Cháy cỏ tại căn cứ quân sự Canada khiến 4 binh sĩ thiệt mạng, 39 người bị thương

Sáng thứ Bảy, các sĩ quan quân đội Canada tại một căn cứ ở tỉnh Alberta quan sát thấy một đám cháy cỏ và đánh giá nó đã được khống chế ở mức đủ an toàn để binh sĩ tiếp tục huấn luyện chiến đấu bắn đạn thật. Theo lời các sĩ quan, sau đó gió đổi chiều.

Thiếu tướng Wade Rutland cho biết chỉ trong chưa đầy một phút, các binh sĩ Canada chuyển từ bài tập huấn luyện sang bị lửa bao trùm. Vụ việc khiến 4 binh sĩ thiệt mạng và 39 người bị thương, trong đó 19 người nguy kịch.

“Khi gió đổi chiều, đám cháy còn cách một kilômét. Một đám cháy di chuyển một kilômét trong 36 giây là điều bất thường”, Rutland nói tại cuộc họp báo ở Edmonton, thủ phủ Alberta, hôm Chủ nhật.

Nguyên nhân vụ cháy cỏ vẫn chưa được xác định. Thủ tướng Mark Carney mô tả đây là một trong những thảm kịch thời bình tồi tệ nhất đối với quân đội Canada trên lãnh thổ nước này.

Cháy cỏ lan nhanh vì đâu?

Cháy cỏ lan qua cỏ khô, cỏ dại, cây bụi và các thảm thực vật thấp. Khác với cháy rừng lan qua cây cối, cháy cỏ lan trên đồng trống, đồng cỏ và vùng bằng phẳng.

Loại cháy này có thể di chuyển đặc biệt nhanh vì cỏ khô dễ bén lửa và tạo nguồn nhiên liệu liên tục, trong khi gió đóng vai trò then chốt đối với cách đám cháy phát triển.

Gió mạnh đẩy ngọn lửa lao nhanh qua địa hình trống, đổi hướng với rất ít cảnh báo và mang theo tàn lửa vượt lên trước đám cháy chính, có thể gây ra những đám cháy mới.

Tính khó lường của gió khiến cháy cỏ khó dự đoán và khống chế, đặc biệt trong điều kiện khô hạn.

Cháy cỏ có thể cháy trong thời gian ngắn hơn cháy rừng và dễ khống chế hơn, nhưng tốc độ lan nhanh trong điều kiện khô có thể khiến nó trở nên chết người.

Cháy cỏ có thể bắt nguồn tự nhiên nhưng cũng có thể do hoạt động của con người gây ra, như tàn thuốc lá bị vứt bỏ hay tia lửa từ thiết bị.

Diễn biến tại căn cứ

Đám cháy lan vào chiều thứ Bảy trong buổi huấn luyện chiến đấu cường độ cao của Đại đội Charlie, Tiểu đoàn 3, Trung đoàn Bộ binh Hạng nhẹ Princess Patricia’s Canada, tại căn cứ Wainwright ở Alberta, miền tây Canada, cách Edmonton khoảng 210km về phía đông nam.

Khu vực này nằm trên vùng đồng cỏ thảo nguyên, với địa hình đồng cỏ rộng mở, những dải đồi thoải và các mảng rừng thưa. Căn cứ cũng là một trong những trung tâm huấn luyện lớn nhất của Lục quân Canada và là cơ sở trọng yếu để chuẩn bị cho binh sĩ triển khai tác chiến.

Khoảng 84 binh sĩ được chia giữa một trường bắn lựu đạn và một khu vực luyện tập tấn công các vị trí địch giả định. Đám cháy tràn vào khu huấn luyện thứ hai.

Rutland cho biết các điều tra viên sẽ xem xét liệu gió có đẩy đám cháy về phía binh sĩ hay không, hay ngọn lửa lan qua thảm thực vật mà không bị phát hiện trước khi bất ngờ trùm lấy họ.

Nhiều khu vực rộng lớn của Alberta chịu ảnh hưởng của bão gió với gió giật lên tới 100km/h. Gió làm đổ cây, cuốn biển hiệu và đẩy lửa vượt khỏi căn cứ sang các vùng nông thôn xung quanh.

Đám cháy cũng gián đoạn việc bỏ phiếu sớm trước cuộc trưng cầu dân ý hôm thứ Hai về việc Alberta có nên khởi động tiến trình có thể dẫn tới ly khai khỏi Canada hay không.

Hôm Chủ nhật, truyền thông Canada đưa tin đám cháy có thể đã trở nên nghiêm trọng hơn sau khi một cơ sở khí đốt bị ảnh hưởng trong một buổi tập bắn đạn thật. Tuy nhiên, quân đội sau đó làm rõ rằng các điều tra viên không cho rằng bất kỳ vụ nổ nào là do cơ sở hạ tầng dầu khí gây ra.

Đã có cảnh báo trước?

Tờ Global News của Canada đưa tin một bản ghi nhớ của lực lượng vũ trang mà tờ này thu thập được cho biết rủi ro cháy được đánh giá ở mức thấp đối với buổi tập bắn đạn thật theo kế hoạch, qua đó bật đèn xanh để binh sĩ huấn luyện.

Tuy nhiên, Cơ quan Môi trường Canada đã phát cảnh báo gió mạnh trước đó cùng ngày, dự báo gió giật lên tới 100km/h tại một số khu vực của Alberta.

Bản ghi nhớ cũng ghi nhận các đám cháy đã vượt qua một dải ngăn lửa và lan ra ngoài căn cứ, buộc một gia đình phải sơ tán khỏi nhà.

“Trong quá trình huấn luyện, một đám cháy cỏ bùng phát, gió mạnh khiến lửa lan nhanh và đổi hướng; lửa chuyển về phía các nhân sự trên trường bắn và trùm lấy khu vực hành chính của họ”, bản ghi nhớ nêu.

Global News đưa tin bản ghi nhớ cảnh báo tình hình đang “biến động” và số thương vong “có thể thay đổi theo thời gian khi các đánh giá về tình trạng tiếp tục được tiến hành”.

Vì sao căn cứ này quan trọng?

Căn cứ Wainwright là một trong những cơ sở quân sự lớn nhất và được sử dụng nhiều nhất của Canada, đặc biệt cho việc huấn luyện binh sĩ. Căn cứ rộng 609km vuông và có 25 trường bắn.

Trong những tháng cuối Thế chiến thứ hai và vài tháng năm 1946, căn cứ từng được dùng làm trung tâm giam giữ tù binh Đức.