Thủ tướng Anh Keir Starmer đã tuyên bố từ chức, chưa đầy 2 năm sau khi đưa đảng Lao động chiến thắng vang dội trong cuộc tổng tuyển cử. Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh cuộc nổi loạn trong nội bộ đảng ngày càng gia tăng, mở ra cuộc đua tìm thủ tướng thứ 7 của Vương quốc Anh trong 10 năm qua.
Trong bài phát biểu đầy xúc động hôm thứ Hai, ông Starmer cho biết sẽ tiếp tục tại vị cho đến khi đảng Lao động bầu ra lãnh đạo mới, đồng thời là thủ tướng tiếp theo. Cuộc đua lãnh đạo chính thức sẽ bắt đầu vào ngày 9/7 và phải hoàn tất trước kỳ nghỉ hè của Quốc hội Anh.
Nhiều tuần chịu sức ép nội bộ sau kết quả bầu cử địa phương đáng thất vọng đã làm suy yếu vị thế của ông Starmer. Một chiến thắng quyết định trong cuộc bầu cử phụ ở Makerfield dành cho người thách thức, Thị trưởng vùng Greater Manchester Andy Burnham, cuối cùng đã châm ngòi cho quyết định từ chức.
Ai đã lãnh đạo nước Anh trong 10 năm qua?
Kể từ năm 2016, nước Anh đã có 6 thủ tướng, trung bình 1,5 đến 2 năm mỗi người, so với nhiệm kỳ dài hơn nhiều của Margaret Thatcher và Tony Blair, những người từng lãnh đạo đất nước hơn một thập kỷ.
Dưới đây là danh sách các thủ tướng Anh trong 10 năm gần đây:
- David Cameron từ chức năm 2016 sau khi chiến dịch vận động ở lại EU thất bại trong cuộc trưng cầu dân ý Brexit.
- Theresa May từ chức năm 2019 sau nhiều lần thất bại trong việc đảm bảo sự chấp thuận của quốc hội cho thỏa thuận Brexit của bà.
- Boris Johnson từ chức năm 2022 sau hàng loạt bê bối và làn sóng từ chức của các bộ trưởng.
- Liz Truss từ chức năm 2022 sau 49 ngày tại vị giữa cuộc khủng hoảng thị trường do kế hoạch kinh tế của chính phủ bà gây ra.
- Rishi Sunak rời nhiệm sở sau khi đảng Bảo thủ thất bại nặng nề trong cuộc tổng tuyển cử năm 2024.
- Keir Starmer từ chức hôm thứ Hai sau áp lực ngày càng tăng từ đảng Lao động vì kết quả bầu cử địa phương yếu kém.
Thủ tướng tại vị lâu nhất và ngắn nhất
Thủ tướng tại vị lâu nhất trong lịch sử nước Anh là Robert Walpole, người nắm quyền hơn 2 thập kỷ từ 1721 đến 1742. Trong thời gian gần đây, bà Thatcher phục vụ hơn 11 năm từ 1979 đến 1990, trong khi ông Blair làm thủ tướng 10 năm từ 1997 đến 2007.
Ở chiều ngược lại, bà Truss giữ kỷ lục nhiệm kỳ thủ tướng ngắn nhất trong lịch sử nước Anh, chỉ 49 ngày vào năm 2022.
Điều gì tiếp theo?
Việc ông Burnham trở lại Hạ viện ngay lập tức đưa ông trở thành ứng cử viên hàng đầu để kế nhiệm ông Starmer, mặc dù các lãnh đạo đảng Lao động khác như cựu Bộ trưởng Y tế Wes Streeting cũng dự kiến sẽ cân nhắc ra tranh cử.
Một ứng cử viên cần có sự đề cử của 81 nghị sĩ đảng Lao động để có tên trong lá phiếu, điều này có thể dẫn đến một chiến dịch tranh cử kéo dài suốt mùa hè hoặc một cuộc chuyển giao nhanh chóng, không có đối thủ nếu đạt được thỏa thuận hậu trường.
