Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz đến khi Mỹ đáp ứng mọi yêu cầu

Tehran, Iran – Ngày 18/8, tân Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran, ông Mohsen Rezaei, tuyên bố eo biển Hormuz sẽ tiếp tục đóng cửa cho đến khi Mỹ chấm dứt chiến tranh và phong tỏa, giải phóng tài sản bị đóng băng của Iran và đồng ý ngừng bắn toàn khu vực, bao gồm Lebanon và Gaza.

Phát biểu trên mạng xã hội hôm 18/8, ông Rezaei, cựu Tổng tư lệnh IRGC trong chiến tranh, nhấn mạnh: “Thông điệp của Iran rất rõ ràng. Cho đến khi mọi điều kiện được đáp ứng, eo biển sẽ vẫn đóng cửa.” Tuyên bố này khớp với lập trường của người tiền nhiệm Mohammad Bagher Zolghadr và các chỉ huy quân đội mới được bổ nhiệm, những người khẳng định Tehran sẵn sàng tiếp tục chống lại liên minh Mỹ - Israel.

Trong cuộc gặp đầu tiên với phái đoàn do Đại sứ Trung Quốc tại Tehran Cong Peiwu dẫn đầu hôm 18/8, ông Rezaei kêu gọi tăng cường quan hệ với Bắc Kinh, ca ngợi việc Trung Quốc không ủng hộ các nghị quyết của Mỹ nhằm vào Iran tại Liên Hợp Quốc. Ông cũng tuyên bố mọi thỏa thuận tiềm năng với Oman về eo biển Hormuz là tách biệt, không liên quan đến Washington.

Tuy nhiên, thỏa thuận với Oman mà Tehran tuần trước cho biết đã hoàn tất và đang chờ xác nhận cấp cao, vẫn chưa có dấu hiệu thành hiện thực khi các hoạt động quân sự tiếp tục diễn ra tại eo biển Hormuz, Biển Đỏ và eo biển Bab al-Mandeb.

Hôm 18/8, tàu chiến Mỹ đã bắn hai tên lửa Hellfire từ trực thăng hải quân vào một tàu treo cờ Panama để thực thi phong tỏa hải quân đối với các cảng phía nam Iran. Đây là tàu thứ 12 bị lực lượng Mỹ tấn công kể từ tháng 4 và là tàu thứ ba kể từ khi lệnh phong tỏa được nối lại gần một tháng trước sau khi biên bản ghi nhớ (MoU) giữa Iran và Mỹ ký tháng 6 sụp đổ.

Các nhà trung gian như Pakistan và Qatar cho biết vẫn tiếp tục nỗ lực đưa hai bên đến gần giải pháp ngoại giao, khi thời hạn 60 ngày của MoU bị vi phạm nhiều lần sắp kết thúc vào tuần tới.

Phát biểu ngày 20/8, người phát ngôn IRGC Hossein Mohebbi cảnh báo: “Nếu Iran bị đe dọa lần nữa, hàng trăm nghìn dặm đường ống năng lượng, hàng nghìn nhà máy điện, mọi hệ thống của Mỹ và phi Mỹ, thậm chí cơ sở hạ tầng toàn cầu kết nối internet sẽ bị đe dọa.” Ông cũng cho rằng Mỹ từng có 30-40 tàu chiến trong khu vực trước chiến tranh nhưng nay không còn một tàu nào ở Vịnh Ba Tư, đồng thời gọi sự suy giảm tên lửa phòng không và đạn dược chính xác trong kho vũ khí Lầu Năm Góc là “mối đe dọa lớn” đối với các nhà hoạch định chính sách Mỹ.

Cố vấn của Tổng tư lệnh IRGC, ông Mohammad Reza Naqdi, tuyên bố trên truyền hình nhà nước hôm 19/8 rằng lực lượng này đã sản xuất nhiều tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái trong chiến tranh hơn số đã bắn vào khu vực, dựa chủ yếu vào năng lực nội địa. “Ngay cả khi chiến tranh kéo dài nhiều năm, tên lửa đạn đạo của chúng tôi vẫn sẽ giáng xuống kẻ thù,” ông Naqdi nói.

Trong tuần này, Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei đã bổ nhiệm sáu nhân vật mới vào các vị trí quân sự hàng đầu, củng cố nhóm quan chức thân tín, trong đó có ông Hossein Taeb làm Tư lệnh lực lượng Basij của IRGC. Ông Ali Abdollahi, người đứng đầu Bộ chỉ huy chiến tranh chung Khatam al-Anbiya, được giao lãnh đạo Bộ Tổng tham mưu lực lượng vũ trang, với nhiệm vụ tích hợp các cơ quan điều phối hoạt động giữa IRGC và quân đội chính quy, tăng cường năng lực tên lửa, máy bay không người lái, hải quân, mặt đất, không gian mạng và tác chiến bất đối xứng, cũng như sẵn sàng hành động quanh eo biển Hormuz.

Tổng tư lệnh IRGC Ahmad Vahidi cam kết hợp tác với các nhà lãnh đạo quân sự khác để chống lại “sự kiêu ngạo của chủ nghĩa Phục quốc Mỹ - Israel”.

Trong bối cảnh kinh tế khó khăn gia tăng, Tổng thống Masoud Pezeshkian hôm 20/8 nhận định kẻ thù có thể tìm cách đánh bại Cộng hòa Hồi giáo bằng cách dựa vào làn sóng biểu tình toàn quốc trên nền tảng bất mãn của người dân. Ông nói: “Cuộc chiến hiện nay phức tạp hơn trước, và kẻ thù đang theo đuổi mục tiêu làm sụp đổ từ bên trong.”

Người đứng đầu lực lượng biên phòng tỉnh Kurdistan, ông Ali Akbar Javidan, bác bỏ cáo buộc của Mỹ về khả năng các tay súng ly khai người Kurd ở Iraq tấn công trên bộ vào lãnh thổ Iran, gọi đó là “hoang tưởng”, đồng thời khẳng định biên giới đất nước “hoàn toàn an toàn và bất khả xâm phạm”.

Trong khi đó, phần lớn trong số khoảng 90 triệu dân Iran đang phải vật lộn với tác động ngày càng tồi tệ của chiến tranh và an ninh thắt chặt tại nhà. Jamshid, 36 tuổi, một cư dân trung tâm Tehran, chia sẻ với Al Jazeera: “Tôi đã từ bỏ việc dự đoán điều gì sẽ xảy ra. Tôi không mong đợi điều gì tốt hơn trong năm nay, thậm chí năm sau, nhưng hy vọng tình trạng này không kéo dài lâu hơn nữa vì tuổi trẻ của chúng tôi đang dần cạn kiệt vì những điều này.”