Người phát ngôn Nhà Trắng Katie Zacharia rời chức sau 5 ngày ngắn ngủi

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cho thôi việc người phát ngôn báo chí mới của Nhà Trắng chỉ sau năm ngày tại vị, sau một buổi họp báo đầu tiên – và cũng là duy nhất – bị chỉ trích rộng rãi, trong bối cảnh dư luận đặt câu hỏi về năng lực và lý lịch nghề nghiệp của bà.

Phát biểu với phóng viên hôm thứ Sáu, ông Trump nói ông cho rằng báo giới đã đối xử khắt khe với người phát ngôn mới Katie Zacharia, nhưng ông đã khuyên bà “xem xét lại” vai trò này. Ít lâu sau, các hãng truyền thông, trong đó có Al Jazeera, xác nhận bà Zacharia sẽ rời vị trí.

Việc ra đi này đưa bà Zacharia trở thành người phát ngôn Nhà Trắng tại vị ngắn nhất trong lịch sử Mỹ, thậm chí ngắn hơn cả Anthony Scaramucci – Giám đốc truyền thông Nhà Trắng bị sa thải sau 10 ngày làm việc trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump năm 2017.

Vụ việc của ông Scaramucci từng sản sinh thuật ngữ “một Scaramucci” (hay “một Mooch”), cách các nhà báo và giới quan sát Nhà Trắng dùng để đùa về thời gian tại vị của các quan chức dưới thời ông Trump. Nay, một đơn vị thời gian mới – “một Zacharia” – chỉ dài bằng một nửa.

Nhớ lại thời gian của mình ở Nhà Trắng, ông Scaramucci viết trên X: “Kỷ lục là để bị phá. Nhưng tôi không lấy làm vui trước nỗi đau của người khác.”

Vì sao bà Katie Zacharia bị miễn nhiệm?

Nhà Trắng chưa đưa ra lý do chính thức cho việc bà Zacharia rời đi, nhưng sự việc diễn ra trong bối cảnh lo ngại gia tăng về năng lực và nền tảng nghề nghiệp của bà.

Trong buổi họp báo đầu tiên và duy nhất hôm thứ Ba, bà Zacharia tỏ ra lúng túng trước bục phát biểu và có lúc khó hoàn thành trọn câu. Bà vấp từ khi nhìn xuống ghi chú, có lần nhầm lẫn giữa “chồng” và “tổng thống”, rồi kết thúc buổi họp báo sau 14 phút, chỉ nhận ba câu hỏi từ phóng viên.

Những hoài nghi tăng lên sau khi thông tin cho thấy bà Zacharia – người có bằng luật và tự mô tả là “luật sư” – từng học luật tại trường đại học nhưng chưa bao giờ đỗ kỳ thi hành nghề luật sư (bar exam) theo yêu cầu để hành nghề tại Mỹ. Sau đó, bà tuyên bố từng làm luật sư tại Trung Quốc.

Trong một cuộc phỏng vấn khá gượng gạo trên Fox News hôm thứ Năm, người dẫn chương trình bảo thủ Sean Hannity hỏi bà Zacharia: “Sao bà không nói thẳng: ‘Tôi chưa từng hành nghề luật’?”

Sau khi có tin bà rời chức, bà Zacharia viết trên X rằng được làm việc cho ông Trump là “một vinh dự”, gọi ông là “một người đàn ông tốt bụng, tuyệt vời, độ lượng, chu đáo, nhiệt huyết và chăm chỉ”.

Buổi họp báo duy nhất của bà được đánh giá ra sao?

Bà Zacharia, người kế nhiệm cựu phát ngôn viên Karoline Leavitt, bị chỉ trích rộng rãi là thiếu chuyên nghiệp và chưa chuẩn bị kỹ khi xuất hiện trước phòng báo chí Nhà Trắng hôm thứ Ba, kể cả từ nhiều đồng minh của ông Trump.

Trong cuộc phỏng vấn với ông Hannity, bà Zacharia được nhắc rằng màn trình diễn của bà bị “chê bai khắp nơi”.

Nhà báo kiêm bình luận viên bảo thủ Megyn Kelly nói bà Zacharia cần “thể hiện mình là một người nghiêm túc”.

