Ấn Độ: Làn sóng biểu tình của giới trẻ bất chấp đàn áp, hàng chục nghìn người bị bắt giữ

Sau khi hàng nghìn người, trong đó có các thủ lĩnh phong trào thanh niên 'Gián' và các chính trị gia đối lập, bị bắt giữ trong một cuộc đàn áp lớn, thủ đô Ấn Độ bước sang ngày biểu tình thứ hai. Bất chấp sự hiện diện dày đặc của lực lượng an ninh, các nhóm sinh viên và nhà hoạt động trẻ khẳng định sẽ tiếp tục xuống đường.

Abhijeet Dipke, lãnh đạo Đảng Janta Gián (CJP), đã chỉ trích Thủ tướng Narendra Modi là kẻ 'bắt nạt' ngay sau khi được trả tự do hôm Chủ nhật. Hàng nghìn người biểu tình khác, trong đó có thành viên các nhóm sinh viên cánh tả, cũng được thả sau khi Tòa án Tối cao gọi việc giam giữ họ là 'bất hợp pháp'.

Phong trào biểu tình bùng phát sau khi tờ Indian Express đưa tin hai ủy viên bầu cử phản đối nhiều quyết định của Ủy viên trưởng Ủy ban Bầu cử Gyanesh Kumar. Những người biểu tình cáo buộc việc rà soát danh sách cử tri đã xóa tên hàng triệu người, trong đó có người Hồi giáo, và cho rằng quá trình này thiếu minh bạch, có lợi cho đảng Bharatiya Janata (BJP) cầm quyền của Thủ tướng Modi.

Quy mô đàn áp

Trước cuộc biểu tình hôm thứ Bảy, New Delhi bị biến thành pháo đài với hàng chục nghìn cảnh sát và lực lượng bán quân sự được triển khai. Tàu điện và tàu điện ngầm bị đình chỉ, các tuyến phố chính và khu chợ bị phong tỏa để ngăn người biểu tình tiếp cận Jantar Mantar – địa điểm biểu tình được chỉ định gần quốc hội Ấn Độ. Jantar Mantar bị phong tỏa hoàn toàn.

Theo truyền thông địa phương, hơn 30.000 cảnh sát và nhân viên bán quân sự được triển khai khắp thành phố 20 triệu dân. Các chốt kiểm soát được dựng trên nhiều tuyến đường, xe buýt và phương tiện bị kiểm tra. Dịch vụ internet di động bị tạm ngừng ở một số khu vực nhằm ngăn chặn các nỗ lực vận động trực tuyến.

Cảnh sát đã bắt giữ Dipke cùng các cộng sự Saurav Das và Ashutosh Ranka ngay trên máy bay khi họ từ Mumbai đến New Delhi. Trong video chia sẻ trên Instagram, Dipke cho thấy cảnh sát tiến vào máy bay và nói: 'Tôi đến để bị bắt. Tôi không sợ các người.'

YouTuber Dhruv Rathee và Neha Bora, chủ tịch toàn quốc Hiệp hội Sinh viên Toàn Ấn (AISA) thuộc Đảng Cộng sản Ấn Độ (Marxist-Leninist), cũng bị bắt giữ. Một số chính trị gia đối lập và cựu thủ hiến các bang – Mamata Banerjee (Tây Bengal), Arvind Kejriwal (Delhi) và Pinarayi Vijayan (Kerala) – cũng bị tạm giữ, theo các kênh truyền hình.

Tại Mumbai, trung tâm tài chính của Ấn Độ, khoảng 600 người đã bị bắt giữ trong các cuộc biểu tình, theo hãng tin ANI.

Người biểu tình được thả

Hôm Chủ nhật, cảnh sát cho biết tất cả người bị bắt giữ đã được thả. Các lãnh đạo CJP được trả tự do với điều kiện không gây rối trật tự trong một năm. Phát biểu tại cuộc họp báo ở New Delhi, Saurav Das chỉ trích cảnh sát 'đến như bọn mafia' và 'bắt cóc' họ trên máy bay. Rathee sau khi được thả tuyên bố mình bị 'bắt cóc'.

Một số nhà báo từ các cơ quan truyền thông như Scroll.in, Newslaundry cũng bị tạm giữ và sau đó được thả. Newslaundry cho biết một số thiết bị tác nghiệp của phóng viên đã bị tịch thu. Ủy ban Bảo vệ Nhà báo (CPJ) bày tỏ quan ngại sâu sắc về việc nhà báo bị tạm giữ.

