đáp lại, ông Trump gọi Tây Ban Nha là 'tồi tệ' và đe dọa cắt đứt mọi quan hệ thương mại. Dù vậy, ông Rutte cho biết 'ngày càng nhiều' quốc gia châu Âu đang triển khai các tài sản như tàu quét mìn gần Vịnh Ba Tư để sẵn sàng cho 'giai đoạn tiếp theo' của cuộc chiến, dù không cung cấp chi tiết. Trước đó, các nước châu Âu từng khẳng định sẽ không giúp kiểm soát eo biển Hormuz cho đến khi chiến tranh kết thúc.

Chi tiêu quốc phòng

Nhiều quốc gia châu Âu đã cam kết tăng cường chi tiêu quốc phòng trước những lo ngại về cam kết của ông Trump với NATO cũng như cuộc tấn công của Nga vào Ukraine. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nói: 'Người châu Âu đang nắm lấy vận mệnh của chính mình, tăng chi tiêu quốc phòng và an ninh, đồng thời xây dựng các giải pháp chung của riêng họ'. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cũng nhấn mạnh: 'Chúng ta phải tăng cường năng lực quân sự để có thể tự vệ và bảo vệ chính mình'.