Người đứng đầu đảng Parti Quebecois (PQ), ông Paul St-Pierre Plamondon, hôm 21/7 cho biết đảng của ông sẽ không tổ chức trưng cầu dân ý về độc lập cho tới khi Tổng thống Mỹ Donald Trump rời Nhà Trắng.
Phát biểu với báo giới, ông St-Pierre Plamondon nhấn mạnh cuộc tranh luận về vấn đề này chỉ có thể diễn ra một cách bình tĩnh sau khi ông Trump không còn là tổng thống. "Nó không được phép bị chi phối bởi những biến động của chính trường Mỹ, hay những lời lẽ bốc đồng của một vị tổng thống khó lường, cũng như các chiến dịch gieo rắc lo sợ", ông nói.
Theo ông Plamondon, sự khó lường của chính quyền Mỹ đang gây tổn hại cho tiến trình vận động cũng như chất lượng cuộc tranh luận về tương lai của Quebec với tư cách một quốc gia.
Quebec phải tổ chức bầu cử cấp tỉnh trước ngày 5/10 tới, và đảng PQ đang đặt mục tiêu giành thêm ghế trong cuộc bỏ phiếu này. Các cuộc thăm dò hiện cho thấy đảng này đang dẫn trước Đảng Tự do và liên minh Coalition Avenir Quebec (CAQ) - lực lượng đang nắm số ghế lớn nhất tại Quốc hội Quebec.
Ông St-Pierre Plamondon khẳng định ý định tổ chức trưng cầu dân ý về độc lập nếu đảng của ông giành chiến thắng trong năm nay. Tuy nhiên, ông cho biết cuộc bỏ phiếu sẽ được hoãn lại tới giai đoạn sau của nhiệm kỳ bốn năm, tức sau khi nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump kết thúc vào tháng 1/2029.
Kể từ khi trở lại Nhà Trắng năm 2025, những phát biểu và chính sách của ông Trump đối với Canada đã làm thay đổi quan hệ song phương. Ông Trump nhiều lần gây tranh cãi khi đề cập tới việc biến Canada thành tiểu bang thứ 51 của Mỹ, đồng thời dùng thuế quan đối với hàng hóa Canada như một công cụ gây sức ép nhằm đạt được các yêu cầu chính sách.
Ngày 21/7, các quan chức Canada đang tiếp tục đàm phán nhằm ngăn chặn đe dọa áp thuế mới nhất của ông Trump, theo đó Mỹ sẽ áp thuế nhập khẩu 50% đối với một loạt hàng hóa từ nửa đêm hôm sau.
Căng thẳng Mỹ-Canada gia tăng đã đặt các phong trào ly khai tại những khu vực như Alberta và Quebec vào thế khó. Hành động của ông Trump làm dấy lên làn sóng chủ nghĩa dân tộc Canada, khi người dân bày tỏ tức giận với chính sách của Mỹ. Một số suy đoán cho rằng Mỹ có thể khuyến khích các nỗ lực ly khai tại Alberta, nơi giới chức theo đường lối bảo thủ như Thủ hiến Danielle Smith có ảnh hưởng lớn.
Trong khi người dân Quebec từ lâu đã thúc đẩy chủ quyền lớn hơn, các chuyên gia cho rằng lợi ích kinh tế từ việc duy trì liên minh với Canada có thể trở nên hấp dẫn hơn trước biến động từ Mỹ.
"Tiến hành trưng cầu dân ý trong khi ông Trump còn ở Nhà Trắng sẽ rất rủi ro", Daniel Beland, giáo sư khoa học chính trị tại Đại học McGill ở Montreal, nhận định với hãng tin AP. "Tỷ lệ ủng hộ độc lập tại Quebec hiện vẫn quanh mức 30%, và việc PQ dẫn đầu trong các cuộc thăm dò không phải là dấu hiệu cho thấy sự ủng hộ độc lập đang tăng", ông nói thêm.