Trải nghiệm của người bị bắt

Aban Raza, nghệ sĩ thị giác 37 tuổi ở New Delhi, bị bắt hôm thứ Bảy, nói với Al Jazeera rằng trải nghiệm này khiến cô 'sốc và giận dữ'. Cô cùng ba người khác, trong đó có nhà kinh tế Jean Dreze, tiếp cận gần Jantar Mantar vào sáng thứ Bảy. 'Ngay khi đến đủ gần, chúng tôi bắt đầu giương biểu ngữ kêu gọi Ủy viên Bầu cử Gyanesh Kumar từ chức và bầu cử tự do, công bằng. Nhưng trong vài phút, cảnh sát ập đến, xé biểu ngữ và kéo chúng tôi lên xe buýt,' cô kể.

Raza cho biết một số người bị bắt thậm chí không phải người biểu tình. 'Họ chỉ là những người đang đi làm việc hàng ngày. Một người đang trên đường đến Gurudwara, một người khác đi gặp vợ và bị bắt. Hầu hết là người lao động.' Cô được thả hôm thứ Bảy và cho biết sẽ tiếp tục biểu tình vào Chủ nhật.

Biểu tình có tiếp diễn?

Các thủ lĩnh thanh niên giữ vững lập trường, cam kết tiếp tục biểu tình ở New Delhi. Saurav Das, người được thả hôm Chủ nhật, viết trên X: 'Sau khi Modi-Shah biến Delhi thành pháo đài và tiến hành cuộc chiến chống lại chính công dân của họ, một điều rõ ràng: Gyanesh Kumar là trung tâm trong sự tồn vong của chính phủ này.' Ông nói thêm: 'Thế hệ trẻ chúng tôi sẽ tiếp tục đòi hỏi trách nhiệm giải trình. Chúng tôi không bị đe dọa hay im lặng. Chúng tôi sẽ trở lại với toàn lực.'

CJP cũng thông báo biểu tình ở các thành phố khác, trong đó có Mumbai. Neha Bora, chủ tịch AISA, bắt đầu biểu tình hôm Chủ nhật ở trung tâm Delhi nhưng nhanh chóng bị bắt giữ cùng nhiều người khác.

Đối lập có ủng hộ?

Liên minh đối lập INDIA Bloc do Đảng Quốc đại Ấn Độ lãnh đạo đã tham gia biểu tình cùng các nhóm thanh niên, yêu cầu Ủy viên Bầu cử Kumar từ chức. Liên minh dự kiến tổ chức biểu tình vào thứ Hai tại thủ đô. Lãnh đạo đối lập trong quốc hội Rahul Gandhi đã bị bắt giữ ngắn hạn tuần trước vì liên quan đến biểu tình bầu cử.

Chủ tịch Đảng Quốc đại Mallikarjun Kharge viết trên X: 'Chính phủ Modi đã biến 'Mẹ của nền Dân chủ' thành 'Nền Dân chủ bị bịt miệng'.'

Chính phủ từ chối đối thoại

Đảng BJP cho biết trong số 130 triệu tên bị xóa khỏi danh sách cử tri, 28 triệu người đã chết, 63 triệu người chuyển đi, 10 triệu trùng lặp và 30 triệu không thể xác minh. Đảng cầm quyền khẳng định thành công bầu cử phản ánh sự ủng hộ của người dân dành cho Modi và tăng trưởng kinh tế, đồng thời cáo buộc đối lập lan truyền thông tin sai lệch.

Phát ngôn viên BJP Sambit Patra gọi người biểu tình là 'phần tử vô chính phủ' và nói 'màn trình diễn thất bại của họ đã bị dập tắt hoàn toàn'.

Phản ứng quốc tế

Văn phòng Nhân quyền Liên Hợp Quốc bày tỏ quan ngại về các vụ bắt giữ hàng loạt, kêu gọi chính quyền tôn trọng quyền biểu tình hòa bình và đối thoại có ý nghĩa. Tổ chức Ân xá Quốc tế cho rằng các vụ bắt giữ cho thấy nỗ lực 'đàn áp tiếng nói chỉ trích' của chính phủ Ấn Độ. Tổ chức Theo dõi Nhân quyền nhận định các thể chế đang chịu sự chi phối của chủ nghĩa độc đoán gia tăng.

Phái đoàn Ấn Độ tại Liên Hợp Quốc ở Geneva gọi những quan ngại này là 'sai chỗ' và là 'can thiệp không chính đáng vào công việc nội bộ của Ấn Độ', nhấn mạnh quyền biểu tình hòa bình được hiến pháp bảo đảm nhưng phải tuân thủ các hạn chế hợp lý vì trật tự công cộng.