Mỹ yêu cầu Anthropic chặn người nước ngoài truy cập các mô hình AI hàng đầu

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ban hành lệnh cấm người nước ngoài truy cập các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) hàng đầu do Anthropic phát triển, dẫn lý do lo ngại về an ninh quốc gia. Động thái này diễn ra chưa đầy một tuần sau khi Anthropic, công ty đứng sau chatbot Claude, ra mắt mô hình AI mới có tên Claude Fable 5 và Mythos 5.

“Chính phủ Mỹ, với lý do thẩm quyền an ninh quốc gia, đã ban hành một chỉ thị kiểm soát xuất khẩu nhằm đình chỉ mọi quyền truy cập vào Fable 5 và Mythos 5 của bất kỳ công dân nước ngoài nào, dù ở trong hay ngoài nước Mỹ, kể cả các nhân viên người nước ngoài của Anthropic,” Anthropic cho biết trong một bài đăng trên blog vào thứ Sáu.

Lệnh này đã làm nóng lại cuộc xung đột giữa Anthropic và chính quyền Trump. Công ty có trụ sở tại San Francisco này đang kiện chính quyền sau khi bị đưa vào danh sách đen chuỗi cung ứng vì từ chối cho phép quân đội Mỹ sử dụng các mô hình AI của họ vào mục đích giám sát nội địa và vũ khí tự động hoàn toàn.

Theo một bài báo ngày 14 tháng 6 của hãng tin Mỹ Semafor, lệnh này được ban hành một phần do nghi ngờ một nhóm có liên quan đến Trung Quốc đã truy cập vào mô hình AI mới của Anthropic. David Sacks, một cố vấn của Tổng thống Trump, tiết lộ trong một bài đăng trên X rằng chính phủ đã nhận được cảnh báo rằng Fable 5 có thể bị “jailbreak” và khi thông báo cho CEO Dario Amodei, công ty đã không khắc phục sự cố. Anthropic khẳng định họ chỉ nhận được “bằng chứng bằng lời nói về một lỗ hổng jailbreak hẹp, không phổ biến” và cho rằng việc này không đủ cơ sở để thu hồi một mô hình thương mại đã được triển khai cho hàng triệu người.

Giám đốc thông tin của Lầu Năm Góc, Kirsten Davies, chia sẻ trên X: “Một số thứ quan trọng hơn chu kỳ doanh thu, câu view và định giá trước IPO. Nước Mỹ trên hết. Luôn luôn.”

Các chuyên gia cho biết các mô hình Mythos, nếu rơi vào tay kẻ xấu, có thể đẩy nhanh đáng kể các cuộc tấn công mạng tinh vi, đặc biệt trong các lĩnh vực như ngân hàng vốn dựa vào các hệ thống công nghệ phức tạp và cũ kỹ. Anthropic cho biết họ đã làm việc với chính phủ Mỹ và các bên khác về an toàn trước khi ra mắt Fable, và các mô hình từ các nhà cung cấp AI đối thủ cũng cho thấy khả năng tương tự trong việc phát hiện lỗi nhỏ trong mã.

Theo Anthropic, “Tác động ròng của lệnh này là chúng tôi phải đột ngột vô hiệu hóa Fable 5 và Mythos 5 cho tất cả khách hàng để đảm bảo tuân thủ. Quyền truy cập vào tất cả các mô hình Anthropic khác sẽ không bị ảnh hưởng.”

Các biện pháp mới nhất này nhằm mục đích kiểm soát ai có thể sử dụng phần mềm phát triển tại Mỹ và là một phần trong chính sách kiểm soát xuất khẩu công nghệ cao của chính quyền Trump, đặc biệt trong các lĩnh vực quan trọng như AI và chất bán dẫn. Lệnh này có thể gây bất lợi cho nghiên cứu và phát triển toàn cầu khi các tổ chức nghiên cứu nước ngoài mất quyền truy cập vào công nghệ tiên tiến. Nhiều công ty toàn cầu như S&P sử dụng phần mềm Claude của Anthropic để tích hợp cơ sở dữ liệu, hỗ trợ các chuyên gia tài chính. Người nước ngoài làm việc tại Mỹ bằng thị thực H1-B cũng như người sống bên ngoài Mỹ sẽ không thể truy cập mô hình AI mới này.

Một số người dùng X đã chia sẻ những tác động rộng hơn. Kun Chen, cựu kỹ sư Meta, Microsoft và Atlassian, cho rằng lệnh này “không thông minh” và “không thể thực thi trong thực tế”. Sridhar Vembu, nhà đồng sáng lập tập đoàn Zoho của Ấn Độ, nhận định đây là cơ hội để các nước như Ấn Độ cải thiện AI của chính họ, nhấn mạnh “công nghệ là vũ khí tối thượng”.

Anthropic cho rằng đã có “sự hiểu lầm” và đang nỗ lực khôi phục quyền truy cập vào các mô hình càng sớm càng tốt.