Tuần trước, Mỹ và Iran đã ký một thỏa thuận khung nhằm chấm dứt chiến tranh Mỹ-Israel nhắm vào Iran và mở lại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, các chuyên gia cho biết sẽ mất thời gian để lưu lượng vận tải biển trở lại mức trước chiến tranh, do lo ngại về thủy lôi.
Theo thỏa thuận, Iran phải rà phá toàn bộ thủy lôi trong vòng 30 ngày để đổi lấy việc mở lại eo biển. Pháp và Anh dẫn đầu nỗ lực rà phá, với sự hỗ trợ từ Đức, Italy, Nhật Bản và Canada.
Các loại thủy lôi chính
Thủy lôi đáy: Đặt dưới đáy biển ở vùng nước nông, eo biển hoặc luồng tàu. Khi tàu đi qua, nó phát nổ dựa trên tín hiệu từ trường, âm thanh hoặc áp suất, tạo ra bong bóng khí cực lớn có thể phá hủy tàu.
Thủy lôi neo: Được neo vào đáy biển bằng cáp và nổi ngay dưới mặt nước. Đây là loại thủy lôi có "gai" cổ điển, phát nổ khi tàu va chạm hoặc đi vào phạm vi cảm biến.
Thủy lôi trôi dạt: Không được neo cố định, di chuyển theo dòng chảy và thủy triều, là loại khó đoán nhất vì vị trí thay đổi liên tục, có thể trôi xa khỏi khu vực xung đột ban đầu.
Thủy lôi bám: Là thiết bị nhỏ hơn, gắn trực tiếp vào thân tàu bằng nam châm hoặc kẹp, thường kèm hẹn giờ để người đặt có thể rời đi trước khi phát nổ.
Quy trình rà phá thủy lôi
Quy trình rà phá, gọi là biện pháp đối phó thủy lôi (MCM), diễn ra chậm và rủi ro cao. Có hai phương pháp chính:
Săn lùng thủy lôi: Tàu triển khai drone dưới nước trang bị sonar và phương tiện vận hành từ xa (ROV) để quét đáy biển. Sau khi phát hiện mục tiêu, các chuyên gia phải xác định đó có phải thủy lôi thật hay không, vì đáy biển có nhiều vật thể lạ (đá, mảnh vỡ, xác tàu). Khi xác định là thủy lôi, nó có thể được vô hiệu hóa bằng kích nổ có kiểm soát, thợ lặn chuyên dụng hoặc ROV tháo kích hoạt.
Rà quét thủy lôi: Dùng thiết bị kéo theo tàu để quét khu vực nghi có thủy lôi mà không cần xác định từng quả. Hệ thống cơ khí dùng cáp kéo có dao cắt để cắt dây neo thủy lôi, đưa nó lên mặt nước tiêu hủy an toàn. Hệ thống khác kéo thiết bị mô phỏng tín hiệu từ trường và âm thanh của tàu để kích nổ thủy lôi sớm.
Một quả thủy lôi được xác nhận có thể đóng một luồng tàu, chặn đứng thương mại quan trọng. Ngay cả tin đồn về thủy lôi cũng có thể đẩy chi phí bảo hiểm lên cao. Các siêu tàu chở dầu và tàu hàng hiện đại trị giá hàng trăm triệu USD, phí bảo hiểm sau xung đột còn cao hơn nhiều. Theo Reuters, chiến dịch rà phá ở eo biển Hormuz có thể tiếp tục trong nhiều tuần sau thỏa thuận, vì mọi luồng tàu phải được tìm kiếm lặp lại nhiều lần trước khi các công ty bảo hiểm và hãng tàu cho là an toàn.
