Hơn 1.300 người mất tích tại Nepal và Tây Tạng sau trận lũ quét ở dãy Himalaya

Hơn 1.300 người, trong đó có hơn 700 người nước ngoài, đang mất tích tại Nepal và khu tự trị Tây Tạng của Trung Quốc sau khi một khối lượng lớn bùn đất và đá sạt xuống sông ở dãy Himalaya gây ra trận lũ quét thảm khốc, phá hủy nhiều thị trấn và thung lũng trong khu vực.

Giới chức Nepal xác nhận ít nhất 165 người thiệt mạng, trong khi gần 500 người nước ngoài nằm trong số 826 người mất tích tại nước này. Cảnh sát Nepal cho biết con số này dự kiến sẽ tiếp tục tăng khi các đội cứu hộ đã nối lại hoạt động tìm kiếm và có thể tìm thấy thêm nhiều thi thể.

Theo thống kê từ giới chức Nepal, trong số những du khách mất tích đến từ hơn hai chục quốc gia, có 177 người Ấn Độ, 63 người Mỹ, 34 người Australia, 33 người Anh và 25 người Canada. Tại huyện Gyirong thuộc khu tự trị Tây Tạng, 558 người được báo cáo mất tích, trong đó có 260 người nước ngoài, theo Đài Truyền hình trung ương Trung Quốc (CCTV).

Lực lượng cứu hộ Nepal đã điều động trực thăng tìm kiếm người sống sót và thả hàng tiếp tế khẩn cấp cho hàng nghìn người đang bị cô lập trong khu vực miền núi hiểm trở, nơi vốn đông đúc du khách và người hành hương qua lại giữa Lhasa và thủ đô Kathmandu.

Đoạn video được các hãng tin xác minh cho thấy dòng nước lũ và mảnh vụn cuốn phăng hàng chục người tại một cửa khẩu biên giới ở Gyirong. Ở phía hạ nguồn thuộc Nepal, nhiều ngôi nhà, tuyến đường và cơ sở hạ tầng điện đã bị phá hủy hoàn toàn.

Người phát ngôn quân đội Nepal, ông Raja Ram Basnet, cho biết trực thăng đang thả lều, lương thực và thuốc men do Ấn Độ cung cấp xuống các huyện bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Hơn 5.000 nhân viên quân đội và cảnh sát đã tham gia cứu hộ, giải cứu được 125 người trong ngày thứ Năm, trong đó có 20 người nước ngoài.

Thủ tướng Nepal Balendra Shah đã rời thủ đô để tới Bidur thuộc huyện Nuwakot, một trong những khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất, để đánh giá tình hình lũ lụt tại hiện trường.

Các báo cáo ban đầu từ quan chức Nepal cho rằng một trận động đất trong khu vực có thể khiến phần thấp của một sông băng sạt lở, gây ra trận lũ quét. Tuy nhiên, Cơ quan Khảo sát địa chất Mỹ (USGS) cho biết sự kiện địa chấn được ghi nhận ban đầu với cường độ 4,4 thực chất là năng lượng địa chấn sinh ra do sự sụp đổ đột ngột của khối băng và đá, kéo theo dòng chảy mảnh vụn khổng lồ.

Giới chức Trung Quốc cảnh báo một hồ chứa nước do lũ tạo ra vẫn còn ở Gyirong, phía thượng nguồn cửa khẩu biên giới bị ảnh hưởng, có thể gây thêm rủi ro và làm phức tạp nghiêm trọng công tác cứu hộ tại khu vực.

Nhiều người bị ảnh hưởng trong thảm họa đang trên hành trình hành hương tới núi Kailash và hồ Manasarovar, những địa điểm linh thiêng ở độ cao lớn tại Tây Tạng, được người theo đạo Hindu, Phật giáo và các tôn giáo khác tôn kính.

Nhà lãnh đạo tinh thần nổi tiếng của Ấn Độ Sadhguru, tên thật là Jagdish Vasudev, cho biết khoảng 77 người hành hương Hindu đang ở văn phòng xuất nhập cảnh tại biên giới Nepal-Trung Quốc khi lũ ập đến. Những người này thuộc các đoàn do tổ chức Isha Foundation của ông tổ chức.

Về phản ứng quốc tế, Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo cử cố vấn ứng phó thảm họa và cung cấp 500.000 USD viện trợ khẩn cấp. Thủ tướng Canada Mark Carney gọi trận lũ là “tàn khốc” và cho biết giới chức nước này đang theo dõi sát tình hình. Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres xác nhận các đội cứu trợ của LHQ đang chuyển vật tư khẩn cấp đến các cộng đồng bị ảnh hưởng tại Nepal.

Ông Sagar Pandey, CEO một công ty du lịch Himalaya, cho biết 15 người hành hương người Ấn-Australia đi cùng công ty của ông nằm trong số những người mất tích. Sau chuyến khảo sát từ trên không, ông mô tả khu vực thảm họa: “Không còn công trình nhân tạo, không còn khu dân cư nào. Mọi thứ chỉ là mặt đất bằng phẳng. Bất cứ ai ở trong khách sạn, nhà hàng hay xe cộ – tôi tin rằng không ai còn sống sót.”

Phân tích sơ bộ từ hình ảnh vệ tinh của Planet Labs cho thấy một trận lở băng và đá đã gây ra dòng chảy mảnh vụn xuống sông Lhende, cách cửa khẩu Rasuwagadhi giữa Nepal và Trung Quốc khoảng 20km về phía đông bắc. Trong các thung lũng bị ảnh hưởng, bùn dày bao phủ nhà cửa, cây cối và phương tiện; cảnh quay từ trên cao cho thấy nhà sập, ô tô chìm và một cây cầu kim loại bị cuốn trôi.

Một nhân viên y tế tại Rasuwa, ông Tula Bahadur BK, xúc động chia sẻ: “Khắp nơi chỉ thấy cảnh tàn phá. Các khu định cư ven sông đã bị cuốn trôi hoàn toàn. Năm người thân của tôi đang mất tích.”