Công nhân kho hàng Canada ký thỏa ước tập thể đầu tiên trong lịch sử với Walmart

Công nhân kho hàng tại Mississauga, Ontario, Canada, đã chính thức ký thỏa ước tập thể đầu tiên với tập đoàn bán lẻ khổng lồ Walmart, một bước đột phá mà các nhà tổ chức lao động gọi là "bước tiến lịch sử và mạnh mẽ". Thỏa thuận đạt được vào tháng 5/2024 bao gồm tăng lương, bảo đảm điều kiện làm việc và khoản thanh toán một lần để giải quyết các khiếu nại về hành vi lao động không công bằng.

Lana Payne, chủ tịch Unifor – công đoàn tư nhân lớn nhất Canada, nhấn mạnh: "Những thành viên này đã quyết tâm giành dân chủ tại nơi làm việc và họ đã kiên trì. Lòng can đảm, quyết tâm và quyết định ngồi vào bàn thương lượng tập thể với một trong những tập đoàn lớn nhất thế giới chính là lý do họ làm nên lịch sử lao động."

Công nhân tại trung tâm phân phối có khối lượng hàng hóa lớn – phục vụ một trong những thị trường quan trọng nhất của Walmart tại Canada – đã bắt đầu quyết định thành lập công đoàn từ năm 2024. Phải mất hai năm trước khi cả hai bên đạt được thỏa thuận.

Payne cho biết chiến thắng này nằm trong chiến lược có chủ đích của công đoàn nhằm nhắm vào các bộ phận kinh doanh có sức ảnh hưởng lớn nhất. Trong khi các cửa hàng bán lẻ từng thành lập công đoàn trong quá khứ, các trung tâm phân phối hùng mạnh – nơi cung cấp hàng cho hơn 100 cửa hàng vật lý và quản lý đơn hàng trực tuyến – vẫn luôn khó tiếp cận.

"Chúng tôi cảm thấy cần tập trung nỗ lực nghiêm túc vào toàn bộ chuỗi cung ứng. Chiến thắng này sẽ tạo đà cho toàn bộ lĩnh vực kho bãi", Payne nói.

Trong trường hợp tại Mississauga, Walmart đã tăng lương cho công nhân các khu vực khác nhưng không áp dụng cho trung tâm phân phối đã thành lập công đoàn. Theo thỏa ước tập thể mới ký, Walmart sẽ trả một khoản tiền một lần để giải quyết khiếu nại về hành vi lao động không công bằng. Công ty chưa đưa ra bình luận chính thức.

Sự chuyển đổi mạnh mẽ của nền kinh tế trong những năm gần đây đã gia tăng sức mạnh của các công ty công nghệ và thương mại điện tử, làm thay đổi bản chất tổ chức của người lao động, Payne nhận định.

"Luật lao động hiện tại không đủ khả năng đối phó với các tập đoàn khổng lồ có thể chống lại việc thành lập công đoàn. Tình hình hiện tại không khác gì những gì người lao động phải đối mặt 70 năm trước, khi công đoàn thực sự tạo ra những bước tiến đột phá với công nhân ô tô, thép hay khai thác mỏ."

Unifor đã mở mặt trận thứ hai trong cuộc chiến: một cơ sở của Amazon tại British Columbia, tỉnh bang có luật lao động thân thiện hơn với tổ chức công đoàn. Gần đây, hội đồng lao động British Columbia kết luận Amazon đã trái phép khi giữ lại các đợt tăng lương dự kiến dành cho công nhân tại cơ sở này, mặc dù đã tăng lương cho tất cả các cơ sở Amazon khác trong khu vực. Công ty có thể phải trả lại hơn 1 triệu USD tiền lương truy lĩnh.

Amazon cho biết họ đã hiểu sai luật lao động và tin rằng điều đó "ngăn cản chúng tôi thay đổi mức lương cho nhân viên tại kho hàng". Tuy nhiên, quyết định của hội đồng lao động đồng nghĩa những nhân viên trước đó bị loại trừ sẽ sớm nhận được "khoản bồi thường cập nhật". Người phát ngôn Eileen Hards của Amazon khẳng định: "Chăm sóc nhân viên luôn là ưu tiên của chúng tôi và điều đó vẫn đúng khi chúng tôi tiếp tục tuân theo quy trình pháp lý và thương lượng thiện chí với công đoàn."

Jim Stanford, nhà kinh tế học và giám đốc Trung tâm Tương lai Việc làm, cho rằng Amazon và Walmart nằm trong số các công ty có sức mạnh lớn về định giá – không chỉ với người tiêu dùng mà còn với cả nhà cung cấp và người lao động. "Có một mâu thuẫn khó tin giữa việc Walmart là một trong những công ty lớn nhất, có lợi nhuận cao nhất thế giới, và nhiều công nhân của họ phải đến ngân hàng thực phẩm vì không đủ tiền mua thực phẩm. Nhưng với công đoàn và hợp đồng lao động, người lao động có cơ hội giành được phần chia công bằng hơn từ khối tài sản mà họ tạo ra."

Stanford nhận định trong những năm gần đây đã có "sự thay đổi thái độ", khi người lao động hiểu rằng chủ lao động có thể lợi dụng họ, khiến công việc trở nên bấp bênh và giảm bớt đền bù. Bất chấp thách thức, thành công gần đây có thể sẽ thúc đẩy nhiều chiến dịch công đoàn hơn. "Công nhân trên khắp thế giới đã đấu tranh nhiều năm để giành phần lợi nhuận từ Walmart dưới hình thức lương cao hơn và việc làm tốt hơn – đó là cuộc đấu David và Goliath vì sức mạnh và thái độ chống công đoàn của Walmart. Nhưng thỏa ước tập thể này là minh chứng rõ ràng. Có những thứ thay đổi căn bản cách thức cuộc sống lao động diễn ra, và nó sẽ tạo ra khác biệt lớn cho những công nhân này."