Một công dân Guatemala đã bị tuyên phạt 30 năm tù tại Mỹ vì vai trò trong đường dây đưa người vượt biên dẫn tới cái chết của 53 người di cư bị mắc kẹt trong một chiếc xe tải — thảm kịch được xem là một trong những vụ việc chết chóc nhất dọc biên giới Mỹ - Mexico trong những năm gần đây.
Theo hồ sơ tòa án, Thẩm phán Liên bang Orlando Garcia tuyên án 30 năm tù đối với Rigoberto Ramon Miranda-Orozco, 39 tuổi, trong phiên xử diễn ra hôm thứ Ba. Bản án được đưa ra hơn một năm sau khi đối tượng bị dẫn độ từ Guatemala vào tháng 3/2025. Trước đó, Miranda-Orozco bị bắt tại Guatemala vào tháng 8/2024 trong khuôn khổ nỗ lực xuyên biên giới nhằm triệt phá đường dây đưa người vượt biên.
Các cáo buộc liên quan tới vụ việc ngày 27/6/2022. Theo Bộ Tư pháp Mỹ, lực lượng cứu hộ khi đó phát hiện hàng chục người bị mắc kẹt trong một chiếc xe tải bị bỏ rơi tại khu vực hẻo lánh ở ngoại ô phía nam thành phố San Antonio, bang Texas.
Tổng cộng 64 người di cư đã trải qua hành trình dài khởi đầu từ Guatemala, qua Mexico rồi vượt biên vào Mỹ. Khi chiếc xe tải chạy từ Laredo tới San Antonio — quãng đường khoảng 250 km — hệ thống điều hòa được cho là đã ngừng hoạt động. Thời điểm phát hiện chiếc xe, nhiệt độ ngoài trời gần 32 độ C.
48 người được xác định đã tử vong tại chỗ, 5 người khác chết trong quá trình được cấp cứu do sốc nhiệt và mất nước. Trong số nạn nhân có 6 trẻ em và một phụ nữ mang thai; 21 người trong số thiệt mạng là công dân Guatemala.
Miranda-Orozco đã thừa nhận việc thu xếp đi lại và chỗ ở cho hai người di cư thiệt mạng trên xe cùng một người sống sót nhưng bị thương nặng. Tháng 7 vừa qua, đối tượng nhận tội âm mưu đưa người di cư vào Mỹ dẫn tới chết người, đồng thời tiếp tay cho hành vi nhập cư trái phép gây chết người và thương tích nghiêm trọng.
Theo hãng tin AP, Miranda-Orozco nằm trong nhóm gần 20 người đã bị kết án tại Mỹ và Guatemala liên quan tới thảm kịch. Felipe Orduna-Torres, được xác định là kẻ cầm đầu đường dây tại Mỹ, lĩnh án tù chung thân tại tòa án liên bang ở San Antonio hồi tháng 6/2025. Armando Gonzales-Ortega, được các công tố viên mô tả là trợ thủ đắc lực của Orduna-Torres, nhận mức án 83 năm tù.
Một số thủ tục tố tụng vẫn đang tiếp diễn, trong đó có vụ án đối với tài xế xe tải. Theo các công tố viên, cơ quan điều tra tìm thấy dấu vết cho thấy nỗ lực tuyệt vọng tìm lối thoát của các nạn nhân: một số người được cho là đã cởi bỏ quần áo, trong khi những vết cào trên thành trong thùng xe cho thấy có người đã cố bấu víu vào vách để tìm đường ra trong vô vọng.
Các công tố viên cho biết những người trên xe đã trả tới 15.000 USD để được đưa qua biên giới. Phát biểu tại cuộc họp báo sau phiên tuyên án hôm thứ Ba, Công tố viên Liên bang Justin Simmons nói: "Rõ ràng là họ đã chịu đựng khủng khiếp trong những giờ cuối cùng của cuộc đời".
Đường cao tốc I-35, nơi gần vị trí phát hiện chiếc xe tải, chạy qua San Antonio từ biên giới Mexico. Theo Jack Staton, cựu quan chức cấp cao của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE), tuyến đường này được xem là hành lang đưa người vượt biên phổ biến do lưu lượng xe tải lớn.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump từng viện dẫn nhu cầu chấm dứt nạn buôn người như lý do cho chiến dịch siết chặt nhập cư bất hợp pháp dọc biên giới phía nam. Tuy nhiên, giới phê bình cho rằng các biện pháp thực thi cứng rắn có thể đẩy người di cư tìm tới những cách vượt biên trái phép nguy hiểm hơn.
