Qatar cảnh báo cú sốc năng lượng toàn cầu từ xung đột Iran chưa đạt đỉnh

Doha, Qatar — Phó Thủ tướng Qatar Sheikh Saoud bin Abdulrahman Al Thani, đồng thời là Bộ trưởng Quốc vụ về Quốc phòng, cảnh báo rằng những cú sốc năng lượng toàn cầu phát sinh từ cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran vẫn chưa đạt tới đỉnh. Phát biểu tại Diễn đàn An ninh Toàn cầu ở Doha hôm thứ Hai, ông nêu lo ngại về nguy cơ gián đoạn thêm nguồn cung, thương mại quốc tế và tăng trưởng kinh tế.

Các mối đe dọa với Qatar và khu vực Vịnh

Tại diễn đàn, ông Al Thani điểm ra nhiều mối đe dọa đối với Qatar và khu vực Vịnh rộng lớn hơn, gồm rủi ro với chủ quyền và gián đoạn nguồn cung năng lượng.

“Chúng ta chưa đạt tới đỉnh về năng lượng,” ông nói, đồng thời cảnh báo về những hệ lụy tiếp theo “trong những ngày và những tháng tới”.

Phát biểu được đưa ra trong bối cảnh eo biển Hormuz – tuyến hàng hải then chốt cho vận chuyển dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu – tiếp tục bất ổn sau các cuộc tấn công của Mỹ - Israel nhằm vào Iran ngày 28/2 và các đòn đáp trả của Tehran trên khắp khu vực.

Tổn thất tại Ras Laffan và bài học phòng thủ

Các cuộc tấn công của Iran nhằm vào tổ hợp công nghiệp Ras Laffan của Qatar hồi tháng Ba đã làm hư hại cơ sở hạ tầng, với thời gian sửa chữa dự kiến kéo dài nhiều năm.

“Chúng tôi đã bị bất ngờ,” ông Al Thani nói khi được hỏi về vụ tấn công, và cho biết từ đó đã có “rất nhiều trao đổi với Iran”.

Theo ông, Qatar đã rút ra bài học từ các cuộc tấn công “để bảo đảm mọi tài sản của chúng tôi được bảo vệ trước bất kỳ cuộc tấn công bất ngờ nào”.

Phó Thủ tướng Qatar cũng phản đối việc áp phí đối với tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz. “Không nên áp dụng phí quá cảnh,” ông nói, thêm rằng sự bất định tại tuyến hàng hải này cuối cùng sẽ ảnh hưởng tới người tiêu dùng trên toàn thế giới.

“Chúng tôi không bao giờ ngừng liên lạc”

Bất chấp các cuộc tấn công, ông Al Thani cho biết Qatar vẫn duy trì liên lạc với Tehran. “Chúng tôi không bao giờ ngừng liên lạc,” ông nói, cho biết hai nước vẫn giữ liên hệ ở nhiều cấp độ khác nhau dù còn bất đồng.

Ông mô tả quan hệ giữa Qatar và Iran trước các cuộc tấn công là quan hệ tin cậy, dựa trên mỏ khí chung ngoài khơi và các lợi ích kinh tế lâu đời.

Phó Thủ tướng bày tỏ hy vọng các nỗ lực trung gian do Qatar, Pakistan và Oman tham gia sẽ góp phần tạo ra một thỏa thuận giữa Mỹ, Iran và các bên liên quan, trong đó có Israel. Theo ông, một giải pháp bền vững sẽ cần đối thoại khu vực rộng hơn với sự tham gia của các nước Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC), Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ, cùng tham vấn các đồng minh quốc tế.

“Chúng ta cần xây dựng điều này trên nền tảng tin cậy,” ông nói, đồng thời gợi ý phát triển quan hệ kinh tế với Iran để ngăn xung đột trong tương lai, dẫn chứng hợp tác giữa Pháp và Đức sau nhiều thập kỷ thù địch.

“Iran là nước láng giềng của chúng tôi. Chúng ta cần tìm cách sống chung với họ,” ông Al Thani nói.

Quan hệ quốc phòng với Mỹ

Phó Thủ tướng Qatar cũng đề cao quan hệ đối tác quốc phòng lâu năm với Washington, cho biết “hơn 90%” các cuộc tấn công đã được ngăn chặn nhờ chuyên môn chung và năng lực quân sự được xây dựng trong ba đến bốn thập kỷ qua.

Theo ông, Qatar đang tiếp tục phát triển căn cứ không quân Al Udeid, nơi đồn trú lực lượng Mỹ và quân nhân từ các nước đối tác. Căn cứ này từng bị Iran nhắm tới trong xung đột, và Qatar thông báo đã bắn hạ hai máy bay chiến đấu của Iran trong một cuộc tấn công hồi đầu tháng Ba.

Ông Al Thani cũng công bố kế hoạch về một quan hệ đối tác quốc phòng khu vực mới, cho biết Qatar đang ưu tiên một số lĩnh vực gồm phòng không, biện pháp chống máy bay không người lái và an ninh mạng. “Tôi vui mừng thông báo hôm nay rằng chúng tôi sẽ sớm công bố một quan hệ đối tác mới,” ông nói mà không nêu tên các đối tác khu vực tham gia.

Phó Thủ tướng Qatar nhấn mạnh các nỗ lực trung gian không làm giảm cam kết bảo vệ lãnh thổ của nước này. “Trung gian không có nghĩa là chúng tôi không cần sẵn sàng cho bất kỳ hành động phòng vệ nào từ phía mình,” ông nói.