Diễn đàn Kinh tế St Petersburg: Cánh cửa ngoại giao của Nga với thế giới
Caolán Magee
Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St Petersburg (SPIEF) năm nay khai mạc ngày 4/6 với khoảng 20.000 khách mời từ hơn 130 quốc gia, trong bối cảnh chiến sự Ukraine và sự xa cách với phương Tây. Sự kiện được Moskva sử dụng như công cụ ngoại giao, thắt chặt quan hệ với các nước 'Phương Nam Toàn cầu' và phô diễn khả năng vượt qua các lệnh trừng phạt. Đáng chú ý, lần đầu tiên kể từ năm 2022, một phái đoàn Mỹ tham dự diễn đàn, do ông Rodney Mims Cook Jr. đại diện.
Khoảng 20.000 khách mời từ hơn 130 quốc gia dự kiến tham dự Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St Petersburg (SPIEF) kéo dài ba ngày, bắt đầu từ ngày 4/6. Đây là sự kiện thường niên được mô tả là 'Davos của Nga', diễn ra trong bối cảnh chiến sự Ukraine và sự xa cách kéo dài giữa Nga với phần lớn phương Tây.
Ngay trước giờ khai mạc, máy bay không người lái của Ukraine đã tấn công các cơ sở năng lượng tại St Petersburg và vùng lân cận. Các cuộc tấn công cách địa điểm diễn ra diễn đàn khoảng 16 km (10 dặm), tạm thời làm gián đoạn hoạt động của sân bay thành phố, nhưng hội nghị vẫn diễn ra theo kế hoạch.
Đối với Moskva, SPIEF không chỉ đơn thuần là một hội nghị kinh tế. Khi các chính phủ phương Tây và nhiều tập đoàn đa quốc gia rời xa Nga kể từ cuộc xâm lược Ukraine năm 2022, diễn đàn trở thành nơi Điện Kremlin phô diễn nỗ lực thắt chặt quan hệ với các nước thuộc 'Phương Nam Toàn cầu'.
Lượng khách tham dự vẫn duy trì ở mức cao bất chấp sự cô lập ngoại giao của Nga ở châu Âu và Bắc Mỹ, với các quan chức khẳng định rằng Moskva vẫn có các đối tác quốc tế bên ngoài phương Tây.
SPIEF lần đầu tiên được tổ chức vào tháng 6/1997, trong thời kỳ nước Nga hậu Xô viết tìm kiếm đầu tư nước ngoài và hội nhập sâu hơn vào nền kinh tế toàn cầu. Qua gần ba thập kỷ, sự kiện đã trở thành một trong những sự kiện quốc tế nổi bật nhất của Nga. Ngoài các chủ đề đầu tư và kinh doanh, diễn đàn ngày càng trở thành nền tảng để Moskva trình bày tầm nhìn về trật tự thế giới và xây dựng quan hệ chính trị ở nước ngoài.
Chương trình năm nay kết hợp các phiên thảo luận đầu tư và tranh luận chính trị. Các chủ đề trải dài từ thị trường năng lượng, trí tuệ nhân tạo đến chiến tranh thông tin và ảnh hưởng truyền thông. Một phiên thảo luận có sự tham gia của người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova mang tên: 'Lời nói của bạn như đạn: Thông tin biến thành vũ khí mạnh nhất thời kỳ hiện đại'.
Một điểm đáng chú ý năm nay là sự hiện diện của một phái đoàn chính thức Mỹ - lần đầu tiên một phái đoàn Mỹ tham dự một diễn đàn đầu tư lớn của Nga kể từ trước chiến tranh Ukraine. Tổng thống Donald Trump đã bổ nhiệm ông Rodney Mims Cook Jr, Chủ tịch Ủy ban Mỹ thuật Hoa Kỳ, làm đại diện tham dự sự kiện.
Ông Cook dự kiến tham dự phiên thảo luận có chủ đề 'Nga-Mỹ: Đối thoại văn hóa'. Phòng Thương mại Mỹ tại Nga và Quỹ Roscongress cũng tổ chức một diễn đàn kinh doanh tập trung vào hợp tác tiềm năng giữa các công ty Nga và Mỹ.
Theo trợ lý chính sách đối ngoại của Điện Kremlin Yury Ushakov, các lãnh đạo dự kiến tham dự gồm Tổng thống Uzbekistan Shavkat Mirziyoyev, Tổng thống Tanzania Samia Suluhu Hassan và Phó Chủ tịch Trung Quốc Han Zheng. Ông Han dự kiến gặp riêng Tổng thống Putin vào ngày 6/6. Quốc gia khách mời năm nay là Ả Rập Saudi, cử Bộ trưởng Năng lượng Hoàng tử Abdulaziz bin Salman Al Saud tham dự.
Sự kiện cũng thu hút nhiều cựu lãnh đạo thế giới và nhân vật truyền thông gây tranh cãi, bao gồm cựu Thủ tướng Đức Gerhard Schroder, diễn viên Steven Seagal (người ủng hộ lâu năm của ông Putin), nhà bình luận bảo thủ Mỹ Candace Owens và các nhân vật cực hữu mạng xã hội Andrew và Tristan Tate. Hai anh em Tate đang là đối tượng bị điều tra về cáo buộc buôn người, hiếp dâm và tội phạm có tổ chức tại Romania, cùng một số cáo buộc khác ở Anh.
Tỷ phú bán lẻ người Đức Thomas Bruch, chủ sở hữu chuỗi Hyperglobus, dự kiến tham gia thảo luận về đầu tư Đức tại Nga. Ban tổ chức cho biết khoảng 1.800 công ty Đức vẫn hoạt động tại Nga bất chấp quan hệ Moscow-Berlin xấu đi.
SPIEF là một trong những sự kiện được theo dõi chặt chẽ nhất trong lịch chính trị Nga. Tổng thống Vladimir Putin hầu như luôn tham dự và có bài phát biểu quan trọng, thường nhân dịp này vạch ra các ưu tiên kinh tế cũng như lập trường về các vấn đề khu vực. Phiên họp thường bao gồm phần hỏi đáp kéo dài, thu hút sự chú ý của giới truyền thông. Năm 2022, vài tháng sau khi phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine, ông Putin đã dùng SPIEF để chỉ trích các lệnh trừng phạt của phương Tây và lập luận rằng các nỗ lực cô lập Nga đã thất bại.
Ngoài các tiêu đề, diễn đàn còn phục vụ mục đích kinh tế rộng lớn hơn cho Moskva. Các lệnh trừng phạt của phương Tây và mất nhiều thị trường châu Âu buộc Nga phải chuyển hướng thương mại và đầu tư sang các đối tác mới ở châu Á, châu Phi và Nam Mỹ. Bằng cách thu hút các quan chức, giám đốc điều hành và nhà đầu tư nước ngoài đến Nga, Moskva muốn chứng minh rằng nước này vẫn hội nhập vào các phần của nền kinh tế toàn cầu và không hoàn toàn phụ thuộc vào sự chấp thuận chính trị của phương Tây.
