Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ cảnh báo ICC có thể điều tra chiến dịch chống ma túy ở châu Mỹ Latinh

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth ngày 13/8 cảnh báo rằng Tòa Hình sự Quốc tế (ICC) có thể tiến hành điều tra các hành động quân sự của Mỹ tại châu Mỹ Latinh, bao gồm các cuộc tấn công nhằm vào tàu thuyền bị nghi vận chuyển ma túy ở vùng biển Caribe. Các nhóm nhân quyền trước đó đã lên án những vụ không kích này, gọi chúng là các vụ giết người ngoài tư pháp.

Phát biểu trong một sự kiện tại Panama, ông Hegseth cam kết tăng cường liên minh quân sự được thành lập hồi tháng 3 với nhiều nước Mỹ Latinh nhằm nhắm vào các băng nhóm ma túy, những đối tượng mà chính quyền của Tổng thống Donald Trump gọi là “những kẻ khủng bố ma túy”.

Cùng ngày, ông Hegseth thông báo Colombia, dưới thời Tổng thống cánh hữu mới đắc cử Abelardo de la Espriella, sẽ trở thành quốc gia thứ 19 tham gia liên minh mang tên “Lá chắn châu Mỹ”, còn gọi là Liên minh chống ma túy châu Mỹ (ACCC).

Ông Hegseth kêu gọi tất cả các thành viên trong liên minh từ chối công nhận thẩm quyền của ICC, trong bối cảnh chính quyền Trump đang nỗ lực “vô hiệu hóa” tòa án quốc tế này. Ông cáo buộc “phe cánh tả quốc tế cùng với truyền thông cánh tả tiếp tay đang âm mưu áp đặt thẩm quyền của ICC một cách bất hợp pháp đối với lực lượng quân sự và các hoạt động của Mỹ cùng đối tác”.

“Cần phải nói rõ rằng, không có cơ sở hợp pháp nào cho hành vi chiếm đoạt quyền lực vi phạm pháp luật của ICC mà họ sẽ thực hiện ở bất cứ nơi nào có thể trên thế giới”, ông Hegseth nói. “Các nỗ lực của chúng tôi là hoàn toàn hợp pháp theo luật xung đột vũ trang.”

Tuy nhiên, những tuyên bố này đi ngược lại quan điểm của nhiều chuyên gia và tổ chức nhân quyền, những người đã lên án các cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào các nghi phạm buôn lậu ma túy là vi phạm trắng trợn luật pháp quốc tế. Một báo cáo công bố hồi tháng 7 của Văn phòng Washington về châu Mỹ Latinh (WOLA) ghi nhận ít nhất 221 người thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Mỹ kể từ tháng 9/2025. Các tác giả mô tả những vụ giết người này là “giết người theo luật trong nước và giết người ngoài tư pháp theo luật nhân quyền quốc tế”.

Các nhà giám sát cũng chỉ ra khả năng cao là các thường dân, bao gồm ngư dân, hành khách và nạn nhân của nạn buôn người, có thể đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công.

Về phần mình, ông Hegseth tuyên bố chiến dịch này đã thành công khi mang lại “mức giảm kỷ lục trong hoạt động di chuyển của tàu ma túy qua các hành lang hàng hải lớn” ở Tây Bán cầu. Theo ông, số liệu cho thấy mức giảm “tối thiểu 65% ở vùng biển phía Tây Caribe, 60% ở phía Đông Caribe và gần 50% ở phía Đông Thái Bình Dương”.

“Chúng ta đã khiến những kẻ khủng bố ma túy trên biển phải chùn bước”, ông nói.

Cho đến nay, ICC vẫn chưa công bố bất kỳ cuộc điều tra nào về các hoạt động quân sự của Mỹ tại châu Mỹ Latinh.

Đẩy mạnh các hoạt động chung

Người đứng đầu Lầu Năm Góc cũng hoan nghênh triển vọng có thêm nhiều hoạt động quân sự chung với các nước thành viên trong liên minh, sau chiến dịch chung với Ecuador hồi tháng 3 nhằm truy quét tội phạm ma túy. Tổ chức Ân xá Quốc tế (Amnesty International) trước đó cho biết các thường dân tại quốc gia Nam Mỹ này đã phải hứng chịu các vụ tấn công và lạm dụng trong chiến dịch chung Mỹ - Ecuador.

Ông Hegseth cho biết Honduras và Guatemala cũng đang “mời Mỹ tham gia vào các chiến dịch phối hợp chống khủng bố ma túy tại nước họ”. Ông cũng nói rằng Colombia dưới thời ông de la Espriella đã đề nghị Bộ Quốc phòng Mỹ “tham gia cùng Colombia trong cuộc chiến chống khủng bố ma túy, cho phép các hoạt động quân sự chung nhằm phá hủy các mạng lưới khủng bố”.

Bộ Ngoại giao Mỹ trước đó đã thông báo sẽ cung cấp cho ông de la Espriella, người vừa nhậm chức tuần trước, một “gói an ninh” trị giá 1 tỷ USD để giúp Washington và Bogota đạt được “các mục tiêu chung”.

Ông de la Espriella, người đang phải đối mặt với trận động đất mạnh 7,4 độ richter gây thiệt mạng nhiều người tại Colombia trong tuần này, đã cam kết tiến hành một “cuộc chiến tổng lực” chống tội phạm ma túy có tổ chức và các nhóm nổi dậy trong lễ nhậm chức.

Xu hướng tăng cường cách tiếp cận quân sự đối với châu Mỹ Latinh diễn ra song song với việc hàng loạt ứng viên cánh hữu được ông Trump hậu thuẫn giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử tại khu vực. Ngoài ông de la Espriella, còn có Tổng thống Honduras Nasry Asfura, Tổng thống Peru Keiko Fujimori, cùng với việc ông Javier Milei (Argentina), Daniel Noboa (Ecuador) và Nayib Bukele (El Salvador) đắc cử trong những năm gần đây.

Tổng thống Panama Jose Raul Mulino, người phát biểu trước ông Hegseth, cũng thể hiện lập trường gắn bó chặt chẽ với chính quyền Trump về các vấn đề an ninh, bất chấp việc ông Trump từng tuyên bố sẽ giành quyền kiểm soát kênh đào Panama sau khi nhậm chức.

“Kẻ thù đầu tiên của chúng ta là nạn buôn bán ma túy. Những kẻ buôn bán ma túy và các nhánh tội phạm có tổ chức mà điều này kéo theo”, ông Mulino nói tại sự kiện. “Sẽ không bao giờ có nền hòa bình bền vững. Nếu kẻ thù này vươn lên lớn mạnh hơn, chúng sẽ làm tan rã xã hội của chúng ta.”

Trong khi đó, Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez vẫn giữ quan hệ gắn bó với Washington sau vụ Mỹ bắt cóc cựu lãnh đạo Nicolas Maduro, một hành động mà các chuyên gia gọi là vi phạm trắng trợn luật pháp quốc tế. Bà Rodriguez gần đây cho biết Caracas sẽ tiến hành quyết định rút khỏi ICC đã được đưa ra trước đó.

Cách tiếp cận quân sự của Mỹ nằm trong chiến lược rộng lớn hơn của chính quyền Trump nhằm khẳng định quyền bá chủ của Washington tại Tây Bán cầu. Họ đã nhiều lần ca ngợi một phiên bản mới của Học thuyết Monroe năm 1823, mà giới chức Mỹ gọi là “Học thuyết Donroe”.