Khartoum, Sudan – Làn sóng tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào el-Obeid cùng với việc Lực lượng Hỗ trợ Nhanh (RSF) thắt chặt vòng vây đã biến thủ phủ bang Bắc Kordofan thành điểm nóng mới trong cuộc chiến tiêu hao kéo dài hơn một năm qua tại Sudan.
Dù cộng đồng quốc tế nhiều lần lên tiếng báo động và Mỹ thúc đẩy các sáng kiến ngừng bắn, hai tướng lãnh Sudan vẫn ở thế giằng co. Cả Quân đội Sudan (SAF) và RSF đều không có dấu hiệu nhượng bộ, nhờ vào nguồn cung vũ khí từ bên ngoài. Theo các nhà phân tích, cuộc xung đột đã biến thành một cuộc chiến ủy nhiệm khi các bên nhận được sự hậu thuẫn từ những cường quốc trong khu vực.
Mục tiêu chiến lược và cảnh báo quốc tế
El-Obeid nằm cách thủ đô Khartoum 550 km về phía tây nam, giữ vai trò là cửa ngõ nối liền thủ đô với vùng Darfur rộng lớn. Thành phố này cũng là căn cứ quân sự quan trọng, nơi đóng quân của Sư đoàn Bộ binh số 5 của SAF. Nơi đây hiện là nơi trú ẩn của hàng trăm nghìn người dân phải di tản khỏi các vùng chiến sự.
Nguy cơ xảy ra một cuộc tấn công mặt đất quy mô lớn đã khiến 38 tổ chức phi chính phủ quốc tế, cùng Liên Hợp Quốc và một số quốc gia như Qatar, lên tiếng cảnh báo về việc sử dụng máy bay không người lái và nguy cơ xảy ra thảm sát hàng loạt. Họ lo ngại el-Obeid sẽ hứng chịu thảm cảnh tương tự như el-Fasher.
Câu chuyện đối lập từ hai phe
Các nỗ lực ngoại giao gần đây của Mỹ, do cố vấn Massad Boulos dẫn đầu, đã thúc đẩy lệnh ngừng bắn toàn diện. Tuy nhiên, sự phân cực trong nội bộ Sudan khiến tiến trình hòa bình bế tắc. Tư lệnh SAF Abdel Fattah al-Burhan tuyên bố sẽ hành động với độ chính xác như "đào bằng cây kim" cho đến khi RSF bị giải thể hoàn toàn.
Nhà nghiên cứu Sudan Fathi Abu Ammar chỉ trích SAF là bên chịu trách nhiệm chính khi cản trở các sáng kiến hòa bình và không cho phép thiết lập hành lang nhân đạo cho dân thường rời khỏi el-Obeid. Ông cáo buộc quân đội sử dụng người dân làm "lá chắn sống" để gây sức ép quốc tế.
Ngược lại, nhà phân tích chính trị Yousef Abdel Mannan bác bỏ những cáo buộc này. Ông cho rằng RSF là thủ phạm gây ra các vụ tấn công bằng máy bay không người lái vào trường nữ sinh ở el-Obeid và thảm sát hàng nghìn dân thường ở el-Fasher. Abdel Mannan đánh giá các đề xuất ngừng bắn của Mỹ chỉ là giải pháp tạm thời, không giải quyết triệt để gốc rễ xung đột.
Vũ khí nước ngoài và cuộc chiến ủy nhiệm
David Shinn, cựu trợ lý ngoại trưởng Mỹ phụ trách châu Phi, nhận định dù Mỹ đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với lãnh đạo cả hai bên, không bên nào thực sự muốn chấm dứt xung đột. Việc sử dụng ngày càng nhiều máy bay không người lái cho thấy rõ sự hậu thuẫn từ bên ngoài. "Cả RSF và quân đội Sudan đều không tự sản xuất máy bay không người lái. Chúng phải được nhập khẩu", Shinn nói.
Ông chỉ ra rằng UAE hậu thuẫn RSF, trong khi Ai Cập và Saudi Arabia ủng hộ SAF. Cuộc chiến đã biến thành một cuộc chiến ủy nhiệm. "Chỉ khi cộng đồng quốc tế buộc các bên bên ngoài ngừng hỗ trợ quân sự, Sudan mới thoát khỏi cuộc chiến mà các tướng lãnh tin rằng họ có thể chiến thắng", Shinn cảnh báo.
