Người đàn ông Palestine mất cả gia đình và nhà cửa trong chiến sự Gaza

Gaza – Mỗi buổi sáng, Mahmoud Khalla lại đến nghĩa trang gần đó để thăm mộ những người thân đã mất trong chiến sự tại Gaza. Ông duy trì thói quen này suốt nhiều tháng kể từ ngày chôn cất họ, như thể gia đình ông vẫn còn ở quanh đây.

Với Mahmoud, 40 tuổi, nghĩa trang là nơi yên nghỉ của những người ông yêu thương nhất trong cuộc đời.

Vợ ông, ba người con, cha mẹ, hai anh em trai cùng gia đình họ, chị gái và các con của chị, cùng nhiều người họ hàng khác đã tụ họp tại ngôi nhà của gia đình ở Jabalia, phía bắc Gaza, vào ngày 21/12/2023.

Một cuộc không kích của Israel sau đó đánh trúng ngôi nhà năm tầng, phá hủy tòa nhà và khiến toàn bộ 39 người bên trong thiệt mạng. Mahmoud rời nhà không lâu trước khi vụ tấn công xảy ra và là người duy nhất còn sống sót trong gia đình.

Ngày định mệnh

Mahmoud nhớ lại ngày hôm đó với nỗi đau xé lòng. Xe tăng Israel đã bao vây khu vực gần ngôi nhà ở Jabalia, khiến việc di chuyển trở nên nguy hiểm. Thực phẩm đã khan hiếm vì cuộc bao vây đang diễn ra. Buổi tối, Mahmoud rời nhà để tìm đồ ăn cho gia đình.

“Tôi nói với mọi người rằng tôi sẽ đi xem có gì không,” ông kể với Al Jazeera. “Vừa ra ngoài được khoảng 15 phút, tôi nghe thấy một tiếng nổ lớn.”

“Tôi chạy về và phát hiện ngôi nhà bị đánh trúng là nhà của chúng tôi. Tôi hoàn toàn chết lặng. Nhưng tôi gắng trấn tĩnh. Cùng với vài người hàng xóm còn ở lại khu vực, chúng tôi cố giải cứu bất cứ ai có thể còn dưới đống đổ nát.”

Tuy nhiên, các cuộc không kích, máy bay không người lái và máy bay do thám của Israel tiếp tục nhắm vào khu vực, khiến Mahmoud và hàng xóm không thể tìm kiếm người sống sót.

“Một máy bay do thám thả bom xuống chỗ chúng tôi, nên chúng tôi lập tức bỏ chạy,” ông nói. “Chúng tôi quay lại vào sáng hôm sau.”

Xe cứu thương và đội phòng vệ dân sự cũng không thể tiếp cận hiện trường trong đêm đó.

Trong cảm giác bất lực, ông tưởng tượng rằng một số người thân có thể vẫn còn sống dưới đống đổ nát, chờ được cứu. Ông cảm thấy như mình đã chết đi hàng nghìn lần trong đêm ấy.

Sáng hôm sau, ông trở lại hiện trường và gọi tên những người thân có thể còn nằm dưới ngôi nhà đổ nát. Không ai trả lời, và đó là lúc ông nhận ra mình đã mất gần như tất cả những người thân yêu.

“Có năm tầng đổ nát. Chúng tôi không thể kéo bất cứ ai ra ngoài,” ông nói.

Một mình giữa hoang tàn

Cuộc tấn công đó mở đầu cho một thời gian dài trống rỗng đối với Mahmoud. Nhà bị phá hủy, gần như toàn bộ người thân thiệt mạng hoặc phải di dời về phía nam, ông không còn nơi nào để đi.

“Ngay cả các bác của tôi cũng đã bị giết,” ông nói. “Nhà của họ, đối diện nhà chúng tôi, bị đánh trúng chín ngày trước ngôi nhà của gia đình tôi. Mười tám người thiệt mạng trong vụ đó. Những người còn lại trong gia đình đã đi về phía nam.”

Mahmoud sống những tháng tiếp theo trong cảnh tha hương và đơn độc. Ông lang thang khắp các con phố để tìm chỗ ngủ qua đêm. Thật khó để tìm được chỗ trú thân giữa các gia đình di dời khi ông không có quan hệ họ hàng với họ.

“Tôi ngủ trên đường phố, hoặc trong ô tô hay xe cộ nếu tìm được chiếc nào còn mở,” ông nói. “Tôi hoàn toàn cô đơn và không nhà không cửa.”

Không có nơi trú ẩn, Mahmoud dễ bị tổn thương trước các cuộc tấn công của Israel. Cuộc vật lộn tìm thức ăn trở nên cấp bách không kém nhu cầu tìm một nơi an toàn để ngủ.

“Bạn không biết liệu một viên đạn có trúng mình không, liệu một quả rocket có tới không, liệu mình có tìm được thức ăn hay sẽ ngủ ở đâu,” ông nói.

Tự tay tìm hài cốt người thân

Sau khi một lệnh ngừng bắn được công bố cho Gaza vào tháng 10/2025, các gia đình bắt đầu cuộc tìm kiếm khó khăn những người thân mất tích. Gần một năm sau, ước tính khoảng 8.000 người vẫn mất tích, thi thể của họ có thể nằm dưới đống đổ nát của nhà cửa hoặc ở những nơi khác.

Nhiều tháng sau khi lệnh ngừng bắn bắt đầu và các cuộc ném bom giảm bớt, Mahmoud bắt đầu tự tay tìm lại hài cốt của người thân. Họ đã bị chôn vùi trong đống đổ nát của ngôi nhà suốt 29 tháng.

“Cảm giác rằng gia đình tôi vẫn còn dưới đống đổ nát, không được chôn cất, thật vô cùng khó khăn,” ông nói. “Cảm giác đó chưa bao giờ rời bỏ tôi.”

Ông liên hệ với phòng vệ dân sự, Hội Chữ thập đỏ và các cơ quan chức năng khác để xin giúp đỡ. Nhưng theo ông, tình trạng thiếu thiết bị trầm trọng và số lượng lớn các gia đình khác cũng cần hỗ trợ khiến họ không thể giúp được nhiều.

Cuối cùng, với sự giúp đỡ của bạn bè và hàng xóm tình nguyện làm cùng, ông bắt đầu công việc đau lòng là tự tay tìm lại hài cốt người thân.

Ông bắt đầu trục vớt hài cốt vào khoảng tháng 5 năm nay, trong quá trình kéo dài ba tháng.

“Có lúc chúng tôi tìm được một người trong một ngày. Có lúc mất hai ngày,” ông nói.

Những người đầu tiên ông tìm thấy là hai người họ hàng đã trú ẩn cùng gia đình. Những người cuối cùng là chị gái ông và các con của chị, họ nằm cùng nhau.

Ông chôn cất người thân tại một nghĩa trang gần Jabalia an-Nazla, phía bắc Gaza.

“Tôi cảm thấy nhẹ nhõm rất nhiều khi cuối cùng cũng chôn cất được họ,” ông nói. “Tôi mất ba tháng để tìm lại toàn bộ hài cốt của họ, làm việc ngày này qua ngày khác.”