Iran khẳng định bảo đảm thông hành qua eo biển Hormuz sau khi Mỹ tạm ngừng chiến dịch

Ngày 6/5, Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ra tuyên bố rằng eo biển Hormuz sẽ được bảo đảm an toàn thông hành sau khi các mối đe dọa của Mỹ chấm dứt và quy trình mới được thiết lập. Tuyên bố đăng trên mạng xã hội X không nêu rõ các quy trình mới là gì, đồng thời cảm ơn các chủ tàu và thuyền trưởng vì đã tôn trọng các quy định của Iran khi đi qua eo biển.

Thông báo này được đưa ra một ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump quyết định tạm dừng chiến dịch quân sự "Project Freedom" nhằm hướng dẫn các tàu mắc kẹt đi qua tuyến đường thủy. Ông Trump nói rằng việc tạm ngừng xuất phát từ "tiến triển lớn" hướng tới thỏa thuận toàn diện với Iran và theo yêu cầu hòa giải của Pakistan, song lệnh phong tỏa hải quân Mỹ tại Hormuz vẫn có hiệu lực.

Đại sứ Iran tại Pakistan, Reza Amiri Moghadam, bình luận về việc tạm ngừng này bằng tiếng Ba Tư: "Ai cố làm điều đã từng làm sẽ hối hận", và bằng tiếng Anh: "Một lần bị đánh, hai lần nhát". Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, người làm trung gian hòa giải giữa Tehran và Washington, bày tỏ "biết ơn" việc Trump tạm dừng chiến dịch, cho rằng điều này sẽ "góp phần thúc đẩy hòa bình, ổn định và hòa giải khu vực trong giai đoạn nhạy cảm này".

Iran bắt đầu phong tỏa eo biển từ ngày 28/2 sau khi Mỹ và Israel phát động chiến tranh, với các cuộc tấn công nhằm vào nhiều tàu thuyền, rải mìn dưới biển và thu phí thông hành an toàn. Việc Iran thành lập "Cơ quan quản lý eo biển Vịnh Ba Tư" hôm 5/5 nhằm điều tiết và tổ chức lưu thông tàu thuyền quân sự và thương mại được xem là nỗ lực thay đổi vĩnh viễn tình trạng của eo biển. Phóng viên Al Jazeera Resul Serdar Atas tại Tehran nhận định: "Người Iran nói rằng đây không phải là chế độ hàng hải mới tạm thời; họ nói đến sự thay đổi vĩnh viễn và sẽ không từ bỏ điều đó".

Trong một diễn biến liên quan, hôm 6/5, tập đoàn vận tải biển Pháp CMA CGM thông báo tàu San Antonio của họ bị tấn công khi đi qua eo biển Hormuz, khiến thủy thủ bị thương và tàu hư hại. Những người bị thương đã được sơ tán và chăm sóc y tế. Người phát ngôn chính phủ Pháp Maud Bregeon khẳng định Pháp không phải mục tiêu của vụ tấn công. CMA CGM, hãng vận chuyển container lớn thứ ba thế giới, cho biết 14 tàu của họ bị mắc kẹt trong Vịnh ở thời điểm đầu chiến tranh Mỹ-Israel chống Iran.

Sự gián đoạn kéo dài tại Hormuz ảnh hưởng nặng nề đến các nền kinh tế vùng Vịnh. Theo Al Jazeera, các nước Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) mất khoảng 700 triệu USD mỗi ngày vì không thể vận chuyển dầu, khiến toàn bộ tuyến thương mại toàn cầu khoảng 20% dầu thô bị đình trệ.