Canada bị loại khỏi đàm phán lại USMCA trong bối cảnh kinh tế suy giảm
Theo Al Jazeera English
Canada bị loại khỏi các cuộc đàm phán sửa đổi USMCA tại Mexico City khi Mỹ đề xuất nâng tỷ lệ nội dung khu vực cho ô tô lên 82%, trong đó 50% phải sản xuất tại Mỹ. Trong bối cảnh kinh tế suy giảm quý thứ hai liên tiếp, Canada đang thắt chặt quan hệ thương mại với Trung Quốc để giảm phụ thuộc vào Mỹ.
Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump muốn tăng tỷ lệ nội dung sản xuất trong khu vực đối với ô tô chế tạo tại Bắc Mỹ lên 82%, trong đó 50% giá trị phải được sản xuất tại Mỹ, để đủ điều kiện hưởng ưu đãi thuế quan theo Hiệp định Mỹ - Mexico - Canada (USMCA), theo nguồn tin từ hãng tin Reuters dẫn lời bốn nguồn thạo tin giấu tên.
Đề xuất mới được đưa ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán sửa đổi USMCA diễn ra tại Mexico City. Canada không có mặt tại các cuộc đàm phán này. Các quan chức ngành ô tô cho biết Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer sẽ đàm phán với Mexico và sau đó đưa ra cho Canada một đề nghị kiểu "lấy hoặc bỏ".
Nếu được chấp nhận, đề xuất này sẽ tạo ra sự thay đổi lớn so với USMCA hiện tại, vốn yêu cầu 40% giá trị "linh kiện cốt lõi" của xe chở khách Bắc Mỹ phải được sản xuất tại các khu vực có mức lương cao như Mỹ hoặc Canada. Ngưỡng này hiện là 45% đối với xe bán tải. Nhìn chung, ô tô sản xuất tại Bắc Mỹ phải có 75% nội dung khu vực để được hưởng ưu đãi.
Việc Canada bị loại khỏi đàm phán diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa Washington và Ottawa. USMCA, có hiệu lực từ năm 2020 thay thế Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA), duy trì khu vực thương mại tự do với kim ngạch thương mại ba bên gần 1,6 nghìn tỷ USD mỗi năm. Tuy nhiên, năm ngoái Trump đã áp thuế 25% đối với ô tô và linh kiện từ Canada và Mexico, cùng với thuế 50% đối với thép, nhôm và đồng từ các nước này.
Greer cho biết ông có ý định duy trì một số mức thuế đối với hàng hóa chủ chốt từ Mexico và Canada trong hiệp định thương mại sửa đổi. Tuy nhiên, hai đối tác này có thể được hưởng một số mức thuế ưu đãi nhất định. Hiện tại, ô tô từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Liên minh châu Âu và Vương quốc Anh có thể được nhập khẩu với mức thuế thấp hơn so với từ Canada hoặc Mexico.
Kinh tế Canada suy giảm
Nền kinh tế Canada đã suy giảm trong quý đầu tiên so với cùng kỳ năm ngoái, đánh dấu quý suy giảm thứ hai liên tiếp trong bối cảnh bất ổn do thuế quan. Cơ quan Thống kê Canada cho biết Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Canada bất ngờ giảm 0,1% theo tỷ lệ hàng năm trong quý đầu năm, so với mức giảm 1% đã được điều chỉnh của quý IV năm ngoái. Tuy nhiên, trên cơ sở quý, GDP quý I không thay đổi so với mức giảm của quý IV.
"Dự báo tăng trưởng tăng tốc trong nửa cuối năm và đến năm 2027 của chúng tôi phụ thuộc vào một cuộc đàm phán lại USMCA thuận lợi, một kết thúc sớm cho cuộc chiến ở Trung Đông và nối lại thương mại bình thường qua Eo biển Hormuz," Tony Stillo, Giám đốc Kinh tế Canada tại Oxford Economics, cho biết trong một ghi chú, đồng thời nói thêm rằng "nền kinh tế có thể đối mặt với một chặng đường gồ ghề phía trước."
Nền kinh tế Canada đã bị ảnh hưởng bởi thuế quan của Trump, người từng đe dọa sáp nhập nước này thành tiểu bang thứ 51 của Mỹ. Thủ tướng Mark Carney được bầu với cương lĩnh tăng cường và đa dạng hóa nền kinh tế Canada khỏi sự phụ thuộc vào Mỹ.
Trong nỗ lực này, Canada đang tăng cường quan hệ kinh tế với Trung Quốc, đối tác thương mại lớn thứ hai của nước này. Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị, trong cuộc gặp với Bộ trưởng Ngoại giao Canada Anita Anand hôm thứ Sáu, cho biết Canada có thể vượt mục tiêu tăng xuất khẩu sang Trung Quốc 50% vào năm 2030. Ông Vương đang có chuyến thăm ba ngày tới Canada, đánh dấu chuyến thăm cấp nhà nước đầu tiên của một bộ trưởng ngoại giao Trung Quốc trong một thập kỷ. Ông cho rằng xuất khẩu của Canada sang Trung Quốc có thể tăng 100% dựa trên đà phát triển giữa hai nước. Hồi tháng 1, Canada và Trung Quốc đã đạt thỏa thuận thương mại ban đầu về cắt giảm thuế đối với xe điện.
"Canada tập trung vào việc tăng trưởng nền kinh tế và đa dạng hóa các mối quan hệ thương mại," Anand nói trong cuộc họp.
Bất chấp căng thẳng, Canada vẫn tiếp tục thúc đẩy mối quan hệ mạnh mẽ với Mỹ. Trong một bài phát biểu tại Câu lạc bộ Kinh tế New York hôm thứ Năm, Carney kêu gọi một quan hệ đối tác mới với Mỹ khi hai nước quyết định gia hạn hiệp định. Ông cho rằng cần có một "quan hệ đối tác thực sự" tái hình dung sự hợp tác trong các lĩnh vực cụ thể đang bị thách thức sâu sắc bởi cạnh tranh toàn cầu. "Mục tiêu cốt lõi của chúng tôi trên các quan hệ đối tác này là tăng cường quyền tự chủ chiến lược của mình," Carney cảnh báo, nhấn mạnh rằng "một quốc gia không thể tự nuôi sống, tự cung cấp nhiên liệu hay tự vệ thì không thực sự có chủ quyền."
