Iran tuyên bố sẵn sàng chuyển sang thế tấn công khi thỏa thuận với Mỹ hết hiệu lực

Iran đã chính thức bước sang giai đoạn mới trong cuộc xung đột với Mỹ khi Bản ghi nhớ (MoU) đạt được hồi tháng 6 hết hiệu lực vào hôm thứ Hai. Giới chức Tehran cho biết các lực lượng nước này có thể chuyển từ phòng thủ sang tấn công nếu cần thiết.

Chuẩn tướng Yadollah Javani, người đứng đầu Cục Chính trị Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), phát biểu trên truyền hình nhà nước tối Chủ nhật rằng lực lượng của ông sẵn sàng thực hiện mọi hành động cần thiết để bảo vệ đất nước. "Kẻ thù đã bắt đầu cuộc chiến và các nỗ lực của chúng tôi mang tính phòng thủ, mặc dù chúng có thể mang khía cạnh tấn công", Javani nói, đồng thời cho biết các đối thủ nên chuẩn bị cho những "bất ngờ chiến lược".

Trước đó, người phát ngôn IRGC Hossein Mohebbi đã xác định các cơ sở hạ tầng của Mỹ và đồng minh khu vực - như mạng lưới năng lượng, nhà máy điện và hệ thống kết nối internet - là mục tiêu tiềm năng nếu Mỹ tấn công cơ sở hạ tầng dân sự của Iran. Các chính trị gia và truyền thông cứng rắn Iran cũng thảo luận về khả năng tiến hành chiến dịch trên bộ chống lại lợi ích Mỹ tại Bahrain và Kuwait nếu Washington xâm lược Iran, dù các nhà phân tích đặt câu hỏi về tính khả thi và rủi ro của kế hoạch này.

Tuyên bố của Iran được đưa ra sau khi Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei củng cố quyền lực bằng việc bổ nhiệm nhiều tướng lĩnh kỳ cựu IRGC vào các vị trí quân sự và an ninh chủ chốt tuần trước. Khamenei tuyên bố việc thăng chức Thiếu tướng Ahmad Vahidi làm Tổng tư lệnh IRGC phải thể hiện sự kết hợp giữa "răn đe tối đa" với sự sẵn sàng cho "các chiến dịch tấn công mạnh mẽ chống lại kẻ thù". Vahidi cho rằng sự lãnh đạo của Khamenei và các lực lượng vũ trang Iran đã "khuất phục đội quân được trang bị vũ khí mạnh nhất trong lịch sử thế giới" sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công vào Iran ngày 28/2.

Căng thẳng leo thang sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố eo biển Hormuz sẽ "sớm" được coi là lãnh thổ Mỹ. Tuyên bố này bị Nhà Trắng sau đó mô tả là một câu nói đùa. Tuy nhiên, Tổng tham mưu trưởng quân đội Iran Amir Hatami đã phản ứng bằng cách treo thưởng 30.000 USD cho bất kỳ người đàn ông nào giết hoặc bắt giữ một binh sĩ Mỹ nếu họ tham gia vào chiến dịch trên bộ tại lãnh thổ Iran. Phụ nữ sẽ nhận được phần thưởng gấp đôi nếu làm được điều tương tự.

Hatami cũng nhắc đến các cuộc tấn công gần đây của Iran vào lực lượng Mỹ tại Jordan, nói rằng "bàn tay của chúng tôi rộng mở trong việc tiếp cận những kẻ xâm lược và chúng sẽ rộng mở hơn thông qua các sáng kiến của chúng tôi".

Mohsen Rezaee, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao, cho rằng chính quyền Trump có thể đã cân nhắc chiến dịch trên bộ vào lãnh thổ Iran nhưng đã hoãn lại vì "kế hoạch nửa vời". Rezaee nói rằng Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ đã tránh tấn công Tehran hoặc miền bắc Iran trong đợt giao tranh kéo dài hai tuần vào tháng 7, thay vào đó tấn công khoảng 50 thành phố tại 15 tỉnh. Ông tin rằng mục đích của các cuộc không kích là chuẩn bị cho một cuộc tấn công trên bộ nhằm kiểm soát eo biển Hormuz và tiếp cận các cơ sở hạt nhân tại Isfahan, nơi nghi có uranium làm giàu cao bị chôn vùi dưới đống đổ nát của các cuộc tấn công Mỹ.

