New Delhi, Ấn Độ – Saurav Kushwaha, 17 tuổi, chỉ kịp gói vài bộ quần áo rồi cùng anh trai lên tàu đêm từ làng quê ở miền trung Ấn Độ để đến New Delhi sáng thứ Bảy. Hai anh em nghỉ trên vỉa hè, chờ Abhijeet Dipke từ Mỹ bay sang.
Cuộc biểu tình này mở ra từ cơn giận của giới trẻ Ấn Độ – nơi một nửa dân số hơn 1,4 tỉ người dưới 25 tuổi – vốn âm ỉ từ lâu vì các vụ lộ đề thi và sai phạm tại các hội đồng thi lớn nhất nước. Sự bất bình tìm thấy một lối thoát bất ngờ khi Đảng Nhân dân Cockroach (CJP) – một đảng chính trị châm biếm được thành lập sau lời chế giễu của Tổng Chánh án Ấn Độ gọi giới trẻ là ‘gián’ – ra đời trên mạng xã hội.
Dipke, 30 tuổi, cử nhân Đại học Boston, ban đầu chỉ đăng dòng tweet: “Nếu tất cả lũ gián cùng nhau đứng lên thì sao?”. Câu nói nhanh chóng lan truyền, thu hút 22 triệu người theo dõi trên Instagram – gấp đôi số của đảng BJP cầm quyền. Đến nay, Dipke và hàng trăm người biểu tình không còn nói đùa. “Cảnh báo với chính phủ Modi rất đơn giản: hãy buộc Bộ trưởng Giáo dục từ chức. Nếu không, chúng tôi sẽ không rời khỏi đây”, Dipke hô vang.
Cuộc biểu tình diễn ra tại Jantar Mantar – khu vực biểu tình hợp pháp ở thủ đô – với yêu cầu Bộ trưởng Giáo dục Dharmendra Pradhan từ chức. Trước đó, kỳ thi y khoa sau đại học bị hủy vì lộ đề, tiếp ngay sau hàng loạt sai sót trong kỳ thi tốt nghiệp của Hội đồng Giáo dục Trung ương.
Kushwaha, học sinh vừa hoàn thành kỳ thi lớp 12, bày tỏ lo lắng về tương lai: “Cháu không chắc có thể học cao hơn, nhưng giận vì chính phủ thờ ơ với người đã bầu cho họ”. Cậu theo dõi phong trào trên mạng từ làng quê Madhya Pradesh và quyết định ra thủ đô vì “có cơ hội thực sự buộc bộ trưởng từ chức”.
Mohammad Aftab, 28 tuổi, một lao động giao đồ ăn, trèo lên cây để nghe Dipke nói. Anh từng bỏ học vì nghèo và không có bảo hiểm xã hội. “Tôi không thể đi học, nhưng có triệu triệu sinh viên đã thức trắng đêm vì kỳ thi, cố gắng xây dựng cuộc sống. Chúng tôi có nghĩa vụ đứng lên, yêu cầu tên bộ trưởng tội lỗi từ chức.”
Giữa đám đông, có cả viên cảnh sát Shivani (xin giấu họ) – người có con gái tham gia biểu tình. “Mấy đứa trẻ lo cho tương lai của chúng. Là cha mẹ, tôi cũng lo. Có lúc phải xuống đường, phải không?”
Đây là lần đầu tiên dưới 12 năm cầm quyền của ông Modi, một cuộc biểu tình có thể buộc một bộ trưởng từ chức. Giới trẻ Ấn Độ – thế hệ Gen Z lớn nhất thế giới – chỉ thấy sự cai trị của đảng BJP, bị chỉ trích là tội phạm hóa bất đồng chính kiến. Chính phủ Modi bác bỏ các cáo buộc, khẳng định tuân thủ pháp luật và hiến pháp.
Dipke, người rời Ấn Độ hai năm trước để du học ngành quan hệ công chúng ở Mỹ, thừa nhận chuyến bay đã lo lắng sẽ bị bắt khi đáp xuống New Delhi. “Nhưng không chỉ mẹ tôi – mọi bà mẹ ở đất nước này đều sợ con mình bị bắt nếu lên tiếng chính trị”, ông nói. “Lũ gián sẽ ở lại cho đến khi bộ trưởng từ chức.”
