Dữ liệu cho thấy dòng dầu qua Hormuz tăng gần gấp ba khi thỏa thuận Mỹ-Iran còn hiệu lực
John Power
Lượng dầu qua eo biển Hormuz tăng gần gấp ba trong thời gian thỏa thuận Mỹ-Iran có hiệu lực, nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với trước chiến tranh, theo dữ liệu theo dõi tàu chở dầu. Thỏa thuận đã hết hạn mà không đạt tiến triển hòa bình, trong khi các vụ tấn công tàu thương mại tiếp tục đe dọa nút thắt năng lượng toàn cầu.
Lưu lượng dầu qua eo biển Hormuz đã tăng gần gấp ba trong thời gian Bản ghi nhớ (MoU) giữa Mỹ và Iran có hiệu lực, nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mức trước chiến tranh, theo dữ liệu theo dõi tàu chở dầu.
Khoảng 374 triệu thùng dầu đã rời Vùng Vịnh trong thời gian 60 ngày của MoU, tương đương khoảng 6,1 triệu thùng mỗi ngày, theo báo cáo của công ty tình báo thương mại Kpler công bố hôm thứ Tư.
Trong giai đoạn từ tháng 4 đến khi MoU được ký vào ngày 17/6, trung bình có 2,3 triệu thùng/ngày được xuất khẩu qua Vùng Vịnh, Kpler cho biết.
MoU đã thúc đẩy đáng kể dòng chảy dầu, nhưng khối lượng chỉ đạt khoảng 40% so với mức khoảng 15 triệu thùng dầu đi qua eo biển Hormuz mỗi ngày trong năm 2025, theo Kpler.
Hơn một nửa số chuyến hàng xảy ra trong ba tuần đầu của thỏa thuận, và “đến cuối kỳ, dòng chảy thưa hơn, ảm đạm hơn và dầu lại tích tụ sau điểm nghẽn”, ông Emmanuel Belostrino, Trưởng bộ phận Dữ liệu Thị trường Dầu thô Toàn cầu và Địa chính trị tại Kpler, nhận định.
MoU, được công bố vào ngày 17/6 sau một loạt hoạt động ngoại giao chủ yếu do Pakistan làm trung gian, đã hết hạn vào thứ Hai mà không đạt được thỏa thuận hòa bình nào trong bối cảnh đàm phán giữa Washington và Tehran bế tắc.
Việc MoU hết hạn, mà các quan chức Mỹ và Iran coi là bước tiến tới chấm dứt chiến tranh vĩnh viễn, diễn ra khi các cuộc tấn công vào tàu thương mại ở eo biển Hormuz tiếp tục phủ bóng lên một trong những điểm nút quan trọng nhất trong chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.
Năm tàu thương mại đã bị tấn công ở eo biển trong tuần qua, theo Trung tâm Điều hành UKMTO, trong đó có một tàu chở hàng báo cáo trúng đạn lạ gần Oman vào thứ Ba, khiến một thủy thủ thiệt mạng.
Hiệp hội Chủ tàu Hàng khô Quốc tế (INTERCARGO) xác nhận thủy thủ tử vong là thành viên thủy thủ đoàn trên tàu chở hàng rời Minoan Dignity treo cờ Liberia.
“Đằng sau mỗi con tàu vướng vào xung đột là các thủy thủ – những người dân thường thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, xa nhà và gia đình, những người giữ cho thương mại toàn cầu vận hành”, INTERCARGO nêu trong tuyên bố. “INTERCARGO nhắc lại lập trường cơ bản: thủy thủ là dân thường và không bao giờ được trở thành mục tiêu hay nạn nhân ngoài ý muốn của các cuộc xung đột địa chính trị”.
Chưa có chính phủ hay nhóm nào nhận trách nhiệm về vụ tấn công, đây là vụ việc đầu tiên có xác nhận thương vong kể từ tháng 7.
Ít nhất 18 thủy thủ đã thiệt mạng trong các vụ tấn công vào tàu thương mại trong khu vực kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến tranh với Iran vào cuối tháng 2, theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế.
Các lực lượng Iran đã nhận trách nhiệm, hoặc bị quy trách nhiệm, về hàng chục vụ tấn công vào tàu thương mại kể từ khi chiến tranh bắt đầu.
Lực lượng Mỹ đã xác nhận chịu trách nhiệm về khoảng nửa tá vụ tấn công, trong đó có vụ không kích ngày 10/6 vào một tàu chở dầu treo cờ Palau khiến ba thủy thủ Ấn Độ thiệt mạng.
Eo biển quan trọng này, nơi trung chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu toàn cầu trước chiến tranh, ghi nhận 73 lượt tàu đi qua trong giai đoạn 10–16/8, giảm so với 91 lượt của tuần trước, theo dữ liệu sơ bộ từ Lloyd’s List Intelligence.
Giá dầu tăng nhẹ vào thứ Năm, với hợp đồng tương lai Brent tăng khoảng 0,3% lên 91,93 USD/thùng lúc 06:00 GMT.
Ông Tim Waterer, chuyên gia phân tích thị trường trưởng tại KCM Trade có trụ sở ở Australia, cho rằng thị trường dự đoán dòng dầu sẽ tiếp tục suy giảm trong bối cảnh bế tắc giữa Washington và Tehran. “Thị trường không tin vào quan điểm lạc quan hơn của chính quyền Mỹ về an ninh đi qua eo biển”, Waterer nói với Al Jazeera. “Cho đến khi có bằng chứng rõ ràng về quá cảnh an toàn bền vững và khuôn khổ ngoại giao bền chặt hơn, niềm tin của các nhà khai thác có thể vẫn thấp và khối lượng vận chuyển khó có thể phục hồi đáng kể”.