Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày Chủ nhật thông báo thỏa thuận với Iran sẽ được ký kết vào thứ Sáu này, đánh dấu một bước ngoặt sau hơn 100 ngày xung đột kể từ cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hồi cuối tháng 2.
Trước đó, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, nước đóng vai trò trung gian hòa giải, đã đăng trên X rằng một thỏa thuận chấm dứt vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, bao gồm cả Lebanon, đã đạt được. Trump xác nhận trên Truth Social: “Thỏa thuận với Cộng hòa Hồi giáo Iran đã hoàn tất”. Ông cho biết thỏa thuận cho phép mở lại eo biển Hormuz mà không thu phí và dỡ bỏ ngay lập tức lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ.
Theo hãng tin Mehr của Iran, dự thảo thỏa thuận gồm 14 điểm, bao gồm: ngừng bắn ngay lập tức và vĩnh viễn trên tất cả các mặt trận, kể cả Lebanon; dỡ bỏ hoàn toàn phong tỏa hải quân trong vòng 30 ngày; Mỹ cam kết rút lực lượng khỏi khu vực xung quanh Iran; mở lại eo biển Hormuz; đình chỉ các lệnh trừng phạt đối với doanh số bán dầu; đạt thỏa thuận cuối cùng về vấn đề hạt nhân trong vòng 60 ngày kể từ khi ký; và giải phóng 24 tỷ USD tài sản bị phong tỏa của Iran trong thời gian đàm phán 60 ngày.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho rằng lệnh ngừng bắn có thể mở ra một “kỷ nguyên mới” cho Trung Đông và khẳng định “Iran sẽ không bao giờ có vũ khí hạt nhân”. Ngoại trưởng Marco Rubio cũng chúc mừng Trump nhân dịp sinh nhật của tổng thống.
Về phía Iran, Thứ trưởng Ngoại giao Kazem Gharibabadi xác nhận việc chấm dứt các hoạt động quân sự dự kiến sẽ được công bố từ thứ Hai. Ông nói thêm rằng quá trình đàm phán về thỏa thuận cuối cùng sẽ diễn ra trong 60 ngày, tùy thuộc vào việc Iran xác minh Mỹ thực hiện đầy đủ các cam kết, bao gồm chấm dứt chiến sự, dỡ bỏ phong tỏa hải quân và giải phóng tài sản bị đóng băng.
Pakistan và Qatar đóng vai trò trung gian chính. Thủ tướng Sharif thông báo lễ ký kết chính thức sẽ diễn ra vào ngày 19/6 tại Thụy Sĩ, với các cuộc họp kỹ thuật diễn ra trong tuần này. Bộ Ngoại giao Qatar hoan nghênh thỏa thuận này, coi việc mở lại eo biển Hormuz là “bước quan trọng” hướng tới hòa bình bền vững và tăng trưởng kinh tế khu vực cùng quốc tế.
Đại sứ quán Iran tại Thổ Nhĩ Kỳ đăng tải hình ảnh lá cờ Iran cắm trên eo biển Hormuz, kèm chú thích: “Chào mừng đến với Trung Đông của một kỷ nguyên mới”. Al Jazeera lưu ý rằng các chi tiết cụ thể do Mehr công bố chưa được xác minh độc lập.
