Mỹ và Iran đạt thỏa thuận lịch sử chấm dứt chiến tranh, thế giới hoan nghênh

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 14/6 thông báo trên nền tảng Truth Social rằng thỏa thuận với Iran đã hoàn tất. "Các con tàu trên thế giới, hãy nổ máy. Hãy để dầu chảy!" - ông Trump viết. Thỏa thuận này kết thúc cuộc chiến do Mỹ và Israel tiến hành nhằm vào Iran, bao gồm cả các cuộc tấn công của Israel nhằm vào Lebanon, đồng thời mở lại eo biển Hormuz - tuyến đường biển chiến lược quan trọng.

Theo kế hoạch, thỏa thuận dự kiến sẽ được ký kết vào thứ Sáu tại Thụy Sĩ. Kazem Gharibabadi, Thứ trưởng Ngoại giao Iran, cho biết một thỏa thuận rộng hơn bao gồm việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Iran sẽ được đàm phán trong thời gian 60 ngày ngừng bắn. Thỏa thuận được mô tả là bước đột phá lớn sau nhiều tháng giao tranh khiến hàng nghìn người thiệt mạng và đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng vọt.

Thỏa thuận nhận được sự hoan nghênh từ nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế. Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif chúc mừng Washington và Tehran vì "cam kết tìm kiếm giải pháp ngoại giao cho cuộc xung đột" và cảm ơn Qatar, Saudi Arabia cùng Thổ Nhĩ Kỳ vì những đóng góp trong việc đạt được thỏa thuận.

Qatar bày tỏ "sự trân trọng đối với quyết tâm của cả hai phía Mỹ và Iran cùng cam kết của họ trong việc tiến tới giải quyết bất đồng thông qua đàm phán và các biện pháp hòa bình". Bộ trưởng Ngoại giao Qatar, ông Mohammad bin Abdulaziz Al-Khulaifi, hy vọng thỏa thuận "sẽ đóng vai trò như chất xúc tác cho những nỗ lực rộng lớn hơn nhằm thúc đẩy ổn định và giải quyết các vấn đề còn tồn đọng thông qua các cam kết có trách nhiệm và mang tính xây dựng".

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan nhận định: "Tôi coi thỏa thuận đạt được giữa Mỹ và Iran là một bước phát triển quan trọng trong việc thiết lập hòa bình và yên tĩnh trong khu vực của chúng ta, và tôi hoan nghênh điều này với sự hài lòng". Ông Erdogan khẳng định Thổ Nhĩ Kỳ sẽ tiếp tục ủng hộ mọi nỗ lực nhằm thiết lập hòa bình và ổn định trong khu vực.

Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres ca ngợi thỏa thuận là "bước đi quan trọng" hướng tới "một giải pháp hòa bình cho cuộc xung đột".

Thủ tướng Anh Keir Starmer gọi thỏa thuận là bước đi "cực kỳ quan trọng" trong việc kết thúc chiến tranh và nhấn mạnh "quyền tự do hàng hải không bị cản trở tại eo biển Hormuz phải được khôi phục". Ông đề nghị hỗ trợ các hoạt động rà phá thủy lôi nếu cần và nhấn mạnh: "Để hòa bình bền vững, những cam kết đã đưa ra, đặc biệt liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran, phải mạnh mẽ, có thể kiểm chứng và được thực thi đầy đủ. Quan điểm vững chắc và lâu dài của Anh là Iran không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân".

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron kêu gọi "mở lại eo biển Hormuz khẩn cấp và vô điều kiện". Ông tuyên bố trên mạng xã hội: "Việc nối lại giao thông hàng hải, không hạn chế hay thu phí, là điều kiện không thể thiếu cho ổn định khu vực và nền kinh tế toàn cầu". Ông Macron cũng cho biết Pháp sẽ ủng hộ "những nỗ lực quyết tâm của chính quyền Lebanon" nhằm khôi phục chủ quyền nhà nước.