Căng thẳng eo biển Hormuz đẩy lệnh ngừng bắn đến bờ vực, ông Trump đe dọa Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo Iran sẽ bị “thổi bay khỏi mặt đất” nếu tấn công tàu chiến Mỹ, khi căng thẳng quanh eo biển Hormuz đẩy lệnh ngừng bắn giữa hai nước đến bờ vực. Các hành động thù địch gia tăng hôm thứ Hai khi Iran tấn công Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), và ông Trump cho biết quân đội Mỹ đã bắn hạ 7 tàu nhỏ của Iran gần Hormuz.

Trong cuộc phỏng vấn với Fox News, ông Trump nhấn mạnh sức mạnh quân sự của Washington và nối lại các lời đe dọa nhằm vào Iran. “Chúng ta có nhiều vũ khí và đạn dược hơn trước, ở cấp độ cao hơn nhiều,” ông nói. “Chúng ta có trang thiết bị tốt nhất. Chúng ta có mọi thứ trên khắp thế giới. Chúng ta có những căn cứ trên toàn cầu, tất cả đều đầy ắp thiết bị. Chúng ta có thể sử dụng tất cả những thứ đó, và chúng ta sẽ làm nếu cần.”

Quân đội Mỹ hôm thứ Hai bắt đầu triển khai kế hoạch của ông Trump, gọi là Dự án Tự do, nhằm dẫn đường cho tàu qua Hormuz và phá vỡ phong tỏa của Iran trên tuyến đường vận chuyển chiến lược. Washington cho biết đã hỗ trợ hai tàu thương mại Mỹ đi qua eo biển, nhưng các trang web theo dõi tàu cho thấy giao thông qua tuyến đường thủy vẫn phần lớn bị đình chỉ.

Đô đốc Brad Cooper, người đứng đầu Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), cho biết các tàu mắc kẹt trong khu vực thuộc về 87 quốc gia, là “những người ngoài cuộc vô tội” trong cuộc xung đột. “Trong 12 giờ qua, chúng tôi đã liên hệ với hàng chục tàu và công ty vận tải biển để khuyến khích dòng chảy giao thông qua eo biển Hormuz, phù hợp với ý định của tổng thống là giúp dẫn tàu an toàn qua hành lang thương mại hẹp,” Cooper tuyên bố. Tuy nhiên, không rõ các tàu phản hồi thế nào trước những cam kết của Mỹ.

Tàu Hàn Quốc bị tấn công

Hôm thứ Hai, Iran dường như chứng tỏ khả năng vẫn nhắm mục tiêu vào tàu gần eo biển. Hàn Quốc xác nhận một tàu của nước này bị nổ và cháy ngoài khơi UAE. Trong khi đó, Cơ quan Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) cho biết hỏa hoạn được báo cáo trên hai tàu trong khu vực.

Ông Trump, người đang cố gắng tập hợp sự ủng hộ quốc tế cho các kế hoạch quân sự nhằm cưỡng ép mở Hormuz, viện dẫn vụ tấn công vào tàu Hàn Quốc để kêu gọi Seoul tham gia chiến dịch. “Iran đã nã đạn vào các quốc gia không liên quan liên quan đến việc di chuyển tàu, DỰ ÁN TỰ DO, bao gồm một tàu chở hàng Hàn Quốc. Có lẽ đã đến lúc Hàn Quốc tham gia sứ mệnh,” ông Trump viết trên mạng xã hội. “Chúng ta đã bắn hạ 7 tàu nhỏ, hoặc như họ gọi, là tàu ‘nhanh’. Đó là tất cả những gì họ còn lại. Ngoài tàu Hàn Quốc, không có thiệt hại nào khi đi qua eo biển vào lúc này.”

Hãng thông tấn chính thức IRNA của Iran dẫn nguồn tin quân sự cho rằng “tuyến bố của Mỹ về việc đánh chìm một số tàu chiến Iran là sai sự thật”.

Mặc dù Mỹ phần lớn tự cung cấp dầu mỏ, cuộc chiến của Mỹ-Israel nhằm vào Iran, bắt đầu từ ngày 28/2, đã đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng vọt. Giá một gallon (3,8 lít) xăng tại Mỹ tăng từ dưới 3 USD trước chiến tranh lên hơn 4,45 USD hôm thứ Hai, thúc đẩy lạm phát vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ.

Các cam kết của Washington về bảo vệ tàu ở eo biển không làm giảm thị trường năng lượng. Giá dầu quốc tế và chi phí xăng tại Mỹ tiếp tục tăng hôm thứ Hai. Kênh tin tức Lebanon Al Mayadeen dẫn một quan chức cấp cao Iran cho biết việc quản lý eo biển Hormuz vẫn nằm hoàn toàn trong tay Tehran. “Thông điệp của chúng tôi tới những kẻ xâm lược Iran: Tiến lên và các người sẽ bị nhắm mục tiêu,” quan chức này nói.

Iran tấn công UAE

Trong bối cảnh căng thẳng, Iran nối lại các cuộc tấn công vào UAE hôm thứ Hai. Bộ Quốc phòng UAE cho biết lực lượng nước này đã đối phó với 12 tên lửa đạn đạo, 3 tên lửa hành trình và 4 máy bay không người lái. Văn phòng truyền thông ở tiểu vương quốc Fujairah xác nhận một cuộc tấn công của Iran gây cháy tại Khu Công nghiệp Dầu khí Fujairah và khiến 3 người bị thương.

UAE và một số quốc gia vùng Vịnh lên án các cuộc tấn công của Iran. “UAE nhấn mạnh sẽ không dung thứ bất kỳ mối đe dọa nào đối với an ninh và chủ quyền của mình trong bất kỳ hoàn cảnh nào, và bảo lưu toàn bộ quyền hợp pháp để đáp trả các cuộc tấn công vô cớ này,” Bộ Ngoại giao UAE tuyên bố.

Một quan chức Iran nói với Đài Truyền hình Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRIB) rằng cuộc tấn công vào Fujairah là kết quả của chính sách Mỹ. “Cộng hòa Hồi giáo không có kế hoạch định trước nào nhắm vào các cơ sở dầu mỏ nói trên, và những gì xảy ra là sản phẩm của chủ nghĩa phiêu lưu quân sự Mỹ nhằm tạo một lối đi cho tàu bè đi qua eo biển Hormuz một cách bất hợp pháp, và quân đội Mỹ phải chịu trách nhiệm về điều đó,” quan chức này nói.

Trong khi cố gắng mở Hormuz, Mỹ cho biết phong tỏa các cảng của Iran vẫn tiếp diễn. CENTCOM hôm thứ Hai cho biết “50 tàu thương mại đã được lực lượng Mỹ chuyển hướng để đảm bảo tuân thủ” cuộc bao vây hải quân.