Lo ngại nạn cướp biển Somalia tái phát sau khi ba tàu bị cướp trong một tuần

Cướp biển dường như đang lợi dụng việc lực lượng hải quân quốc tế bị chuyển hướng sang Trung Đông.

Ba tàu đã bị cướp ngoài khơi bờ biển Somalia trong tuần qua, làm dấy lên lo ngại về sự tái phát của nạn cướp biển quanh vùng Sừng châu Phi, và gia tăng khó khăn cho ngành vận tải biển toàn cầu.

Tàu chở hàng Sward bị chiếm vào ngày 26 tháng 4, một ngày sau khi một tàu dhows bị bắt. Trước đó, ngày 21 tháng 4, tàu chở dầu Honor 25 chở 18.000 thùng dầu đã bị cướp, theo Trung tâm An ninh Hàng hải Ấn Độ Dương (MSCIO), dịch vụ theo dõi của lực lượng hải quân EU.

“Tất cả các vụ việc vẫn đang tiếp diễn…”, MSCIO cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Hai. “Các tàu hoạt động trong khu vực được khuyến cáo mạnh mẽ duy trì cảnh giác cao độ… đặc biệt trong phạm vi 150 hải lý tính từ bờ biển Somalia giữa Mogadishu và Hafun, nếu khả thi.”

Nạn cướp biển quanh Somalia gia tăng mạnh vào cuối thập niên 2000, đạt đỉnh năm 2011 với 212 vụ tấn công, theo dữ liệu của lực lượng hải quân EU. Cướp biển trở nên táo bạo hơn, tấn công các tàu ở khoảng cách xa tới 2.270 dặm ngoài khơi bờ biển Somalia trên Ấn Độ Dương.

Một liên minh hải quân quốc tế sau đó đã ngăn chặn làn sóng tấn công, giảm chỉ còn vài vụ mỗi năm từ năm 2014. Tuy nhiên, các vụ việc bắt đầu tăng trở lại vào năm 2023.

Ngành vận tải biển toàn cầu đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi việc gần như đóng cửa hoàn toàn eo biển Hormuz do Iran và các cuộc tấn công của phiến quân Houthi do Iran hậu thuẫn quanh eo biển Bab el Mandeb hẹp. Các tàu phải đi qua các eo biển này để ra khỏi Biển Đỏ, một trong những tuyến đường vận tải biển nhộn nhịp nhất thế giới, với nhiều tàu sau đó đi vòng qua vùng Sừng châu Phi.

Sward là một tàu chở xi măng rời cảng Suez ở Ai Cập vào ngày 13 tháng 4. Tàu đang trên đường đến Mombasa, Kenya, thì bị cướp biển chiếm giữ cách thị trấn cảng Garacad của Somalia khoảng 6 hải lý (11 km). Con tàu có 17 thủy thủ đoàn, 15 người từ Syria và hai người từ Ấn Độ, theo ba quan chức an ninh từ khu tự trị Puntland của Somalia.

Sau vụ cướp, ngay sau 8 giờ tối Chủ nhật, bọn cướp đã lái tàu vào bờ và thả neo ở một khu vực hẻo lánh gần Garacad. Sáu người có vũ trang và một phiên dịch viên không vũ trang thông thạo tiếng Anh và tiếng Ả Rập sau đó lên tàu.

“Anh ta không chỉ nói chuyện với thủy thủ đoàn mà còn đàm phán với chủ tàu,” một trong các quan chức an ninh cho biết. Một quan chức thứ hai nói: “Phiên dịch viên là người chỉ huy.”

Đến sáng thứ Ba, thêm bốn người có vũ trang đã lên tàu Sward, nâng tổng số cướp biển trên tàu lên 20 người, theo các quan chức.

Jethro Norman, nhà nghiên cứu cao cấp tại Viện Nghiên cứu Quốc tế Đan Mạch, cho biết cướp biển đã lợi dụng việc các lực lượng hải quân quốc tế chuyển hướng nguồn lực tới Biển Đỏ để chống lại các cuộc tấn công của Houthi, và lực lượng an ninh do UAE hậu thuẫn của Puntland bị căng thẳng.

Norman nói: “Mạng lưới cướp biển đang thử nghiệm lại và chúng được trang bị tốt hơn thế hệ trước. GPS, liên lạc vệ tinh và các tàu mẹ dhows bị cướp cho phép chúng hoạt động cách xa bờ hàng trăm dặm.”

Một quan chức an ninh thứ ba của Puntland cho biết một lô hàng khat, một chất kích thích gây nghiện được sử dụng rộng rãi ở vùng Sừng châu Phi, đã được đưa bằng tàu nhỏ tới bọn cướp trên tàu chở xi măng vào sáng thứ Ba. Lô hàng đã được vận chuyển khoảng 150 dặm từ thành phố nội địa Galkayo vào thứ Hai, cho thấy bọn cướp có một mạng lưới trên bờ và có khả năng đang chuẩn bị cho một cuộc vây hãm dài trên biển.