Theo Rezaee, các cây cầu, đường xá, tháp kiểm soát hàng hải, radar và các công trình ven biển cùng cơ sở quân sự đã bị tấn công để cắt đứt nguồn tiếp tế cho miền nam Iran. Ông cho rằng Mỹ đã tính toán sai khi cho rằng có thể đổ bộ lực lượng với 40.000-50.000 quân, trong khi thực tế cần ít nhất 100.000 người để vượt qua dãy núi Zagros và tỉnh Fars.

Truyền thông và các chỉ huy Iran trong những tuần gần đây cho biết các kịch bản đã được chuẩn bị để bảo vệ các hòn đảo và khu vực ven biển phía nam mà quân đội Mỹ có thể xem xét chiếm giữ, bao gồm các cảng xuất khẩu dầu quan trọng trên đảo Kharg. Các vùng lãnh thổ Iran quanh eo biển Hormuz đã được tăng cường lực lượng phản ứng nhanh. Người phát ngôn quân đội Mohammad-Reza Akraminia tuyên bố mục tiêu là ngăn chặn mọi lực lượng nước ngoài đổ bộ lên lãnh thổ Iran.

Chính quyền Iran cũng bày tỏ sẵn sàng đối phó với tình trạng bất ổn do các nhóm ly khai kích động gần biên giới phía tây với Iraq và Thổ Nhĩ Kỳ, hoặc phía đông với Pakistan và Afghanistan. IRGC được cho là đã tăng cường phòng thủ và tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái vào các nhóm vũ trang có căn cứ tại khu vực người Kurd ở Iraq.

Phản ứng về việc MoU hết hạn, Javani cho biết eo biển Hormuz sẽ chỉ mở cửa trở lại hoàn toàn khi Washington thực hiện các cam kết theo thỏa thuận ký vào tháng 6. Bộ Ngoại giao Iran cho rằng cửa sổ hai tháng ngừng giao tranh không được đề cập cụ thể trong văn bản MoU và bác bỏ ý nghĩa của việc hết hạn đối với cuộc chiến với Mỹ hay các cuộc đàm phán với Oman về Hormuz.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Baghaei tuyên bố: "Đã được chứng minh nhiều lần rằng Cộng hòa Hồi giáo Iran không phải là bên hoạch định chính sách dưới áp lực, tối hậu thư và thời hạn. Chúng tôi quyết định dựa trên đánh giá của mình về những gì đảm bảo lợi ích và an ninh quốc gia". Ông cho biết các cuộc đàm phán với Oman vẫn chưa đạt được thỏa thuận về việc mở cửa một phần Hormuz do sự phức tạp về pháp lý và kỹ thuật, cùng sự tham gia của nhiều bên và "các thế lực xấu" tìm cách phá hoại tiến trình.

Chủ tịch Quốc hội kiêm trưởng đoàn đàm phán Mohammad Bagher Ghalibaf gọi MoU là "văn kiện tự hào và chiến thắng trong lĩnh vực ngoại giao", đồng thời nhấn mạnh rằng Cộng hòa Hồi giáo đã "chiến thắng" cả về chính trị lẫn quân sự trong cuộc chiến với Mỹ và Israel. Ghalibaf nói: "Tôi không có ý nói rằng chúng tôi đã tiêu diệt quân đội của họ, ý tôi là họ tấn công chúng tôi trong khi tuyên bố rõ ràng và nhiều lần chín mục tiêu, nhưng đã không đạt được bất kỳ mục tiêu nào. Đó là thất bại lớn nhất của Mỹ và chế độ Zionist". Tuy nhiên, Ghalibaf vẫn chưa thuyết phục được giới lãnh đạo Iran đồng ý về một giải pháp ngoại giao dài hạn với Mỹ để kết thúc chiến tranh.