Một liên minh luật sư quốc tế đã đệ đơn kiện lên Ủy ban châu Phi về Nhân quyền và Dân quyền (African Commission on Human and Peoples’ Rights) nhằm ngăn chặn hoạt động trục xuất người di cư từ Mỹ tới Guinea Xích đạo.
Đơn kiện được nộp hôm thứ Sáu, nhắm vào thỏa thuận “nước thứ ba” giữa quốc gia Tây Phi này và chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump. Theo chính sách này, Mỹ có thể trục xuất tới Guinea Xích đạo những người không thể đưa về nước an toàn. Hoạt động này bị chỉ trích rộng rãi vì đưa người di cư tới các quốc gia có thành tích nhân quyền tồi tệ, nơi họ không có mối liên hệ nào và thường không nói được ngôn ngữ địa phương.
Vụ kiện được đệ trình thay mặt cho 14 người bị trục xuất. Một số người vẫn bị giam giữ ở Guinea Xích đạo trong điều kiện bị cáo buộc là “giam giữ tùy tiện và vô thời hạn”, theo đơn kiện.
Sáu người trong số những người được đại diện trong đơn khiếu nại đã bị trục xuất cưỡng bức khỏi Guinea Xích đạo trong vòng một tuần qua, bất chấp việc bày tỏ lo ngại về nguy cơ bị bức hại hoặc tra tấn, theo các nhóm nhân quyền đại diện cho họ. Ba người đã bị gửi trở lại Guinea Xích đạo sau khi quốc gia gốc của họ từ chối tiếp nhận. Các luật sư cho biết họ đã mất liên lạc với ba người còn lại.
Các nhóm tham gia bao gồm Asian Americans Advancing Justice, Global Strategic Litigation Council và EG Justice có trụ sở tại Mỹ, cùng với Viện Nhân quyền và Phát triển châu Phi (Institute for Human Rights and Development in Africa) tại Gambia và Liên minh Luật sư Liên châu Phi (Pan African Lawyers Union) có trụ sở tại Tanzania.
Đơn khiếu nại yêu cầu ủy ban, cơ quan đánh giá sự tuân thủ nhân quyền theo Hiến chương châu Phi, tạm dừng các vụ trục xuất tiếp theo và đảm bảo người bị trục xuất được tiếp cận luật sư, cùng với các biện pháp tạm thời khác. Ủy ban có thể thụ lý vụ việc hoặc chuyển vụ việc tới Tòa án châu Phi về Nhân quyền và Dân quyền có trụ sở tại Tanzania.
Khoảng 32 người được cho là đã bị trục xuất tới Guinea Xích đạo kể từ năm ngoái, theo hãng tin AFP, nhưng tổng số vẫn chưa được biết rõ.
Báo cáo nhân quyền năm 2024 của Bộ Ngoại giao Mỹ dẫn “các báo cáo đáng tin cậy” về “tra tấn hoặc các hình thức đối xử hoặc trừng phạt tàn bạo, vô nhân đạo hoặc hạ thấp nhân phẩm” ở Guinea Xích đạo, cùng với các “vấn đề nhân quyền nghiêm trọng” khác.
Chính quyền Trump, vốn đang điều hành chiến dịch trục xuất hàng loạt, đã bảo vệ việc trục xuất qua nước thứ ba là hợp pháp và là một phần của chiến lược “chấm dứt nhập cư bất hợp pháp và hàng loạt, đồng thời củng cố an ninh biên giới nước Mỹ”.
