NATO công bố kế hoạch chiến tranh mới đối phó Nga: 'Chặn, làm suy yếu, đánh sập'

Tướng Alexus Grynkewich, Tư lệnh tối cao lực lượng đồng minh châu Âu (SACEUR), đã công bố một kế hoạch chiến tranh mới nhằm đối phó với nguy cơ Nga tấn công các thành viên NATO, vận dụng những bài học từ chiến trường Ukraine.

Phát biểu tại Diễn đàn An ninh Warsaw hôm 12/10 về cái mà NATO gọi là "lý thuyết chiến thắng", ông cho biết kế hoạch dựa trên ba chiến lược nhằm ngăn chặn một cuộc xâm lược ngay từ đầu: "chặn, làm suy yếu và đánh sập".

Thông báo này được đưa ra trong bối cảnh các cơ quan tình báo châu Âu gia tăng cảnh báo về mối đe dọa từ Nga, bao gồm cả khả năng xung đột quân sự thông thường lẫn "chiến tranh hỗn hợp" – vốn có thể bao gồm các biện pháp từ tấn công mạng đến can thiệp vào cáp ngầm dưới biển.

Ông Grynkewich nói: "Điều tôi muốn làm là trấn an một tỷ công dân của liên minh rằng chúng tôi đã kiểm soát được tình hình. Chúng tôi biết mình cần phải làm gì và sẽ làm như thế nào".

Tuy nhiên, kế hoạch mới được công bố trong thời điểm chính NATO dường như đang chia rẽ về cách đối phó với Nga, sau hàng loạt động thái tiếp cận gần đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump với Tổng thống Nga Vladimir Putin, trong đó có đề xuất gây tranh cãi mới nhất về việc Nga giải phóng nguồn dự trữ dầu diesel ra thị trường toàn cầu bất chấp các lệnh trừng phạt nhằm vào dầu mỏ Nga.

Kế hoạch mới của NATO gồm những gì?

Tướng Grynkewich nói với Diễn đàn An ninh Warsaw rằng NATO không coi một cuộc đối đầu quân sự với Nga là "sắp xảy ra hay không thể tránh khỏi", nhưng liên minh vẫn sẽ sẵn sàng cho tình huống đó.

"Triển khai lý thuyết chiến thắng mà tôi mô tả hôm nay sẽ đòi hỏi tôi phải ra những mệnh lệnh mà tôi hy vọng sẽ không bao giờ phải đưa ra", ông nói. "Nhưng phải nói rõ: nếu chiến tranh xảy ra, chúng tôi sẽ chặn, làm suy yếu mọi cuộc tấn công, và nếu cuộc tấn công không dừng lại, chúng tôi sẽ đánh sập lực lượng đang gây hấn chống lại chúng tôi".

Theo ông, chiến lược "chặn, làm suy yếu và đánh sập" hướng tới mục tiêu ngăn chặn một cuộc tấn công thay vì chiếm lãnh thổ đối phương.

Vận dụng trực tiếp các bài học từ chiến trường Ukraine và xung đột ở Trung Đông, ông Grynkewich cho biết kế hoạch dựa vào việc sử dụng vũ khí chính xác với "khối lượng hợp lý về chi phí", như máy bay không người lái và các hệ thống tự động khác.

Theo kế hoạch, lực lượng của liên minh sẽ "chặn" một cuộc tấn công tại biên giới để ngăn đà tiến của đối phương trên chiến trường, sau đó "làm suy yếu" cuộc tấn công bằng cách đánh vào quân đang tiến công từ trên không, trên biển và trên bộ. Cuối cùng, họ sẽ nhắm mục tiêu "đánh sập" đối phương bằng cách tấn công vào chuỗi tiếp vận và mạng lưới chỉ huy.

"Nếu cần, chúng tôi sẽ đánh sập lực lượng của đối phương và hệ thống tác chiến đang bố trí chống lại chúng tôi", ông nói. "Các đội hình của đối phương sẽ bị cắt nguồn tiếp tế. Chỉ huy đối phương sẽ không thể kiểm soát lực lượng. Lực lượng và năng lực hỗ trợ của đối phương sẽ bị vô hiệu hóa và tiêu diệt".

Mối đe dọa từ Nga ở châu Âu có đang gia tăng?

Thủ trưởng tình báo đối ngoại Đức, Martin Jaeger, tuần trước cảnh báo rằng nước này có nguy cơ bị kéo vào một "xung đột bạo lực" với Nga, cho rằng Moskva ngày càng coi Berlin là đối thủ chính.

