Chiến tranh Iran ngày thứ 75: Ông Trump gặp ông Tập tại Bắc Kinh, căng thẳng gia tăng ở Vùng Vịnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lên đường tới Bắc Kinh hôm thứ Ba (giờ địa phương) để dự hội nghị thượng đỉnh với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Ông Trump cho biết hai nhà lãnh đạo sẽ có một “cuộc trò chuyện dài” về Iran, dù thương mại vẫn là trọng tâm chính của chuyến thăm. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh căng thẳng xung quanh cuộc chiến liên quan đến Iran tiếp tục leo thang, với việc Tehran cáo buộc Washington và Israel bịa đặt “lý do cho hành động tàn bạo”, trong khi ông Trump khẳng định cuộc xung đột sẽ kết thúc “một cách hòa bình hoặc cách khác”.

Trong diễn biến liên quan, Kuwait cho biết đã bắt giữ bốn người bị tình nghi là thành viên của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), bị cáo buộc lên kế hoạch cho các hoạt động “thù địch” sau khi cố gắng xâm nhập đất nước qua đảo Bubiyan. Trong khi đó, Qatar cáo buộc Tehran “vũ khí hóa” eo biển Hormuz và sử dụng nó để “tống tiền” các quốc gia vùng Vịnh, khi các nguồn cung năng lượng quan trọng vẫn bị mắc kẹt trong khu vực.

Iran

Nhà đàm phán chính của Iran, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, cho biết Washington phải chấp nhận kế hoạch hòa bình mới nhất của Tehran hoặc sẽ đối mặt với thất bại. Tuyên bố được đưa ra sau khi ông Trump, người đang chịu áp lực ngày càng tăng về tác động của cuộc chiến đối với nền kinh tế Mỹ, nói rằng lệnh ngừng bắn Mỹ-Iran đang “sống nhờ máy thở” và ông đang xem xét nối lại các đoàn hộ tống hải quân qua eo biển Hormuz.

Theo báo The New York Times, các đánh giá tình báo mật của Mỹ cho thấy Iran vẫn còn khả năng tên lửa đáng kể, với khoảng 70% bệ phóng di động và kho tên lửa thời tiền chiến vẫn hoạt động, đồng thời đã khôi phục quyền tiếp cận 30/33 bệ phóng tên lửa dọc eo biển Hormuz.

Ngoại giao chiến tranh

Dữ liệu theo dõi tàu cho thấy siêu tàu chở dầu thô Yuan Hua Hu của Trung Quốc đang di chuyển qua eo biển Hormuz hôm thứ Tư, băng qua đảo Larak của Iran khi rời Vịnh. Trong một diễn biến khác, lãnh đạo Hezbollah, ông Naim Qassem, tuyên bố vũ khí của nhóm không nằm trong các cuộc đàm phán ngừng bắn sắp tới giữa Lebanon và Israel, gọi đây là “vấn đề nội bộ của Lebanon”.

Thủ tướng Qatar, ông Sheikh Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani, cảnh báo Iran không nên sử dụng eo biển Hormuz như một phương tiện “tống tiền” các nước vùng Vịnh. Ông cũng cho biết chuyến thăm Washington gần đây nhằm hỗ trợ các nỗ lực hòa giải của Pakistan để giúp chấm dứt xung đột. Phóng viên của Al Jazeera tại Tehran đưa tin các quan chức Iran bác bỏ cáo buộc sử dụng eo biển Hormuz làm vũ khí, khẳng định tàu thuyền vẫn có thể di chuyển an toàn qua các tuyến đường do Hải quân IRGC điều phối.

Bộ trưởng Quốc phòng Australia Richard Marles cho biết nước này sẽ tham gia một phái bộ “phòng thủ nghiêm ngặt” do Pháp và Anh dẫn đầu để bảo đảm an ninh hàng hải qua eo biển, đồng thời đóng góp một máy bay giám sát để bảo vệ UAE khỏi các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran. Bộ trưởng Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan bày tỏ tin tưởng cả Mỹ và Iran đều có “đủ ý chí” để chấm dứt xung đột, cảnh báo leo thang sẽ làm sâu sắc thêm bất ổn kinh tế toàn cầu và căng thẳng khu vực.

