Chính quyền Trump điều tra ABC giữa tranh cãi với Kimmel, dấy lên lo ngại về tự do ngôn luận

Các nhà phê bình và những người ủng hộ tự do ngôn luận tại Mỹ đang lên án quyết định của chính quyền Tổng thống Donald Trump khi yêu cầu xem xét giấy phép phát sóng của một số kênh ABC, gọi động thái này là “vi hiến”.

Ủy ban Truyền thông Liên bang (FCC) hôm thứ Ba thông báo mở cuộc điều tra nhắm vào 8 kênh ABC địa phương, buộc họ phải nộp đơn xin gia hạn giấy phép sớm, với cáo buộc các biện pháp đa dạng có thể dẫn đến “phân biệt đối xử bất hợp pháp”.

Động thái này diễn ra sau khi Trump và phu nhân Melania kêu gọi sa thải người dẫn chương trình ABC Jimmy Kimmel vì một câu nói đùa vào tuần trước.

Clayton Weimers, giám đốc điều hành của Tổ chức Phóng viên Không Biên giới tại Bắc Mỹ, cho biết: “Các mối đe dọa vi hiến của FCC nhắm vào ABC là xác nhận mới nhất cho thấy Chủ tịch Brendan Carr đã vũ khí hóa một cơ quan độc lập để phục vụ chương trình nghị sự chính trị cá nhân của Donald Trump.”

Thượng nghị sĩ Dân chủ Chris Van Hollen viết trên X: “Hẳn là sự trùng hợp ngẫu nhiên khi FCC mở cuộc điều tra ngay sau khi Jimmy Kimmel nói một câu đùa khác mà Trump không thích. FCC có thể cố gắng tô vẽ điều này theo bất kỳ cách nào họ muốn, nhưng đây chỉ là một nỗ lực trắng trợn khác nhằm bịt miệng những người chỉ trích Trump và kìm hãm tự do ngôn luận.”

Tổ chức Ân xá Quốc tế Mỹ cũng cáo buộc FCC sử dụng các chiến thuật độc tài. Nhóm này tuyên bố: “Cơ quan này phải bắt đầu đảm nhận trách nhiệm tôn trọng tự do báo chí và tự do biểu đạt một cách nghiêm túc.”

Thượng nghị sĩ Ted Cruz chỉ trích cuộc điều tra

Quyết định của FCC đã gây ra sự chỉ trích hiếm hoi từ đảng Cộng hòa đối với chính quyền Trump, khi Thượng nghị sĩ Ted Cruz lên tiếng. Cruz nói với tờ Punchbowl News: “Chính phủ không có nhiệm vụ kiểm duyệt lời nói, và tôi không tin FCC nên hoạt động như cảnh sát ngôn luận.”

Trước đó, Nhà Trắng đã chỉ trích Kimmel sau một vụ nổ súng tại bữa tiệc của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng. Kimmel từng nói đùa: “Đệ nhất phu nhân Melania có mặt ở đây. Nhìn Melania xinh đẹp quá. Bà Trump, bà có ánh sáng như một góa phụ đang mong đợi.”

Kimmel bác bỏ sự phẫn nộ, cho rằng đó “hiển nhiên” không phải lời kêu gọi bạo lực mà chỉ là một câu đùa nhẹ nhàng về sự chênh lệch tuổi tác.

Disney phản hồi

Đây không phải lần đầu Trump và các đồng minh nhắm vào Kimmel. Năm ngoái, ABC từng đình chỉ Kimmel sau khi FCC đe dọa hành động vì một bình luận của danh hài. Disney, công ty mẹ của ABC, tuyên bố các đài của họ “có thành tích lâu dài tuân thủ đầy đủ các quy định của FCC và phục vụ cộng đồng địa phương”.

Một phát ngôn viên của Disney cho biết: “Chúng tôi tin tưởng rằng thành tích đó chứng minh tư cách của chúng tôi với tư cách là người được cấp phép theo Đạo luật Truyền thông và Tu chính án thứ nhất, đồng thời sẵn sàng chứng minh điều đó thông qua các kênh pháp lý phù hợp.”

Nỗ lực thu hồi giấy phép phát sóng của các kênh hiện tại có thể gặp nhiều thách thức pháp lý và hành chính, kéo dài nhiều năm. Lần cuối cùng FCC thành công trong việc thu hồi giấy phép phát sóng vì nội dung là vào năm 1969, nhắm vào một kênh truyền hình địa phương ở Mississippi bị cáo buộc phân biệt đối xử với người Mỹ gốc Phi.

‘Một cuộc tấn công thái quá’

Ủy viên FCC đảng Dân chủ Anna Gomez gọi động thái của cơ quan này là “chưa từng có tiền lệ”, “bất hợp pháp” và “chắc chắn sẽ thất bại”. Bà nói với CNN: “Đây là cuộc tấn công thái quá nhất vào Tu chính án thứ nhất mà chúng ta từng thấy từ FCC này.” Tu chính án thứ nhất của Hiến pháp Mỹ cấm chính phủ cấm đoán hoặc “xâm phạm” tự do ngôn luận.

Cùng ngày, Bộ Tư pháp đã đưa ra cáo buộc hình sự đối với cựu giám đốc FBI James Comey vì một bài đăng trên mạng xã hội. Comey đã chia sẻ hình ảnh vỏ sò xếp thành số “8647”; “86” là tiếng lóng chỉ việc loại bỏ ai đó, còn Trump là tổng thống thứ 47. Quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche khẳng định các cáo buộc “chắc chắn không” mang động cơ chính trị.

Khi còn là ứng cử viên, Trump từng hứa sẽ “khôi phục tự do ngôn luận”. Nhưng kể từ khi trở lại Nhà Trắng nhiệm kỳ thứ hai vào tháng 1/2025, các nhà phê bình cáo buộc chính quyền của ông đẩy mạnh việc bịt miệng bất đồng chính kiến, đặc biệt là các hoạt động ủng hộ quyền của người Palestine. Năm ngoái, chính quyền Trump đã phát động chiến dịch trục xuất những người không phải công dân, bao gồm sinh viên nước ngoài và thường trú nhân hợp pháp, vì chỉ trích Israel.