Ông dẫn chứng vụ tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào một máy bay vận tải Ukraine tại sân bay Leipzig hồi tháng 8 như một ví dụ về mối đe dọa đang leo thang. Bộ trưởng Nội vụ Alexander Dobrindt cũng cảnh báo về một "cuộc chiến tranh bóng tối" có liên hệ với Nga, bao gồm phá hoại, tấn công mạng và các hoạt động bí mật khác.

Tại Pháp, Tổng thống Emmanuel Macron tháng trước cảnh báo rằng mối đe dọa hỗn hợp từ Nga đối với Pháp và các nước châu Âu khác đã gia tăng trong những tuần gần đây, đồng thời yêu cầu chuẩn bị các kế hoạch bảo vệ cơ sở hạ tầng trọng yếu.

Thủ tướng Anh Andy Burnham cho biết ông đã nhận được xác nhận ngay khi nhậm chức rằng Nga can thiệp vào cuộc trưng cầu dân ý Brexit năm 2016, dù không công bố chi tiết bằng chứng. Tuần trước, ông tới Berlin gặp Thủ tướng Đức Friedrich Merz, một phần để thảo luận kế hoạch chống chiến tranh hỗn hợp của Nga.

Cuối tháng trước, Nga đưa ra cảnh báo hạt nhân với NATO, tuyên bố sẵn sàng sử dụng kho vũ khí, bao gồm vũ khí hạt nhân, nếu liên minh tìm cách cô lập Kaliningrad – vùng lãnh thổ tách rời của Nga giáp Ba Lan và Litva.

Hồi tháng 7, Bộ Quốc phòng Romania cho biết đã ghi nhận 33 trường hợp máy bay không người lái Nga xâm nhập không phận nước này kể từ khi Nga mở chiến dịch quân sự quy mô lớn ở Ukraine hồi tháng 2/2022. Mười tám vụ xâm nhập xảy ra trong năm nay, và các tiêm kích F-16 của Romania đã bắn hạ ba máy bay không người lái trong năm.

Ba Lan cũng cáo buộc tình báo Nga đứng sau vụ phóng hỏa một trạm internet vệ tinh Starlink ở Wola Krobowska hồi tháng trước. Warsaw mô tả vụ việc là một phần trong chiến dịch chiến tranh hỗn hợp của Nga nhằm vào các nước ủng hộ Ukraine.

Na Uy cũng đưa ra cảnh báo tương tự. Beate Gangas, người đứng đầu Cơ quan An ninh Cảnh sát nước này, tuần này nói rằng châu Âu đang đối mặt với tình hình an ninh nghiêm trọng nhất kể từ Thế chiến II, đồng thời bày tỏ lo ngại về các hoạt động phá hoại và bí mật bị nghi do Nga thực hiện trên khắp lục địa.

Nga đã nói gì?

Hồi tháng 8, Nga cảnh báo Anh có thể phải đối mặt với "hậu quả" vì cung cấp máy bay không người lái cho Ukraine, loại được sử dụng trong các cuộc tấn công tầm xa vào lãnh thổ Nga.

"Các hành động của London chắc chắn sẽ kéo theo hậu quả mà họ phải trả giá", Đại sứ quán Nga tại London cho biết trong tuyên bố ngày 17/8. "Càng tham gia sâu vào xung đột và càng ủng hộ bộ máy khủng bố của Kyiv, cái giá họ phải trả càng cao".

Dù vậy, Tổng thống Vladimir Putin tháng trước nói rằng Nga không chuẩn bị cho "bất kỳ loại" xung đột nào với châu Âu. Ông nói thêm rằng Nga "không có động cơ thực sự" để leo thang căng thẳng và chỉ trích các nước châu Âu có quan điểm ngược lại.

"Nhiều người ở châu Âu nói về việc dự đoán một cuộc tấn công từ Nga và do đó cho rằng họ phải tự chuẩn bị cho xung đột, cho một cuộc chiến với Nga", ông Putin nói với phóng viên tại St Petersburg.

"Tôi muốn nhấn mạnh một lần nữa: chúng tôi không chuẩn bị cho bất kỳ loại xung đột nào với châu Âu", ông khẳng định.

Ông Putin cho biết Nga đang cân nhắc lập trường về việc có nối lại đàm phán hòa bình với Ukraine hay không, sau các cuộc tấn công gần đây của Ukraine nhằm vào Nga, đặc biệt là vào cơ sở hạ tầng năng lượng.

