Báo cáo mới: Người Hồi giáo tại Anh trẻ hơn, có trình độ cao hơn nhưng vẫn gặp bất lợi về nhà ở

London, Vương quốc Anh – Một thế hệ cử tri Hồi giáo trẻ tuổi đang lớn lên nhanh hơn so với nhận thức của giới chính trị gia tại Westminster, và điều này có thể định hình lại cục diện chính trị tương lai của nước Anh.

Báo cáo mới mang tên "British Muslims in Numbers" do Hội đồng Hồi giáo Anh (MCB) công bố trong tuần này cho thấy người Hồi giáo chiếm 6,5% dân số tại Anh và xứ Wales, với độ tuổi trung bình chỉ 27 – trẻ hơn 13 tuổi so với mức trung bình toàn quốc. Gần một nửa trong số họ dưới 25 tuổi, khiến cộng đồng này trở thành một trong những nhóm dân số trẻ nhất và phát triển nhanh nhất tại quốc gia này.

Các nhà nghiên cứu cho rằng sự thay đổi này có thể mang ý nghĩa chính trị quan trọng nếu độ tuổi bầu cử được hạ xuống 16, qua đó có thể bổ sung thêm khoảng 150.000 cử tri Hồi giáo vào danh sách bầu cử.

"Đây là thế hệ trẻ, sinh ra tại Anh, có trình độ học vấn cao. Các chính trị gia vẫn xem người Hồi giáo là những kẻ ngoại cuộc đang đọc một kịch bản đã lỗi thời 20 năm," Miqdad Asaria, phó giáo sư chính sách y tế tại Trường Kinh tế và Khoa học Chính trị London, nhận định. "Việc hạ độ tuổi bầu cử xuống 16 sẽ khuếch đại tiếng nói của một thế hệ đã và đang định hình đời sống công cộng tại Anh. Một nửa người Hồi giáo Anh dưới 25 tuổi. Họ không chờ đợi sự cho phép để tham gia."

Năm ngoái, chính phủ Lao động đã đề xuất hạ độ tuổi bầu cử xuống 16. Để trở thành luật, đề xuất này đang được tranh luận tại Quốc hội và cần được các nghị sĩ Hạ viện cũng như các thành viên Thượng viện thông qua.

Báo cáo sử dụng dữ liệu điều tra dân số qua các năm 2001, 2011 và 2021, đồng thời lập luận rằng phần lớn hiểu biết của nước Anh về đời sống Hồi giáo hiện đã lỗi thời.

"Có một sự cám dỗ trong các bình luận chính trị khi coi cử tri Hồi giáo là một khối thống nhất," Asaria, cũng là thành viên ủy ban nghiên cứu của MCB, nói thêm. "Điều đó đơn giản là không được chứng minh bởi bằng chứng."

Người Hồi giáo Anh, theo ông, rất đa dạng về sắc tộc, chính trị và văn hóa, bao gồm cộng đồng người Pakistan ở Bradford, người Somalia ở Cardiff, gia đình Bangladesh ở Tower Hamlets, người Anh cải đạo da trắng và chuyên gia Ả Rập tại London – cùng nhiều cộng đồng khác trên khắp đất nước.

"Không có khối cử tri Hồi giáo thống nhất. Chưa từng có," ông nói thêm. "Những gì bạn có là gần 4 triệu người với đầy đủ các quan điểm chính trị như bạn mong đợi ở bất kỳ nhóm dân số nào có quy mô tương tự."

Mohammed Sinan Siyech, giảng viên chính trị tại Đại học Wolverhampton, cho biết những người Hồi giáo trẻ tham gia chính trị thông qua mạng xã hội, đặc biệt trong bối cảnh chứng sợ Hồi giáo gia tăng cùng với sự phát triển của phe cực hữu.

"Những cử tri này nhận thức rõ hơn về những gì đang diễn ra xung quanh họ nhờ quan sát trực tiếp và sự gia tăng của các tin tức cũng như người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội thay thế, những người xem xét các vấn đề chính trị," ông nói.

Tuy nhiên, báo cáo cũng vẽ nên một bức tranh ảm đạm về bất bình đẳng và khó khăn.

Khoảng 110.000 hộ gia đình Hồi giáo – tương đương 10,3% – là hộ gia đình đơn thân có con phụ thuộc, cao hơn mức trung bình toàn quốc là 6,9%.

Tỷ lệ sở hữu nhà ở của người Hồi giáo vẫn thấp hơn mức trung bình toàn quốc, ở mức 41,5% so với 63% của toàn quốc.

"Đây không phải câu chuyện về sự thất bại văn hóa. Đó là câu chuyện về bất lợi cơ cấu hầu như không thay đổi trong 20 năm qua," Asaria nói.

Ông lập luận rằng người Hồi giáo Anh đang "làm việc cực kỳ chăm chỉ để chống lại những nghịch cảnh" như phân biệt đối xử trong việc làm, nhà ở chất lượng kém và tình trạng thiếu đầu tư kinh niên vào các khu vực có đông người Hồi giáo sinh sống.

"Dữ liệu cắt thẳng qua khuôn mẫu về gia đình Hồi giáo truyền thống đồng nhất. Người Hồi giáo Anh đang thay đổi theo những cách giống như dân số nói chung đang thay đổi, nhưng họ làm điều đó trong khi phải gánh vác một gánh nặng kinh tế lớn hơn," ông nói.

Báo cáo cũng ghi nhận những dấu hiệu về sự dịch chuyển xã hội.

Hoạt động kinh tế của phụ nữ Hồi giáo đã tăng 37% trong hai thập kỷ qua. Gần một phần ba người Hồi giáo hiện có bằng đại học, tiệm cận mức trung bình toàn quốc, trong khi ở nhóm 16–24 tuổi, người Hồi giáo hiện vượt mức trung bình toàn quốc về tỷ lệ đạt trình độ đại học.

Abdul-Azim Ahmed, phó giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Hồi giáo tại Anh, cho biết người Hồi giáo Anh đang "phát triển và trưởng thành nhanh hơn nhận thức của công chúng".

"Người Hồi giáo ngày càng có học thức, có tinh thần kinh doanh, năng động về kinh tế và là những công dân tích cực," ông nói. "Cơ cấu độ tuổi trẻ hơn của người Hồi giáo Anh cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của họ, với tư cách là những người lao động đóng thuế, trong việc hỗ trợ nền kinh tế Anh rộng lớn hơn."

Đối với các nhà nghiên cứu đứng sau báo cáo, câu hỏi trọng tâm không còn là liệu người Hồi giáo có thuộc về nước Anh hay không, mà là liệu các thể chế của Anh có sẵn sàng cho quy mô thay đổi nhân khẩu học và xã hội đang diễn ra hay không.