Một tòa án tại Hong Kong ngày 20/8 đã kết tội hai nhà hoạt động ủng hộ dân chủ với các cáo buộc an ninh quốc gia, trong một phiên xử được coi là minh chứng cho sự xói mòn quyền tự do ngôn luận tại thành phố này.
Lee Cheuk-yan, 69 tuổi, và Chow Hang-tung, 41 tuổi, cựu lãnh đạo của Liên minh Hong Kong ủng hộ các phong trào yêu nước dân chủ của Trung Quốc, bị kết tội “kích động lật đổ” vì vai trò tổ chức các buổi tưởng niệm bằng nến để tưởng nhớ sự kiện đàn áp năm 1989 tại Bắc Kinh. Cả hai đã không nhận tội và bị truy tố từ năm 2021.
Các bị cáo có thể đối mặt án tù tối đa 10 năm. Việc tuyên án dự kiến sẽ diễn ra sau đó. Các công tố viên cho rằng cả hai “gây nguy hiểm cho an ninh quốc gia dưới danh nghĩa nhân quyền”. Chow, một luật sư nhân quyền tự bào chữa cho mình, đã nói với tòa án vào tháng 5 rằng chính luật pháp đang bị xét xử.
Phán quyết hôm thứ Sáu “không gây bất ngờ”, theo Mark Clifford, chủ tịch Ủy ban Tự do tại Hong Kong. Ông cho rằng hệ thống tư pháp “méo mó” của Hong Kong đã quyết định cả hai có tội từ năm 2021. Ông mô tả Lee và Chow là “những người yêu nước Trung Quốc chân chính” bị im lặng vì họ “nói sự thật trước quyền lực” và “soi gương” vào Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Cuộc trấn áp tại Hong Kong
Trong ba thập kỷ, buổi tưởng niệm bằng nến do liên minh tổ chức là sự kiện công cộng quy mô lớn duy nhất tưởng nhớ sự kiện năm 1989, thu hút hàng chục nghìn người mỗi năm. Sự kiện đã bị cấm vào năm 2020 trong năm đầu tiên của đại dịch COVID-19, vài tuần trước khi Bắc Kinh áp đặt luật an ninh quốc gia lên Hong Kong nhằm dập tắt các cuộc biểu tình lớn chống chính phủ năm 2019. Các lãnh đạo của liên minh đã bị giam giữ kể từ khi bị truy tố.
Chow và Lee “phơi bày nỗi sợ của chính phủ Trung Quốc về ký ức về những hành động tàn bạo của chính họ”, Elaine Pearson, giám đốc khu vực châu Á của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền, nói, đồng thời kêu gọi các chính phủ trên thế giới buộc Bắc Kinh phải chịu trách nhiệm về việc xóa bỏ các quyền tự do của Hong Kong. Trước đó trong năm, Jimmy Lai, 78 tuổi, một ông trùm truyền thông và nhà hoạt động nhân quyền nổi bật tại Hong Kong, đã bị kết tội về các cáo buộc an ninh quốc gia và bị kết án 20 năm tù.
Bị dẫn đi “như chó bị dắt xích”
Trong một blog cá nhân được đăng những ngày trước phán quyết, Chow mô tả chi tiết về cách cô bị quản chế, trong đó cô mô tả việc bị dẫn đi “như một con chó bị dắt xích”, bị khóa tay, eo và mắt cá chân. Cô mô tả một phương pháp kiềm chế mới với còng chuyên dụng gây đau đớn đáng kể trong thời gian bị giam giữ lâu dài: “Người ta chỉ có thể ‘chọn’ phần nào của cơ thể sẽ chịu đau lần lượt” do các tư thế cơ thể bị ép buộc bởi các biện pháp kiềm chế.
Chow là một trong số ít tù nhân chính trị nổi bật bị giam giữ tại Hong Kong tiếp tục lên tiếng công khai chống lại chính quyền. Vào tháng 6 năm 1989, chính phủ Trung Quốc đã điều xe tăng và binh lính đến đàn áp phong trào ủng hộ dân chủ tại quảng trường Thiên An Môn ở Bắc Kinh. Hàng trăm, có thể hàng nghìn người đã thiệt mạng và nhiều người bị thương. Bắc Kinh từ đó đã tìm cách kiểm duyệt việc nhắc đến sự kiện này tại Trung Quốc.
