Greenpeace: Nước uống ở Yucatan, Mexico bị ô nhiễm bởi chất thải phân

Vi khuẩn phân đang làm ô nhiễm nguồn nước tại các giếng và hố sụt tự nhiên (cenote) ở bang Yucatan của Mexico — nguồn nước uống quan trọng của khu vực — theo một báo cáo do tổ chức môi trường Greenpeace công bố hôm thứ Ba.

Báo cáo cho biết các trang trại chăn nuôi heo gần đó và nước thải đô thị có khả năng là nguồn gây ô nhiễm tại bang ven biển phía đông nam này. Theo báo cáo, “một loạt các chỉ số hóa học và vi sinh cho thấy một bức tranh phức tạp của tình trạng ô nhiễm hữu cơ nghiêm trọng, mang tính cục bộ”.

Greenpeace kêu gọi áp dụng ngay lệnh tạm hoãn đối với các hoạt động chăn nuôi công nghiệp mới và việc mở rộng trang trại tại bang Yucatan — vùng đất từng là quê hương của nền văn minh Maya cổ đại.

Do không có sông trên mặt đất, nước ngầm là nguồn nước ngọt duy nhất của Yucatan, và nền đá vôi xốp của khu vực khiến các chất ô nhiễm nhanh chóng thấm vào tầng chứa nước.

Kết quả xét nghiệm

Tổ chức giám sát môi trường toàn cầu này đã thuê một phòng thí nghiệm độc lập xét nghiệm nước tại 17 địa điểm gần thủ phủ Merida vào tháng 8. Các địa điểm bao gồm giếng hộ gia đình và giếng trang trại, điểm cấp nước cộng đồng và các cenote — hố sụt tự nhiên rải rác khắp bán đảo Yucatan, một trong những điểm du lịch nổi tiếng nhất của Mexico.

Theo báo cáo, mọi mẫu nước đều cho thấy mức độ ô nhiễm nào đó có khả năng liên quan đến chất thải phân, và một số địa điểm có dấu hiệu ô nhiễm nặng. Vi khuẩn coliform tổng số đạt giới hạn trên của phép thử ở 16 trong số 17 mẫu, còn coliform phân đạt mức này ở 13 mẫu.

Tuy nhiên, các xét nghiệm không thể xác định chất thải có nguồn gốc từ người hay động vật, và việc rò rỉ bể phốt cùng nước thải đô thị cũng có thể góp phần gây ô nhiễm.

Greenpeace cho biết một xét nghiệm riêng sử dụng phương pháp đánh dấu ADN đặc trưng cho heo (Pig2Bac) đã phát hiện chất thải phân heo trong các mẫu được phân tích tại phòng thí nghiệm của Đại học Johns Hopkins (Mỹ) và Đại học Tự trị Quốc gia Mexico (UNAM). Theo Greenpeace, kết quả này đặt ra “những câu hỏi trách nhiệm nghiêm trọng” đối với các trang trại chăn nuôi heo gần đó.

Các cộng đồng người Maya đã cùng Greenpeace yêu cầu cơ quan chức năng môi trường hành động trước tình trạng ô nhiễm này.

Trang trại chăn nuôi heo công nghiệp

Một báo cáo của Liên Hợp Quốc công bố hồi tháng 7 cho thấy có hơn 500 trang trại chăn nuôi heo công nghiệp trên khắp bang Yucatan với hơn 50.000 con, nhiều trang trại nằm gần đất đai và lãnh thổ của các dân tộc bản địa.

Marcos Orellana, cựu báo cáo viên đặc biệt của Liên Hợp Quốc và là tác giả báo cáo, cho biết chất thải và hóa chất từ các trang trại công nghiệp “nhanh chóng xâm nhập” vào nguồn nước mà cộng đồng dùng để tắm, nấu ăn và uống. Ông nói phần lớn trang trại thiếu giấy phép bắt buộc và các sáng kiến của chính quyền khu vực “vẫn chưa đủ”.

“Tình trạng ô nhiễm nguồn nước đã nuôi dưỡng văn hóa Maya suốt hàng nghìn năm chủ yếu đến từ các hoạt động công nghiệp chăn nuôi,” Orellana nói.

Tuy nhiên, Antonio Zumarraga, phó chủ tịch Đài quan sát Khoa học Nước vì Công dân Yucatan, bảo vệ ngành chăn nuôi heo địa phương, cho rằng lĩnh vực này đã đầu tư vào xử lý nước và hỗ trợ các chương trình bảo tồn. Ông đổ lỗi cho chính quyền địa phương vì thiếu hành động.

“Đây là vấn đề mà chừng nào còn chưa mang trọng lượng chính trị đối với chính phủ, họ sẽ không làm gì cả,” Zumarraga nói.

Chính quyền bang Yucatan chưa đưa ra bình luận, trong khi Ủy ban Nước Quốc gia Mexico (CONAGUA) chưa trả lời ngay yêu cầu bình luận. Hiệp hội Người chăn nuôi heo Merida cũng không phản hồi đề nghị bình luận của Reuters.