Tổng thống Trump tuyên bố duy trì phong tỏa Iran, Tehran dọa hành động ‘thiết thực’

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ tiếp tục phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được thỏa thuận hạt nhân với Tehran. Phát biểu với Axios hôm thứ Tư, ông Trump nói rằng ông không muốn kết thúc phong tỏa các cảng của Iran, dường như bác bỏ việc mở lại eo biển Hormuz để các cuộc đàm phán Mỹ-Iran có thể tiến hành.

“Phong tỏa hiệu quả hơn ném bom phần nào. Họ đang nghẹt thở như một con lợn nhồi,” ông Trump nói về Iran. “Và nó sẽ tồi tệ hơn cho họ. Họ không thể có vũ khí hạt nhân.”

Iran đã đặt việc dỡ bỏ phong tỏa làm điều kiện tiên quyết để quay lại đàm phán. Theo nhiều báo cáo truyền thông, Iran đã đề xuất một thỏa thuận hạn chế trong tuần này, theo đó chấm dứt phong tỏa Hormuz để đổi lấy việc kết thúc phong tỏa các cảng. Tuy nhiên, bình luận của ông Trump cho thấy ông đã từ chối đề xuất này.

Ít nhất hai tàu thương mại liên quan đến Iran đã bị Mỹ bắt giữ như một phần của phong tỏa. Quân đội Mỹ hôm thứ Hai cho biết đã chuyển hướng 39 tàu khác trong vùng biển khu vực trong những tuần qua. Iran đáp trả bằng cách cũng bắt giữ các tàu mà họ cáo buộc vi phạm quy định hàng hải.

Tình trạng bế tắc đã đẩy giá dầu tăng vọt, gây ra lạm phát năng lượng ở Mỹ, nơi giá một gallon xăng đã vượt quá 4,22 USD (1,11 USD/lít), tăng từ mức dưới 3 USD (0,79 USD/lít) trước chiến tranh. Hợp đồng tương lai dầu thô Brent chuẩn quốc tế đã tăng vọt lên hơn 119 USD/thùng vào thứ Tư khi Washington và Tehran leo thang căng thẳng.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf hôm thứ Tư nói rằng Mỹ đang cố gắng “kích hoạt áp lực kinh tế và chia rẽ nội bộ” ở Iran “để làm suy yếu hoặc thậm chí sụp đổ từ bên trong”. Ông hứa rằng người Iran “sẽ đánh bại kế hoạch lừa dối này của kẻ thù” và “giành được chiến thắng rực rỡ” trong cuộc chiến.

Một nguồn tin an ninh cấp cao giấu tên nói với Press TV của Iran rằng phong tỏa sẽ sớm vấp phải “hành động thiết thực và chưa từng có”. Sau đó vào thứ Tư, ông Trump nhắc lại tuyên bố rằng Mỹ đã làm suy giảm nghiêm trọng năng lực quân sự của Iran. “Họ còn rất ít. Họ có một số tên lửa, một tỷ lệ nhỏ,” ông nói.

Ngoài các lệnh phong tỏa song phương ở vùng Vịnh, Mỹ và Iran dường như rơi vào bế tắc về vấn đề hạt nhân. Tehran phủ nhận tìm kiếm vũ khí hạt nhân, nhưng khẳng định quyền làm giàu uranium trong nước. Trong khi đó, ông Trump muốn chương trình hạt nhân của Iran bị loại bỏ hoàn toàn. Iran cũng loại trừ việc hạn chế sản xuất tên lửa và máy bay không người lái hoặc chấm dứt hỗ trợ cho các đồng minh khu vực như Hezbollah và Hamas – hai yêu cầu chính của Israel và Mỹ.

Sau lệnh ngừng bắn đạt được đầu tháng này, các quan chức Mỹ và Iran đã tổ chức một vòng đàm phán tại Pakistan, nhưng các cuộc đàm phán không phá vỡ được thế bế tắc. Hôm thứ Tư, ông Trump đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin, người đã gặp Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tại St Petersburg hai ngày trước đó. Sau cuộc gọi, Điện Kremlin cho biết Nga đã đưa ra “một số đề xuất nhằm giải quyết những bất đồng xung quanh chương trình hạt nhân Iran”.

Về phần mình, Bộ Ngoại giao Iran cho biết Araghchi đã gặp Chủ tịch Ủy ban Chữ thập đỏ Quốc tế (ICRC) Mirjana Spoljaric và lên án các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào các địa điểm dân sự của nước này, bao gồm trường học, địa điểm văn hóa và bệnh viện. “Bộ trưởng Ngoại giao nhắc lại trách nhiệm của cộng đồng quốc tế và các cơ quan có thẩm quyền trong việc có lập trường rõ ràng và kiên quyết lên án những tội ác chiến tranh này, truy cứu trách nhiệm và trừng phạt những kẻ gây ra chúng,” Bộ này cho biết.