Ngay cạnh một bãi rác ở trung tâm Thành phố Gaza, một khu chợ nhỏ lộ thiên trải dài trên con đường bụi bặm. Những quầy hàng tạm bợ hai bên trưng bày các túi nhựa lớn chứa lá molokhia khô cùng vài bao thuốc lá ít ỏi còn sót lại.
Molokhia – lá của cây đay rau – vốn được dùng nấu súp đặc sệt. Nhưng tại các quầy hàng này, lá molokhia khô lại được dùng để làm “thuốc lá molokhia”.
Alaa Jundiya (27 tuổi, hút thuốc được 6 năm) kể rằng thói quen cá nhân xưa giờ trở thành một hệ quả khác của chi phí sinh hoạt đắt đỏ ở Gaza. Lạm phát phi mã do chiến tranh gây ra đã đẩy giá cả lên cao: “Một điếu thuốc lá bây giờ giá 100 shekel (khoảng 34 USD), thật điên rồ. Nó chẳng còn giống thuốc lá nữa… nhưng chúng tôi phải dùng vì không còn lựa chọn nào khác.”
Người bán hàng bốc một nắm lá khô, bóp vụn giữa tay, nhỏ vài giọt nicotine lỏng, rồi cuộn vào giấy mỏng, đưa cho khách. Quy trình thủ công này đang dần thay thế các điếu thuốc thực thụ, vốn đã trở thành mặt hàng xa xỉ với Alaa – một người cha hai con, thất nghiệp kể từ khi chiến tranh bùng nổ.
Là thợ mộc mất việc ngay đầu cuộc chiến, mỗi bao thuốc lá là gánh nặng không thể kham nổi với Alaa: “Trước chiến tranh, chúng tôi thử đủ loại thuốc lá, cả hàng nhập khẩu. Giờ đây, chúng tôi hút bất cứ thứ gì có thể phơi khô và cuốn lại. Đó không phải giải pháp thật sự, chỉ là sự cần thiết.”
Hút molokhia pha nicotine gây ra những rủi ro sức khỏe nghiêm trọng, từ tổn thương phổi cho đến ngộ độc cấp, nhưng người dân Gaza – đối diện với khan hiếm thực phẩm, thuốc men và các nhu yếu phẩm khác – xem đây là tạm thời trong cơn khốn cùng.
