Cháy rừng hoành hành khắp Indonesia, El Nino được xem là nguyên nhân chính

Gần 50.000 nhân viên cứu hỏa và nhân viên ứng phó thảm họa, cùng hàng chục trực thăng, đang được triển khai để khống chế các đám cháy rừng tại nhiều tỉnh thành trên khắp quần đảo Indonesia, trong bối cảnh mùa khô diễn ra bất thường.

Phát biểu hôm thứ Hai (14/8), Bộ trưởng Điều phối các vấn đề chính trị và an ninh Indonesia, ông Djamari Chaniago, cho biết điều kiện El Nino gia tăng đã làm tăng nguy cơ cháy rừng và cháy đất trong mùa khô đỉnh điểm.

Tại tỉnh Đông Java, giới chức xác nhận đám cháy lớn nhất đang xảy ra ở Vườn quốc gia Bromo Tengger Semeru, với khoảng 743 ha (tương đương 1.836 mẫu Anh) đất đã bị thiêu rụi. Vườn quốc gia này đã phải đóng cửa đối với du khách cho đến khi có thông báo mới.

“Việc đóng cửa là bước đi quan trọng để đảm bảo an toàn cho du khách, nhân viên và người dân ở khu vực xung quanh”, đơn vị vận hành công viên cho biết trên trang Instagram.

Đám cháy đã thiêu rụi diện tích lớn đồng cỏ khô, thảm thực vật và cả những bông hoa Edelweiss được bảo vệ. Ngọn lửa đã lan tới khu vực Penanjakan, một điểm ngắm cảnh nổi tiếng của du khách khi chiêm ngưỡng khung cảnh núi lửa hùng vĩ của núi Bromo, một trong những thắng cảnh nổi tiếng nhất Indonesia. Hiện chưa có báo cáo về thương vong hay việc sơ tán người dân.

Trong khi đó, tại tỉnh Jambi, gần 6.000 nhân viên cứu hỏa đã được huy động để chống chọi với các đám cháy rừng. Giới chức địa phương cho biết tầng than bùn sâu, nguồn nước hạn chế, địa hình khó tiếp cận và gió mạnh đã khiến công tác cứu hỏa gặp nhiều khó khăn, dù có sự hỗ trợ của ba trực thăng chữa cháy.

El Nino làm tăng nguy cơ cháy rừng

Theo Bộ Lâm nghiệp Indonesia, thời tiết khô hạn và điều kiện El Nino mạnh lên đã làm tăng nguy cơ cháy rừng trong mùa khô đỉnh điểm. Cơ quan Khí tượng, Khí hậu và Địa vật lý (BMKG) của Indonesia đã cảnh báo rằng mùa khô năm 2026 sẽ khốc liệt và kéo dài hơn bình thường, với nguy cơ cháy rừng và hạn hán cao hơn, một phần do El Nino.

El Nino là hiện tượng khí hậu tự nhiên gây ra những thay đổi trên toàn cầu về gió, áp suất không khí và lượng mưa, thường khiến thời tiết khô hạn hơn ở Ấn Độ và Đông Nam Á. Đợt El Nino gần đây đã khiến năm 2023 và 2024 trở thành hai năm nóng nhất từng được ghi nhận trên toàn cầu.

Bộ Lâm nghiệp Indonesia cho biết hơn 107.000 ha đất đã bị cháy trên toàn quốc trong khoảng thời gian từ tháng 1 đến tháng 6 năm nay, gấp đôi diện tích bị cháy trong cả năm 2023. Cơ quan khí tượng của Indonesia cũng cảnh báo rằng tháng 8 và tháng 9 được dự báo là những tháng nguy hiểm nhất về nguy cơ cháy rừng.

Hoạt động thời tiết nhân tạo (gây mưa nhân tạo) được xem là một trong những biện pháp hiệu quả nhất để hỗ trợ lực lượng cứu hỏa chống cháy rừng bằng cách tạo mưa thông qua việc rải các hạt muối vào các đám mây phù hợp.

Tuy nhiên, việc triển khai biện pháp này gặp khó khăn, theo Bộ trưởng Chaniago, vì quan trắc khoa học “không phát hiện các đám mây mang mưa phù hợp cho hoạt động thời tiết nhân tạo”.

Do thời tiết không thuận lợi cho việc gây mưa nhân tạo, Bộ trưởng Lâm nghiệp Raja Juli Antoni cho biết khi đến thăm núi Bromo hôm Chủ nhật rằng chính phủ “chỉ trông cậy vào việc thả bom nước và các đội cứu hỏa trên mặt đất”. Ông kêu gọi công chúng tránh các hoạt động có thể gây ra các đám cháy mới, bao gồm vứt tàn thuốc lá và đốt rừng làm nương rẫy.

Cháy rừng đã được ghi nhận tại nhiều khu vực dễ xảy ra hỏa hoạn nhất của Indonesia, trong đó có 48.890 ha than bùn bốc cháy tại các tỉnh Riau, Jambi và Nam Sumatra trên đảo Sumatra, cũng như Trung Kalimantan và Nam Kalimantan trên đảo Borneo. Cơ quan Quản lý Thảm họa Quốc gia cho biết tình trạng khẩn cấp này đã buộc chính quyền địa phương phải điều động hơn 48.000 nhân viên cứu hỏa và ứng phó thảm họa.