Jen Psaki, cựu phát ngôn viên Nhà Trắng từng làm việc dưới thời Tổng thống Barack Obama và Joe Biden, so sánh buổi họp báo gặp trục trặc của bà Zacharia với một tiểu phẩm hài. “Có lẽ chuyện làm phát ngôn viên Nhà Trắng không thực sự dành cho Katie,” bà nói. “Nó không dành cho tất cả mọi người.”

Với tư cách là người từng rời Nhà Trắng, ông Scaramucci cũng dành cho bà Zacharia lời khuyên: “Nói với tư cách chuyên gia hàng đầu thế giới về những nhiệm kỳ ngắn ở Nhà Trắng: hãy tắt tin tức và đi tận hưởng thời gian bên gia đình. Rồi bà sẽ nhận ra rằng Vũ trụ đã làm cho bà một ân huệ lớn.”

Ai sẽ đảm nhận các buổi họp báo Nhà Trắng?

Hiện chưa rõ. Nhà Trắng chưa công bố người thay thế chính thức, và ông Trump nói với Fox News rằng ông “không vội” lấp chỗ trống này.

Việc khuyết vị trí phát ngôn viên hàng đầu diễn ra trong lúc nước Mỹ vẫn đang trong cuộc xung đột với Iran và bước vào giai đoạn bầu cử giữa nhiệm kỳ quan trọng vào tháng tới.

Ông Trump đã trải qua bao nhiêu phát ngôn viên Nhà Trắng?

Bà Zacharia là người thứ sáu giữ chức phát ngôn viên Nhà Trắng dưới thời ông Trump. Ông đã trải qua bốn người trong nhiệm kỳ đầu và đến nay là hai người trong nhiệm kỳ thứ hai.

Người tiền nhiệm của bà Zacharia, Karoline Leavitt, giữ chức từ đầu nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump hồi tháng 1/2025 và rời đi vào tháng 8 để có thêm thời gian cho con.

Các phát ngôn viên trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump gồm Kayleigh McEnany, Stephanie Grisham, Sarah Huckabee Sanders và Sean Spicer.

Hiện bà McEnany và ông Spicer làm trong lĩnh vực truyền thông. Bà McEnany dẫn một số chương trình trên Fox News, còn ông Spicer cộng tác với NewsNation và đã ra mắt podcast riêng.

Bà Huckabee Sanders hiện là thống đốc bang Arkansas – quê hương bà – và đang tái tranh cử vào ngày 3/11.

Bà Grisham rời vị trí phát ngôn viên sau chưa đầy một năm vào năm 2020 và trở thành chánh văn phòng của Đệ nhất phu nhân Melania Trump. Bà từ chức sau vụ bạo loạn ngày 6/1/2021 và từ đó trở thành một trong những người chỉ trích gay gắt Tổng thống Mỹ.

Những quan chức khác do ông Trump bổ nhiệm bị sa thải?

Bà Zacharia nằm trong danh sách các quan chức chính quyền Trump bị gạt khỏi vị trí trong nhiệm kỳ thứ hai.

Bà Kimberly Guilfoyle, Đại sứ Mỹ tại Hy Lạp và từng đính hôn với con trai ông Trump là Donald Trump Jr, đã được yêu cầu từ chức hồi đầu tuần này sau khi có thông tin bà đề nghị cho một nhà tài trợ chính trị tiếp cận các quan chức cấp cao trong chính quyền để đổi lấy tiền.

Đầu năm nay, ông Trump đã sa thải Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi trong bối cảnh tranh cãi về cách bà xử lý các hồ sơ liên quan đến Jeffrey Epstein – người bị kết án về tội phạm tình dục – vốn đã trở thành vấn đề chính trị ngày càng lớn với chính quyền.

Một tháng trước đó, ông Trump đã cách chức Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem sau khi bà bị chất vấn tại Quốc hội về một chiến dịch quảng cáo trị giá 220 triệu USD và những phát ngôn của bà về hai công dân Mỹ bị nhân viên liên bang bắn chết ở Minnesota.

Mike Waltz là một trong những quan chức đầu tiên của chính quyền Trump bị gạt bỏ trong nhiệm kỳ thứ hai. Ông Waltz bị cách chức cố vấn an ninh quốc gia vào đầu tháng 5/2025 sau khi vô tình mời một nhà báo vào ứng dụng nhắn tin, nơi ông và các quan chức cấp cao khác bàn về kế hoạch tấn công quân sự nhằm vào Yemen.