Hãng hàng không giá rẻ Spirit Airlines sụp đổ sau 34 năm hoạt động
Priyanka Shankar
Hãng hàng không giá rẻ Spirit Airlines chính thức ngừng hoạt động sau 34 năm, khiến 17.000 nhân viên mất việc và hàng nghìn hành khách mắc kẹt. Nguyên nhân trực tiếp là chi phí nhiên liệu tăng vọt sau cuộc chiến Mỹ-Israel tại Iran, làm đổ vỡ kế hoạch tái cấu trúc và các cuộc đàm phán cứu trợ với chính quyền Tổng thống Trump thất bại. Sự kiện này phơi bày sự yếu kém của các hãng bay biên lợi nhuận mỏng trước bất ổn địa chính trị toàn cầu.
Spirit Airlines, hãng hàng không giá rẻ hàng đầu tại Mỹ, đã bắt đầu quá trình ngừng hoạt động và hủy toàn bộ các chuyến bay sau khi các cuộc đàm phán với chính quyền Tổng thống Donald Trump về gói cứu trợ 500 triệu USD thất bại. Quyết định được đưa ra vào ngày 2/5/2026, đánh dấu sự kết thúc của một hãng bay từng tiên phong trong mô hình siêu giá rẻ.
Hãng bay này đã hoạt động được 34 năm, để lại 17.000 nhân viên thất nghiệp và nhiều hành khách bị mắc kẹt tại các sân bay. Theo dữ liệu từ Cirium, một công ty phân tích hàng không, Spirit đã lên lịch cho 4.119 chuyến bay nội địa từ ngày 1 đến 15/5, cung cấp tổng cộng 809.638 chỗ ngồi.
Công ty mẹ Spirit Aviation Holdings cho biết trong một tuyên bố: “Thật tiếc, công ty đã bắt đầu quá trình ngừng hoạt động có trật tự, có hiệu lực ngay lập tức. Tất cả các chuyến bay của Spirit đều bị hủy, và hành khách không nên đến sân bay.” Công ty cũng nhấn mạnh: “Việc giá dầu tăng mạnh gần đây và các áp lực khác đã ảnh hưởng đáng kể đến triển vọng tài chính của Spirit.”
Nguyên nhân sụp đổ
Spirit Airlines đã gặp khó khăn tài chính trong nhiều năm, từng nộp đơn xin phá sản hai lần - vào tháng 11/2024 và tháng 8/2025 - do thua lỗ kéo dài, nợ cao và cạnh tranh khốc liệt. Theo hãng tin Reuters, Spirit đã đạt được thỏa thuận với các chủ nợ để thoát khỏi lần phá sản thứ hai vào cuối mùa xuân hoặc đầu mùa hè năm 2026, nhưng kế hoạch này đổ vỡ do chi phí nhiên liệu tăng đột biến.
Kế hoạch tái cấu trúc của Spirit giả định chi phí nhiên liệu bay (ATF) vào khoảng 2,24 USD/gallon năm 2026 và 2,14 USD/gallon năm 2027. Tuy nhiên, giá ATF đã leo lên khoảng 4,51 USD/gallon vào cuối tháng 4, khiến hãng không thể tồn tại nếu không có nguồn tài trợ mới. Diễn biến này xảy ra sau cuộc chiến tranh Mỹ-Israel tại Iran, làm giá dầu Brent tăng trên 111 USD/thùng vào ngày 2/5.
Một cuộc họp hội đồng quản trị Spirit đã kết thúc mà không đạt được thỏa thuận giải cứu công ty. Bộ trưởng Giao thông Mỹ Sean Duffy cho biết ông đã cố gắng kêu gọi các hãng bay khác mua lại Spirit nhưng không thành công. Tổng thống Donald Trump cũng xác nhận đã nỗ lực đưa ra gói cứu trợ 500 triệu USD, nhưng nói: “Nếu chúng tôi có thể giúp họ, chúng tôi sẽ làm, nhưng chỉ khi đó là một thỏa thuận tốt.”
Một chủ nợ thân cận với thỏa thuận cho biết: “Chính quyền Trump đã nỗ lực phi thường để cứu Spirit, nhưng bạn không thể thổi sự sống vào một xác chết.”
Tác động lan rộng
Chiến tranh tại Iran không chỉ ảnh hưởng đến Spirit mà còn gây áp lực lên toàn ngành hàng không. Hãng Lufthansa của Đức đã hủy 20.000 chuyến bay để đối phó với chi phí nhiên liệu tăng cao. Hãng Air India cũng tăng phụ phí nhiên liệu và cắt giảm 100 chuyến bay mỗi ngày.
Anita Mendiratta, cố vấn đặc biệt của Tổng thư ký Du lịch Liên Hợp Quốc, nhận định: “Chi phí nhiên liệu tăng vọt đã phơi bày sự yếu kém của các hãng hàng không hoạt động với biên lợi nhuận mỏng. Điểm yếu của Spirit đã tồn tại từ trước, sự bất ổn toàn cầu chỉ đẩy nhanh điều không thể tránh khỏi.”
Bà cũng cảnh báo: “Ngành hàng không đang trong tình trạng báo động khi các hãng bay nợ cao, đối mặt với biến động chi phí nhiên liệu, áp lực lao động và giá vé vẫn tiếp xúc với rủi ro. Cách các hãng bay hỗ trợ nhân viên bị mất việc, trấn an thị trường và củng cố sự ổn định hoạt động sẽ định hình niềm tin vào sự phục hồi lâu dài của ngành.”