"Về các đề xuất nối lại đàm phán, đúng, tất cả đều đang được xem xét và đều có thể. Nhưng sau mọi việc họ đã làm, chúng tôi sẽ cân nhắc kỹ lưỡng các bước cần thực hiện để đáp trả", ông Putin nói.

NATO có đang thống nhất?

Kể từ khi nhậm chức tổng thống Mỹ, ông Trump đã nhiều lần chỉ trích các thành viên NATO khác không gánh vác đủ gánh nặng tài chính cho quốc phòng. Ông cũng bực bội trước việc các thành viên NATO nói chung từ chối tham gia vào cuộc chiến của Mỹ - Israel chống Iran.

Theo các nhà phân tích, điều này làm dấy lên lo ngại rằng không thể trông cậy vào ông Trump trong việc cung cấp hỗ trợ nếu cần thiết trong liên minh NATO.

Hồi tháng 8, sau khi lãnh sự quán Nga tại London cảnh báo về "hậu quả" đối với Anh vì cung cấp máy bay không người lái tầm xa cho Ukraine, cựu Thứ trưởng Ngoại giao Nga Andrei Fedorov nói với BBC rằng điều đó có thể bao gồm khả năng tấn công. Ông cho biết nhiều chuyên gia quân sự hiện đang cố vấn cho Điện Kremlin "tin chắc" rằng NATO sẽ không phản ứng mạnh mẽ nếu Nga tấn công Anh. "Ông Trump sẽ không cho phép NATO đáp trả", ông nói.

Liên minh đang đối mặt với chia rẽ ngày càng sâu sắc về vấn đề Nga, khi ông Trump theo đuổi việc tiếp cận Moskva trong lúc các chính phủ châu Âu khẳng định Nga phải tiếp tục chịu áp lực nếu muốn chấm dứt chiến tranh ở Ukraine.

Tháng trước, Washington mời ông Putin dự hội nghị thượng đỉnh G20 vào tháng 12 tại Miami, động thái được coi là có thể chấm dứt sự cô lập ngoại giao của Moskva kể từ khi Nga mở chiến dịch quân sự quy mô lớn ở Ukraine năm 2022.

Liên minh châu Âu phản ứng rằng Nga vẫn là thành viên G20 nhưng cho biết sẽ tiếp tục lên án cuộc xâm lược bất kể ông Putin có tham dự hay không.

Chia rẽ càng sâu sắc khi tuần trước ông Trump công bố thỏa thuận cho phép dầu diesel của Nga xuất khẩu sang Mỹ và thị trường toàn cầu, tạm thời nới lỏng trừng phạt đối với nhiên liệu Nga. Chính quyền ông nói động thái này có thể giúp hạ giá năng lượng và khuyến khích ông Putin trở lại đàm phán hòa bình.

Các nhà phê bình cảnh báo động thái này sẽ tạo doanh thu cho Nga trong khi làm suy yếu nỗ lực của phương Tây nhằm kiềm chế nỗ lực chiến tranh của nước này.

Trong khi đó, ông Trump cũng gia tăng chỉ trích Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy, và gợi ý Ukraine nên bầu một nhà lãnh đạo mới sẵn sàng đạt thỏa thuận với Nga. Ông Zelenskyy gọi thỏa thuận dầu diesel của ông Trump với ông Putin là "không công bằng và không trung thực", cho rằng nó có lợi cho Nga.

Các ngoại trưởng EU cũng khẳng định các biện pháp trừng phạt của châu Âu đối với Nga sẽ vẫn được duy trì bất chấp thỏa thuận giữa Washington và Moskva.

Hôm Chủ nhật, ông Trump tuyên bố trên Truth Social rằng đã thiết lập một "thỏa thuận ngừng bắn năng lượng" giữa Nga và Ukraine, theo đó hai bên sẽ không nhắm mục tiêu vào cơ sở năng lượng của nhau bằng các cuộc tấn công tầm xa. Tuy nhiên, ông Zelenskyy nói thỏa thuận như vậy là "tin mới với tôi" – dù cũng cho biết Ukraine sẽ tôn trọng lệnh ngừng bắn nếu Moskva cũng tuân thủ. Bất chấp điều đó, Nga – bên cũng chưa xác nhận đồng ý ngừng bắn năng lượng – vẫn tiếp tục tấn công các cơ sở của Ukraine hôm thứ Hai, theo giới chức Ukraine.