Ủy ban bầu cử Kazakhstan ngày 24/8 công bố kết quả, theo đó đảng Adilet thân chính phủ giành hơn 71% số phiếu trong cuộc bầu cử quốc hội diễn ra hôm 23/8. Kết quả này được đánh giá là sẽ củng cố quyền lực của Tổng thống Kassym-Jomart Tokayev.
Theo ủy ban bầu cử, bốn liên minh khác cũng giành được ghế vào quốc hội gồm: đảng Respublika và Ak Zhol có khuynh hướng ủng hộ doanh nghiệp, Đảng Dân chủ Xã hội Toàn quốc trung tả và đảng Auyl đại diện cho cử tri nông thôn.
Ủy ban cho biết 74% cử tri đủ điều kiện đã tham gia bỏ phiếu để bầu ra quốc hội đơn viện mới gồm 145 thành viên, gọi là Kurultai. Khoảng 12,6 triệu người trong tổng dân số 20 triệu có quyền bỏ phiếu.
Adilet được thành lập hồi đầu năm nay tại quốc gia Trung Á này và do các trợ lý cấp cao của Tổng thống Tokayev lãnh đạo. Ngay sau khi ra đời, đảng này đã hấp thụ đảng cầm quyền trước đó là Amanat. Bốn đảng còn lại vào quốc hội cũng được coi là ủng hộ chính quyền của ông Tokayev.
Cuộc bầu cử hôm 23/8 được tổ chức theo hiến pháp mới được thông qua hồi đầu năm, trong đó tinh giản quốc hội từ lưỡng viện thành đơn viện. Tòa án Tối cao Kazakhstan hồi tháng trước phán quyết hiến pháp mới cho phép ông Tokayev ra tranh cử nhiệm kỳ bảy năm mới.
Giới chức cho rằng thay đổi cơ cấu này nhằm trao cho quốc hội vai trò lớn hơn trong các quyết định chính trị. Trước đây, quốc hội chỉ đóng vai trò phụ trợ trong hệ thống tập trung quyền lực ở tổng thống.
Là cựu nhà ngoại giao Liên Xô và quan chức cấp cao Liên Hợp Quốc, ông Tokayev lãnh đạo nền kinh tế lớn nhất Trung Á từ năm 2019, duy trì quan hệ tốt với phương Tây, Nga và Trung Quốc.
Ông Tokayev cũng đề xướng chương trình cải cách mang tên "Kazakhstan Công bằng". Sáng kiến này ra đời sau các cuộc bạo loạn năm 2022 khiến 238 người thiệt mạng khi các cuộc biểu tình về chi phí sinh hoạt leo thang.
Nhà lãnh đạo 73 tuổi cho biết ông đang cố gắng thoát khỏi di sản của người tiền nhiệm độc đoán Nursultan Nazarbayev, người cai trị ba thập kỷ sau khi Liên Xô sụp đổ. Ông Tokayev ban đầu lên nắm quyền với tư cách người kế nhiệm được ông Nazarbayev, tổng thống đầu tiên của Kazakhstan, lựa chọn, người cai trị từ 1991 đến 2019.
Phát biểu khi bỏ phiếu tại thủ đô Astana, ông Tokayev nói với các nhà báo rằng còn quá sớm để nói liệu ông có tìm kiếm một nhiệm kỳ nữa hay không. Ông cũng cho biết sẽ công bố lựa chọn cho vị trí phó tổng thống - chức danh mới theo hiến pháp mới - trong vòng 7 đến 10 ngày tới, đồng thời nói thêm rằng đó sẽ là một người "nổi tiếng".