Vùng Vịnh

Cơ sở xử lý khí đốt chính của UAE, một trong những khu phức hợp lớn nhất thế giới, sẽ không hoạt động trở lại với công suất tối đa cho đến năm sau sau khi bị trúng đòn trong chiến tranh Iran. Tập đoàn ADNOC Gas cho biết khu vực Habshan ở Abu Dhabi đang hoạt động với công suất 60%. Trong một diễn biến khác, Kuwait cho biết đã bắt giữ bốn người đàn ông bị cáo buộc thuộc IRGC sau khi họ cố gắng xâm nhập đảo Bubiyan bằng đường biển và làm bị thương một binh sĩ Kuwait. Iran đã bác bỏ cáo buộc và lên án vụ bắt giữ công dân của mình.

Mỹ

Ông Trump cho biết ông không tin Mỹ cần sự giúp đỡ của Trung Quốc để chấm dứt cuộc chiến liên quan đến Iran, nhưng xác nhận vấn đề này vẫn sẽ được đưa ra trong các cuộc hội đàm với ông Tập Cận Bình. “Chúng tôi sẽ có một cuộc trò chuyện dài về vấn đề này”, ông Trump nói với các phóng viên trước khi lên đường tới Bắc Kinh. Tuy nhiên, ông cũng nói thêm: “Chúng tôi có nhiều thứ để thảo luận. Thành thật mà nói, tôi sẽ không nói Iran là một trong số đó, bởi vì tình hình Iran đang nằm trong tầm kiểm soát”.

Đối mặt với áp lực trong nước ngày càng tăng về giá cả leo thang liên quan đến xung đột, ông Trump nói cuộc chiến “sẽ không kéo dài” và lập luận rằng việc kết thúc chiến tranh sẽ làm giảm mạnh giá dầu và lạm phát. Ông nói với các phóng viên rằng hàng trăm tàu chở dầu đang chờ rời khỏi khu vực và dự đoán thị trường năng lượng và chứng khoán sẽ tăng vọt sau khi xung đột kết thúc. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cho biết cuộc chiến đã khiến Washington tiêu tốn ít nhất 29 tỷ USD đạn dược và thiết bị trong 74 ngày, chưa bao gồm thiệt hại tại các căn cứ. Ông nói leo thang quân sự vẫn là một lựa chọn. Các nghị sĩ đảng Dân chủ đã phản đối giữa lo ngại ngày càng tăng của công chúng về giá xăng tăng và sự bất định xung quanh các mục tiêu của cuộc chiến.

Lebanon

Lebanon hôm thứ Ba đã kêu gọi đại sứ Mỹ tại Beirut gây áp lực buộc Israel ngừng các cuộc tấn công, sau khi Israel oanh tạc nước này hôm thứ Hai bất chấp lệnh ngừng bắn trong cuộc chiến Israel-Hezbollah. Hezbollah tuyên bố đã bắn trúng một xe tăng Merkava của Israel gần thị trấn Hula ở vùng Nabatieh, khi lãnh đạo Naim Qassem cam kết biến chiến trường thành “địa ngục” cho lực lượng Israel. Các chuyên gia cảnh báo cuộc chiến của Israel ở Lebanon đã khiến hàng trăm nghìn học sinh phải di dời, phá hủy trường học và làm sâu sắc thêm bất bình đẳng trong một hệ thống giáo dục vốn đã căng thẳng vì khủng hoảng kinh tế. Phóng viên Al Jazeera tại miền nam Lebanon đưa tin một cuộc tấn công của Israel đã giết chết ít nhất hai nhân viên cứu thương của Lực lượng Phòng vệ Dân sự Lebanon và người đàn ông bị thương mà họ đang cố gắng sơ tán gần thành phố Tyre.