Iran kêu gọi BRICS lên án hành vi xâm lược của Mỹ và Israel

Ngày 14/5, tại cuộc họp Ngoại trưởng các nước BRICS mở rộng ở New Delhi (Ấn Độ), Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã lên tiếng kêu gọi các nước thành viên lên án những hành vi mà ông cho là vi phạm luật pháp quốc tế của Mỹ và Israel. Cuộc họp kéo dài hai ngày diễn ra trong bối cảnh chiến tranh Trung Đông và cuộc khủng hoảng nhiên liệu liên quan đang chiếm ưu thế trong chương trình nghị sự.

Phát biểu trước hội nghị, ông Araghchi cho rằng Iran là “nạn nhân của chủ nghĩa bành trướng bất hợp pháp và tư tưởng hiếu chiến”. Ông kêu gọi nhóm BRICS+ (gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc, Nam Phi, Ai Cập, Ethiopia, Indonesia, Iran và UAE) kháng cự “sự bá quyền phương Tây và cảm giác miễn trừ mà Mỹ cho rằng mình được hưởng”.

“Iran kêu gọi các quốc gia thành viên BRICS và tất cả các thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế lên án rõ ràng các hành vi vi phạm luật pháp quốc tế của Mỹ và Israel”, ông Araghchi nói.

Trong một diễn biến hiếm hoi khi các quan chức Iran và UAE cùng tham dự một cuộc họp kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến tranh chống Iran vào cuối tháng 2, ông Araghchi đã cáo buộc UAE – đồng minh của Mỹ – trực tiếp tham gia các chiến dịch quân sự chống lại Iran. Thông tấn bán chính thức Mehr của Iran dẫn lời Ngoại trưởng nước này cho biết: “UAE trực tiếp tham gia vào cuộc xâm lược chống lại đất nước tôi”.

Để đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, Iran đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào các căn cứ và tài sản quân sự của Mỹ tại các quốc gia Vùng Vịnh, bao gồm cả UAE. Hiện chưa rõ UAE và các nước khác tham dự hội nghị BRICS+ đã phản ứng thế nào trước những tuyên bố của ông Araghchi.

Ấn Độ hiện là chủ nhà của cuộc họp Ngoại trưởng khối BRICS mở rộng, bao gồm Iran, Saudi Arabia và UAE – những quốc gia có bất đồng về cuộc chiến ở Trung Đông. Phát biểu khai mạc, Ngoại trưởng Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar nhận định: “Chúng ta gặp nhau vào thời điểm có nhiều biến động trong quan hệ quốc tế”.

Các tuyến đường vận chuyển ở Vùng Vịnh và eo biển Hormuz tiếp tục gây bất ổn cho thị trường dầu khí, gia tăng áp lực lên các nền kinh tế nhập khẩu năng lượng, trong đó có Ấn Độ. Bộ Ngoại giao Ấn Độ cũng lên án vụ tấn công vào một tàu mang cờ Ấn Độ ngoài khơi Oman hôm 13/5 là “không thể chấp nhận”, nhưng không nêu chi tiết về thủ phạm.

Ông Araghchi khẳng định eo biển Hormuz “mở cửa cho tất cả” các tàu thương mại “hợp tác” với hải quân Iran. Trong khi đó, cuộc chiến của Mỹ và Israel chống Iran đã gây thêm căng thẳng cho nền kinh tế Ấn Độ, vốn phụ thuộc nhiều vào nguồn cung năng lượng và phân bón từ Trung Đông.

Iran sẽ tổ chức hội nghị thượng đỉnh BRISC vào cuối năm nay, và các ngoại trưởng cũng sẽ gặp Thủ tướng Narendra Modi. Với những chia rẽ sâu sắc giữa một số thành viên về cuộc chiến ở Trung Đông, hiện chưa rõ liệu BRICS, vốn hoạt động dựa trên sự đồng thuận, có ra được tuyên bố chung khi kết thúc hội nghị hay không.

Thứ trưởng Ngoại giao Iran phụ trách các vấn đề pháp lý và quốc tế Kazem Gharibabadi cho biết “một quốc gia thành viên” đã thúc đẩy ngôn ngữ lên án Iran, gây phức tạp cho việc xây dựng sự đồng thuận trong nhóm. “Chúng tôi muốn nhiệm kỳ chủ tịch BRICS của Ấn Độ thành công. Gửi tín hiệu cho thế giới rằng BRICS bị chia rẽ là không tốt”, ông Gharibabadi nói.