Lãnh tụ tối cao Iran, Đại giáo chủ Mojtaba Khamenei, ngày 20/6 tuyên bố đã phê duyệt bản ghi nhớ (MoU) vừa ký với Mỹ dù trước đó ông có “quan điểm khác” về thỏa thuận này. Trong một tuyên bố bằng văn bản do truyền thông nhà nước Iran đăng tải, ông Khamenei cho biết đã đồng ý sau khi Tổng thống Masoud Pezeshkian và các quan chức khác cam kết bảo vệ “quyền lợi của dân tộc Iran và mặt trận kháng chiến” và nhận trách nhiệm về thỏa thuận.
Ông Khamenei cảnh báo Tehran sẽ không chấp nhận thêm bất kỳ yêu cầu nào từ Washington. “Nếu phía Mỹ muốn tham lam, họ (giới lãnh đạo Iran) sẽ không chấp nhận”, ông nói. Tuy nhiên, ông cũng ủng hộ các cuộc đàm phán trực tiếp với Mỹ, cho rằng “đàm phán trực diện không có nghĩa là chấp nhận quan điểm của kẻ thù”.
Bản ghi nhớ được Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ký điện tử hồi đầu tuần, sau lệnh ngừng bắn nhằm chấm dứt xung đột bắt đầu sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran ngày 28/2. Thỏa thuận này mở ra giai đoạn đàm phán kéo dài 60 ngày giữa Tehran và Washington, tập trung vào các vấn đề gây tranh cãi như dỡ bỏ trừng phạt, chương trình hạt nhân Iran, cũng như vai trò của Hezbollah và tình hình Lebanon.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance xác nhận giai đoạn đàm phán 60 ngày đã bắt đầu từ ngày 20/6, đồng thời cho biết các hạn chế đối với tàu thuyền đến cảng Iran đã được dỡ bỏ. Về phần mình, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngày 20/6 loại trừ khả năng rút quân Israel khỏi miền Nam Lebanon trong tương lai gần. Tuy nhiên, trên mạng xã hội, Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ mong đợi “một lệnh ngừng bắn hoàn toàn trên mọi mặt trận”, bao gồm Lebanon, Hezbollah và Israel.
Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Mariano Grossi hoan nghênh việc ký kết bản ghi nhớ, đồng thời đề nghị hỗ trợ cả hai bên trong các biện pháp xác minh liên quan đến hoạt động hạt nhân của Iran. “Bây giờ công việc kỹ thuật bắt đầu”, ông Grossi nói.
Theo thỏa thuận, Iran đã tiến hành mở lại eo biển Hormuz, một trong những tuyến đường vận chuyển quan trọng nhất thế giới, trong khi Mỹ chấm dứt phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran. Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran thông báo các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz sẽ không bị thu phí trong 60 ngày tới. Các tàu muốn đi qua cần gửi yêu cầu đến cơ quan hàng hải Iran và tuân thủ các tuyến đường, lịch trình được chỉ định vì lý do an toàn.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận lực lượng Mỹ không còn ngăn cản tàu thuyền đến hoặc đi từ các cảng Iran ở Vịnh Ba Tư và vịnh Oman. Căng thẳng giảm bớt đã khiến nhiều quốc gia điều chỉnh khuyến cáo du lịch. Anh cho biết không còn khuyến cáo công dân tránh các chuyến đi không thiết yếu đến một số khu vực ở Vùng Vịnh, bao gồm UAE, Qatar và Kuwait. Tập đoàn Dầu mỏ Kuwait thông báo dỡ bỏ ngay lập tức các thông báo bất khả kháng được ban hành trong thời gian xung đột, và sản lượng dầu sẽ tăng lên 2 triệu thùng/ngày trong vòng một tuần khi giao thông qua eo biển Hormuz được nối lại.
