Chiến sự Iran ngày 88: Mỹ không kích gần eo biển Hormuz, đàm phán tại Qatar
Elizabeth Melimopoulos
Ngày thứ 88 của cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran chứng kiến các cuộc không kích mới của Mỹ tại miền nam Iran gần eo biển Hormuz, trong khi phái đoàn Iran tới Doha, Qatar để tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột. Dù đàm phán có tiến triển, chính quyền Iran cho biết thỏa thuận chưa 'gần kề', và những bất đồng lớn vẫn tồn tại.
Ngày thứ 88 của cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran, các diễn biến nóng tiếp diễn trên nhiều mặt trận. Mỹ thông báo tiến hành các cuộc tấn công tại miền nam Iran với danh nghĩa “tự vệ”, trong lúc phái đoàn Iran đàm phán tại Qatar. Dưới đây là tổng hợp tình hình.
Tại Iran
Khôi phục internet toàn quốc: Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã ra lệnh khôi phục truy cập internet sau gần 87 ngày cắt toàn bộ mạng trên cả nước. Chính quyền áp đặt lệnh cắt mạng trong thời gian chiến tranh với lý do an ninh và nguy cơ tấn công mạng.
Mỹ tấn công miền nam Iran: Các vụ nổ được ghi nhận tại thành phố cảng Bandar Abbas, trung tâm chiến lược gần eo biển Hormuz – điểm nghẽn toàn cầu qua đó 1/5 lượng dầu và khí đốt thế giới lưu thông. Truyền thông Mỹ dẫn lời quan chức cho biết lực lượng Mỹ tấn công các bệ phóng tên lửa và tàu rải mìn tại miền nam Iran với lý do “tự vệ”. Truyền thông Iran sau đó khẳng định tình hình tại thành phố cảng chiến lược đã được kiểm soát.
Khắc phục thiệt hại chiến tranh: Chính quyền Tehran cho biết 97% các tòa nhà bị hư hại nhẹ trong các cuộc tấn công Mỹ - Israel vào Iran đã được sửa chữa. Số còn lại dự kiến hoàn thành trong tuần tới.
Mỹ có thể thu thập thông tin tình báo tại Hormuz: Cựu nhà ngoại giao Mỹ Adam Clements cho rằng các cuộc tấn công của Mỹ vào Bandar Abbas nhằm giám sát năng lực hải quân của Iran quanh eo biển Hormuz. Ông đánh giá các cuộc tấn công khó làm đổ vỡ đàm phán, song cảnh báo bất kỳ nỗ lực rải thủy lôi nào của Iran tại tuyến đường thủy này sẽ kích hoạt phản ứng “chết người” từ Washington.
Ngoại giao chiến tranh
Đàm phán tại Qatar: Các nhà đàm phán hàng đầu Iran đã đến Doha (Qatar) nhằm giải quyết các bất đồng chủ chốt trong thỏa thuận tiềm năng chấm dứt chiến tranh. Phái đoàn gồm Bộ trưởng Ngoại giao Abbas Araghchi, Chủ tịch Quốc hội kiêm trưởng đoàn đàm phán Mohammad Bagher Ghalibaf và Thống đốc Ngân hàng Trung ương Abdolnaser Hemmati.
Tiến triển nhưng còn khác biệt lớn: Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei thông báo các cuộc thảo luận đã có tiến triển, song nhấn mạnh thỏa thuận chưa “gần kề”.
Qatar bác tin đồn về thanh toán: Qatar bác bỏ tin cho rằng Iran được “trả tiền” để đạt thỏa thuận, gọi đó là âm mưu “phá hoại” đàm phán.
Rào cản lớn trong đàm phán Mỹ - Iran: Bất chấp lạc quan của Tổng thống Donald Trump về khả năng thỏa thuận sớm đạt được, giới chức và phân tích cho rằng các bất đồng chính yếu vẫn chưa được giải quyết. Mặc dù một số báo cáo nói thỏa thuận đã “hoàn thành 95%”, những vấn đề còn lại vẫn rất khó giải quyết.
Tại Mỹ
Trump linh hoạt về uranium: Tổng thống Mỹ bày tỏ sẵn sàng để Iran phá hủy uranium làm giàu “tại một địa điểm khác có thể chấp nhận”, thay vì đòi Mỹ kiểm soát kho dự trữ này. Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh đàm phán qua trung gian đang tiếp tục.
Rubio xác nhận đàm phán tiếp diễn: Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết các cuộc đàm phán với Iran tại Qatar vẫn tiếp tục bất chấp các cuộc tấn công mới. Ông cho rằng thảo luận về “ngôn ngữ cụ thể” của dự thảo thỏa thuận có thể mất “vài ngày”. Rubio nhấn mạnh eo biển Hormuz sẽ được giữ mở “bằng cách này hay cách khác”.
Tại Israel
Thủ tướng Benjamin Netanyahu tuyên bố sẽ tăng cường tấn công Hezbollah bất chấp thỏa thuận ngừng bắn được gia hạn với Lebanon. Ông khẳng định quân đội Israel sẽ “quét sạch hoàn toàn” Hezbollah khi các cuộc tấn công tiếp diễn trên khắp miền nam Lebanon.
Tại Lebanon và Gaza
Ngày Giải phóng trong chiến tranh: Lễ kỷ niệm Ngày Giải phóng năm nay diễn ra giữa làn sóng không kích dữ dội của Israel nhắm vào Lebanon. Bộ Y tế Lebanon cho biết các cuộc tấn công của Israel từ đầu tháng 3 đã khiến ít nhất 3.185 người thiệt mạng và 9.633 người bị thương.
Cảnh tàn phá ở Rafah: Nhà nước Palestine công bố hình ảnh cho thấy sự tàn phá tại khu phố Tal as-Sultan ở Rafah sau các cuộc tấn công của Israel. Từng là nơi trú ẩn cho người Palestine di tản, phần lớn thành phố phía nam Gaza bị phá hủy có hệ thống trong cuộc tấn công mặt đất của Israel, ngăn cản nhiều gia đình quay trở về.