Giáo sĩ Do Thái cực đoan có ảnh hưởng lớn Dov Lior vừa ban hành một sắc lệnh tôn giáo cho phép người định cư Israel hái ô liu trong các vườn cây của người Palestine tại Bờ Tây bị chiếm đóng. Sắc lệnh này lập tức gây ra làn sóng phản đối, đồng thời xuất hiện đúng vào thời điểm mùa thu hoạch ô liu đang diễn ra căng thẳng với các vụ tấn công nhằm vào nông dân Palestine.
Nội dung sắc lệnh gây tranh cãi
Theo nội dung được công bố hôm thứ Sáu, ông Lior lập luận rằng các chủ đất Palestine không thể tiếp cận vườn ô liu của mình trong mùa thu hoạch do các hạn chế của Israel đã được “đền bù đầy đủ” trong những năm họ có thể thu hoạch. Trên cơ sở đó, sắc lệnh cho rằng người Do Thái được phép hái số ô liu này để khẳng định quyền sở hữu đất của người Palestine.
Giáo sĩ Lior, sinh năm 1933 tại Ba Lan, thậm chí còn coi việc lấy ô liu từ các nông trại Palestine là một “đức hạnh bổ sung”. Ông kêu gọi người định cư “chinh phục vùng đất” xa khỏi các cộng đồng Do Thái để công khai “chứng minh quyền sở hữu của chúng ta” và tuân theo các điều răn trong Kinh Thánh. Sắc lệnh còn khẳng định người Do Thái “chưa bao giờ từ bỏ vùng đất Israel” và cho rằng người Ả Rập “chưa từng mua đất từ người Do Thái”, do đó đây là “đất bị đánh cắp” trong tay họ.
Bạo lực trong mùa thu hoạch
Sắc lệnh xuất hiện trong bối cảnh một làn sóng tấn công mới của người định cư nhằm vào nông dân Palestine đang thu hoạch ô liu. Chỉ riêng trong ngày thứ Sáu, ít nhất 19 người bị thương trong 34 vụ tấn công của quân đội Israel và người định cư vào nông dân trên khắp Bờ Tây. Một phóng viên ảnh người Mỹ làm việc cho tờ The Washington Post bị người định cư hành hung khi đang đưa tin, và 5 phương tiện bị đốt cháy.
Nhiều nông dân Palestine không thể tiếp cận mùa màng do các hạn chế của Israel và nguy cơ bị người định cư tấn công. Các vụ bạo lực diễn ra chỉ vài tuần trước cuộc bầu cử tại Israel, trong bối cảnh các đảng cực hữu đẩy mạnh việc tranh thủ sự ủng hộ của người định cư và những người ủng hộ họ.
Phản ứng từ giới giáo sĩ và chính trị
Không phải mọi lãnh đạo tôn giáo Do Thái đều đồng tình. Các giáo sĩ thuộc hội đồng tôn giáo của các khu định cư Gush Etzion đã công bố thư gọi việc thu hoạch trái phép mùa màng của người Palestine là hành vi trộm cắp, báng bổ và là khiếm khuyết về đạo đức. Tổ chức Tzohar, gồm 800 giáo sĩ Chính thống, khẳng định chỉ nhà nước mới có thẩm quyền tịch thu tài sản; chừng nào nhà nước còn công nhận quyền sở hữu ô liu của người Ả Rập thì số ô liu đó thuộc về họ.
Nhà phân tích chính trị Israel Mamoun Abu Amer nhận định với Al Jazeera rằng việc các nhóm tôn giáo khác bác bỏ phát ngôn của Giáo sĩ Lior có thể xuất phát từ động cơ chính trị và áp lực từ các cơ quan trong chính phủ, nhằm tạo cảm giác rằng những tiếng nói này là cá biệt và không đại diện cho quan điểm chung của người định cư. Theo ông, chính phủ Israel đang cố gắng mô tả những người gây bạo loạn là nhóm nhỏ, không đại diện cho dư luận tại các khu định cư, và quy vấn đề cho nhóm “Hilltop Youth”.
Giáo sĩ Dov Lior có ảnh hưởng lớn trong các nhóm định cư cực đoan như Hilltop Youth, đồng thời là nhân vật nổi bật của phong trào Zionist tôn giáo và là người hướng dẫn tinh thần cho đảng cực hữu Otzma Yehudit (Jewish Power) do Bộ trưởng An ninh Quốc gia Itamar Ben-Gvir lãnh đạo. Ông Abu Amer cho rằng ông Ben-Gvir dựa vào các sắc lệnh tôn giáo của Giáo sĩ Lior, vốn dựa trên các văn bản Kinh Thánh và Sách Deuteronomy, đồng thời nhận xét giáo sĩ này theo đuổi những cách giải thích cực đoan nhất trong tôn giáo Do Thái.
Nghị sĩ Gilad Kariv thuộc đảng Dân chủ cánh tả cũng chỉ trích Giáo sĩ Lior, cáo buộc ông và những người theo ông đang lôi Israel vào “một cơn lũ của sự đồi bại đạo đức”. Ông Kariv nói: “Ai đứng ngoài cuộc trong vấn đề này là đang gia nhập phe của Giáo sĩ Dov Lior và những kẻ phạm tội của ông ta.”
